Etelwold I (biskup Winchesteru)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Etelwold I
Æthelwold
Biskup Winchesteru
Kraj działania Anglia
Data urodzenia data nieznana
Data i miejsce śmierci 1 sierpnia 984
Winchester
biskup Winchesteru
Okres sprawowania 963-984
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Sakra biskupia 29 listopada 963

Etelwold I (Æthelwold I, Aethelwald; data urodzenia nieznana; zm. 1 sierpnia 984) – średniowieczny biskup Winchesteru, jeden z liderów reformy monastycznej w Anglii, święty kościoła katolickiego i anglikańskiego. Jako pierwszy przetłumaczył regułę św. Benedykta z łaciny na staroangielski.

Tło historyczne[edytuj | edytuj kod]

W IX wieku w średniowiecznej Anglii dał się zauważyć znaczny spadek zainteresowania życiem monastycznym. Przyczyną tego częściowo były zniszczenia klasztorów podczas ataków Duńskich, ale w znacznej mierze powszechne przekonanie, iż zwykły kapłan może lepiej służyć ludziom, bo jest ich bliżej. Zarazem życie mnisze pociągało za sobą duże koszty, a klasztory nie były w stanie same ich pokryć. Dopiero w połowie X wieku udało się zainteresować królów wsparciem finansowym dla klasztorów. Do czołówki propagandystów odnowy życia monastycznego należeli św. Etelwold, św. Dunstan i św. Oswald, wśród nich Etelwold jest uznawany za największego ekstremistę, a zarazem tego, który przyczynił się do odrodzenia nauki i sztuki.

Pochodzenie i życie zakonne[edytuj | edytuj kod]

Etelwold urodził się w szlacheckiej rodzinie w Winchester[1]. Już jako młodzieniec trafił na służbę na dworze króla Athelstana[1][2]. To właśnie król nakłonił go do przyjęcia święceń kapłańskich z rąk biskupa Winchester Alphege[3][2]. Stało się to w tym samym dniu, kiedy przyjął święcenia św. Dunstan[1]. Alphege przyjął na naukę młodego mnicha i wychowywał go w regule benedyktyńskiej. Następnie Etelwold przeniósł się do klasztoru w Glastonbury[2], którego opatem został właśnie Dunstan[3]. Miał tam możliwość studiowania gramatyki, matematyki, sztuki, systemu miar i historii. Po zakończeniu studiów został dziekanem[4].

Kiedy na tronie Anglii zasiadł Edred, Etelwold zwrócił się do niego z prośbą o sfinansowanie wyjazdu do kontynentalnej Europy, dla zgłębienia historii i zasad życia benedyktyńskiego[2]. Król odmówił, jednak wykorzystał zapał młodego mnicha i uczynił go opatem klasztoru w Abingdon[1][3][2]. Klasztor ten, niegdyś prężnie działający, opustoszał i Etelwold musiał niemal od podstaw stworzyć zakon. Wybudował kościół, wyremontował budynek klasztoru i zgromadził grupę zakonników, wprowadzając regułę benedyktyńską[2].

W tym czasie zmarł król Edred, a jego sukcesor - Edwin wygnał dotychczasowego doradcę wuja, Dunstana. Również Etelwold popadł w niełaskę, jednak z latach 955-959 zachowały się dowody jego uczestnictwa w sądach młodego króla. Był również wychowawcą i nauczycielem następcy tronu - Edgara[2], któremu wpajał szacunek dla reguły benedyktyńskiej. Kiedy Edgar objął tron, Etelwold znalazł się w gronie jego osobistych doradców i sygnotariuszy wielu królewskich aktów nadawczych[4].

Biskup Winchesteru[edytuj | edytuj kod]

W dniu 29 listopada 963 roku Etelwold został wyświęcony na biskupa przez Dunstana na życzenie króla Edgara i objął diecezję Winchester[1][2]. W 964 roku, za cichą zgodą króla Edgara i przy wsparciu jego żołnierzy, zastąpił duchownych z Winchester braćmi z klasztoru w Abingdon[1][2]. Następnie skupił się na reaktywacji życia monastycznego i odzyskiwaniu utraconych niegdyś ziem, należących do kościoła. Udało mu się na powrót zapełnić żarliwymi mnichami klasztory w Chertsey, Milton Abbas, Peterborough, Ely i zakon żeński w Winchester[1][3][2].

Wszędzie, gdzie tylko mógł, propagował regułę benedyktyńską, jest również autorem pierwszego jej tłumaczenia z łaciny na angielski - Regularis Concordia[3]. Cieszył się w swym dziele bezwarunkowym poparciem króla Edgara i jego żony Elfrydy[2].

Duży nacisk położył na edukację - sam osobiście uczył starszych uczniów w Winchester[4]. Był również uważany za głównego mecenasa sztuki sakralnej i zakładał warsztaty artystyczne. Za jego czasów Winchester zasłynął jako najważniejsza szkoła rękopiśmiennictwa[3][2].

Etelwold znany jest również z przebudowy katedry w Winchester[2]. Według legendy zdecydował się podnieść i powiększyć nawę świątyni w taki sposób, by w jej wnętrzu zamknąć grób św. Swituna[2].

Kiedy pod koniec panowania Edgara wyniknął spór o sukcesję po nim, Etelwold poparł Etelreda, podczas gdy Dunstan i Oswald zaliczali się do stronników Edwarda, który zasiadł na tronie jako pierwszy.

Etelwold od dłuższego czasu chorował[1]. Śmierć dosięgła go 1 sierpnia 984 roku w Beddington. Został pochowany w krypcie Old Minister w Winchester[1]. Kolejnym biskupem Winchesteru został Alphege. W 996 roku szczątki Etelwolda przeniesiono w pobliże ołtarza, co oznaczało translację i uznanie świętości jego osoby. Jego kult ograniczył się jednak tylko do Hampshire[2].

Wspomnienie liturgiczne Etelwolda przypada 1 sierpnia.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 St Wthelwold (ang.). New Advent. [dostęp 2011-10-07].
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 St Aethelwold (AD 909-984) (ang.). Royal Berkshire History. [dostęp 2011-10-10].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 St Ethewold (ang.). Catholic Online. [dostęp 2011-10-09].
  4. 4,0 4,1 4,2 Prosopography of Anglo Saxon England


Poprzednik
Byrthelm
Template-Bishop.svg Biskup Winchesteru
963 - 984
Template-Bishop.svg Następca
Alphege