Estoński Apostolski Kościół Prawosławny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Estoński Apostolski Kościół Prawosławny
Eesti Apostlik-Õigeusu Kirik
Sobór Zaśnięcia Matki Bożej w Tartu
Sobór Zaśnięcia Matki Bożej w Tartu
Państwo  Estonia
Data powołania 1923; 1996 (autonomia od Patriarchy Konstantynopola)
Wyznanie prawosławne
Patriarchat Konstantynopolitański
Metropolita metropolita Tallinna i całej Estonii Stefan
Dane statystyczne
Liczba wiernych 7000
Liczba diecezji 3
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Estoński Apostolski Kościół Prawosławny, est. Eesti Apostlik-Õigeusu Kirik – autonomiczny Kościół prawosławny podlegający jurysdykcji patriarchy Konstantynopola.

Struktura Kościoła[edytuj | edytuj kod]

Od 1999 na czele Kościoła stoi metropolita Tallinna i całej Estonii Stefan (Charalambides), pochodzący z Cypru[1]. Oprócz niego w skład soboru biskupów Kościoła wchodzą również biskup Tartu Eliasz oraz biskup parnawski i saremski Aleksander[2]. Liczbę wiernych kościoła szacuje się na 7 tys.

Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Parnawie

Prawosławie w Estonii[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Estonii Estoński Apostolski Kościół Prawosławny działa równolegle z Estońskim Kościołem Prawosławnym Patriarchatu Moskiewskiego. Grupuje on przede wszystkim przedstawicieli mniejszości rosyjskiej, podczas gdy Estoński Apostolski Kościół Prawosławny zrzesza niewielką grupę prawosławnych Estończyków[3]. Historycznie wyznaniem dominującym w Estonii był protestantyzm (luteranizm).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1923 przedstawiciele Estońskiego Samorządnego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego wystąpili, nie bez nacisku ze strony władz państwowych, o przejście pod jurysdykcję patriarchy Konstantynopola i o przyznanie autokefalii. Tomos patriarchy z 7 lipca 1923 przyznawał jedynie autonomię, kroku tego nie uznał Rosyjski Kościół Prawosławny. Nowa struktura kościelna otrzymała nazwę Prawosławnej Metropolii Estońskiej, podzielonej na eparchie tallińską i narewską. Od 1935 w użyciu jest nazwa Estoński Apostolski Kościół Prawosławny. W 1939 prawosławni stanowili 17,5% ogółu społeczeństwa, posiadali 156 parafii, 2 czynne klasztory, a łączna liczba wiernych kształtowała się w granicach 210 tys.

Po przyłączeniu Estonii do ZSRR podjęty został szereg kroków wymierzonych w Estoński Apostolski Kościół Prawosławny: zamknięty został wydział teologiczny uniwersytetu tallińskiego oraz jedyne seminarium duchowne. 23 września 1940 synod Kościoła został zmuszony do zwrócenia się do Patriarchatu Moskiewskiego o ponowne przyjęcie, z zachowaniem statusu cerkwi samorządnej i bez zmian wśród hierarchii. 31 maja 1941 patriarcha Moskwy ogłosił powrót Estońskiego Apostolskiego Kościoła Prawosławnego do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Decyzja ta, potwierdzona w 1945, spotkała się ze sprzeciwem części wiernych oraz metropolity Aleksandra, którzy emigrowali z kraju.

Po upadku ZSRR 54 parafie należące do tej pory do Estońskiego Kościoła Prawosławnego wyraziły wolę przyłączenia się do emigracyjnych struktur podległych patriarsze Konstantynopola. 22 lutego 1996 patriarszy tomos podtrzymał decyzję z 1923 o przyjęciu prawosławnych Estonii pod swoją jurysdykcję. Tymczasowym zwierzchnikiem Estońskiego Apostolskiego Kościoła Prawosławnego został metropolita Finlandii. Decyzja ta spotkała się ze zdecydowanym sprzeciwem Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W 2010 obydwa Kościoły zadeklarowały jednak chęć wznowienia kontaktów[4].

Przypisy

  1. БИОГРАФИЯ МИТРОПОЛИТА СТЕФАНА
  2. Synod
  3. Ławreszuk M., Prawosławie wobec tendencji nacjonalistycznych i etnofiletystycznych. Studium teologiczno-kanoniczne, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7507-045-3, s. 281–285.
  4. Estonia: dwa Kościoły prawosławne wznawiają kontakty

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy