Etnometodologia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Etnometodologia – orientacja badawcza w socjologii wywodząca się z fenomenologii, perspektywy dramaturgicznej oraz nurtu interakcjonistycznego[2].

Pojęcie etnometodologii nie odnosi się do metodologii w nauce, ale do badań wypracowywanych w codzienności potocznych metod (dosłownie metod ludowych – ethno), które regulują wzajemne interakcje, oraz dzięki którym członkowie populacji porządkują swój świat społeczny, nadając mu sens, realność[3][4]. Przedmiotem badań jest wiedza potoczna, zarówno ujawniana w dyskursie, jak również milcząco i niekoniecznie świadomie przyjmowana w działaniu, a celem etnometodologii jest rekonstruowanie tej wiedzy w celu określenia możliwości istnienia porządku społecznego[5]. Według jej założeń porządek społeczny jest bowiem budowany dzięki wiedzy potocznej, której posiadacze są kompetentni do wzajemnego interpretowania własnych zachowań[6].

Powiązania z innymi perspektywami socjologicznymi[edytuj | edytuj kod]

Pojęcie etnometodologii zapożyczone zostało z etnografii, w której badano potoczną wiedzę ludów i społeczności oraz sposoby „rekonstruowania wyobrażeń” dotyczących ich świata[4]. Początek tej orientacji wyznacza rok 1967, w którym wydana została praca Harolda Garfinkla Studies in Ethnomethodology(fr.)[4]. Najpierw istniała ona jako radykalna alternatywa wobec socjologii mainstreamowej, później jako sposób analizy konwersacji[7].

Z koncepcji fenomenologicznych Edmunda Husserla i Alfreda Schütza etnometodologia zapożyczyła sporo pojęć oraz takich idei jak przekładalność perspektyw bądź świat przeżywany do badania sposobu utrzymywania porządku społecznego przez praktyki tworzenia poczucia wspólnego świata[8]. Pewne pojęcia i idee używane w etnometodologii zaczerpnięte zostały też z interakcjonizmu symbolicznego, gdzie również zakłada się, że włączanie nowych obiektów do sytuacji (np. norm, wartości, ról) i redefiniowanie sytuacji jako sposoby interpretowania sytuacji kształtują uzgadniane działania jednostek. W odróżnieniu jednak od interakcjonistów, zainteresowanie etnometodologów skupiało się na sposobach osiągania wrażenia, że istnieje wspólny, zewnętrzny świat przy wzięciu w nawias samego istnienia zewnętrznego porządku społecznego[9].

W odniesieniu do perspektywy dramaturgicznej Ervinga Goffmana, etnometodologia skupia się nie tyle na sposobach indywidualnego manipulowania wrażeniami, ile na tworzeniu poczucia wspólnej rzeczywistości. Mimo to także w ujęciu Goffmana jednostki unikają kwestionowania sytuacji oraz negują informacje mogące naruszyć wspólną wizje rzeczywistości[10].

Podstawowe kategorie analizy[1][edytuj | edytuj kod]

Krytyka etnometodologii[edytuj | edytuj kod]

Etnometodologia koncentruje się na badaniach empirycznych, pomijając potrzebę budowania teorii, a także analizę zjawisk w skali makrospołecznej[11] oraz przez zrównanie racjonalności życia codziennego z refleksją teoretyczną nauki sprowadziła socjologię do sprawozdawczości[12]. Anthony Giddens, mimo sympatyzowania z etnometodologią, w krytyce tego podejścia wyszczególnił pomijanie motywów i interesów jednostek w opisach zachowań, a także stosunków władzy, ograniczającej swobodę działania struktury oraz brak krytycyzmu do badanego przedmiotu[13].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Turner 2004 ↓, s. 485-488.
  2. Turner 2004 ↓, s. 480-483.
  3. Turner 2004 ↓, s. 480-481.
  4. 4,0 4,1 4,2 Szacki 2002 ↓, s. 874.
  5. Szacki 2002 ↓, s. 874-875.
  6. Szacki 2002 ↓, s. 875-876.
  7. Turner 2004 ↓, s. 480.
  8. Turner 2004 ↓, s. 483.
  9. Turner 2004 ↓, s. 481.
  10. Turner 2004 ↓, s. 482.
  11. Szacki 2002 ↓, s. 875, 880.
  12. Szacki 2002 ↓, s. 489.
  13. Szacki 2002 ↓, s. 886.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]