Esposizione Universale di Roma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Esposizione Universale di Roma, znana także w skrótach EUR lub E.42 - założenie urbanistyczno architektoniczne położone na terenie Municipio Roma XII, na południowy zachód od historycznego centrum Rzymu. EUR zbudowano w okresie panowania włoskiego przywódcy faszystowskiego Benito Mussoliniego. W latach 30. XX stulecia teren ten został wybrany przez Mussoliniego jako miejsce wystawy światowej, która miała się odbyć w Wiecznym Mieście w roku 1942. Wystawa ta miała być wielką manifestacją włoskiej partii faszystowskiej z okazji dwudziestej rocznicy marszu na Rzym i przejęcia państwa przez zwolenników Mussoliniego. Od lat 30. wzniesiono tu zespół budynków, wśród nich Palazzo della Civiltà, który jest pars pro toto architektury faszystowskich Włoch, charakteryzującej się syntezą ówczesnego modernizmu, klasycznego monumentalizmu i tradycji architektury Starożytnego Rzymu.

Dzieje (do 1942 roku)[edytuj | edytuj kod]

26 grudnia 1936 powołano specjalną agencję, która miała za zadanie organizację i zabudowę terenów na przyszłe targi. Szef agencji, Vittorio Cini zwołał elitę włoskich architektów, których wylansował sam Il duce. Byli to Adalberto Libera, Enrico Del Debbio, Giuseppe Terragni, Giovanni Michelucci, Eugenio Montuori i Giovanni Muzio. Cini wybrał jednak grupę architektów takich jak Marcello Piacentini, który był głównym projektantem, Giuseppe Pagano Pogatschnig, Luigi Piccinato, Luigi Vietti i Ettore Rossi. Pierwszy projekt zagospodarowania przestrzeni liczącej około 4 km² został zaprezentowany w roku 1938, natomiast rok później zatwierdzono projekt ostateczny. Tego samego roku podjęto realizację tegoż założenia, ale ze względu na tok działań wojennych prace przerwano, zaś Targi świata w Rzymie nie odbyły się.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym punktem wyjścia dla stylu zabudowań EUR była antyczna architektura Cesarstwa Rzymskiego. Prócz zamiłowań do antycznych form elementów architektonicznych preferowano ówczesną urbanistykę nawiązującą do rzymskiego castrum a także materiały budowlane takie jak marmur, tuf i piaskowiec. Drugim punktem wyjścia był włoski racjonalizm (architettura Razionale) będącym tu połączeniem tradycji klasycznej z nowoczesnością modernizmu. W sposób relatywny zaadaptowano tu elementy stylu międzynarodowego (m.in. minimalizacja dekoracji i detali architektonicznych) w celu uzyskania efektu monumentalizmu. Preferowano zwarte, kubiczne bryły najczęściej o wyważonych, klasycznych, matematycznie obliczonych proporcjach.

Dalsze dzieje[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie nieukończone i zniszczone budowle zostały częściowo odbudowane. Do lat 60. ukończono prace nad zabudową z czasów Mussoliniego, ale została wchłonięta w nowoczesne założenie mające na celu zbudowanie tu dzielnicy biznesowej wzorowanej na londyńskiej (Docklands) i paryskiej (La Défense). Oprócz biurowców powstały tu gmachy rządowe, muzea (oprócz Museo della Civiltà Romana znajdują się tu Museo Nazionale dell'Alto Medioevo, Museo Nazionale Preistorico Etnografico Luigi Pigorini oraz Museo dell'Astronomia), wyższe uczelnie oraz tereny zielone (ogrody i parki). Z okazji Letnich Igrzysk Olimpijskich w Rzymie Pier Luigi Nervi i Marcello Piacentini wznieśli Palazzo dello Sport i Velodromo Olimpico.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Luigi Di Majo, Italo Insolera, L'EUR e Roma dagli anni Trenta al Duemila, Roma 1986