Eugeniusz Sabaudzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Eugeniusz Sabaudzki

Eugeniusz Sabaudzki, fr. Eugène-François de Savoie, niem. Prinz Eugen von Savoyen, wł. Eugenio di Savoia-Carignano (ur. 18 października 1663 w Paryżu, zm. 24 kwietnia 1736 w Wiedniu) – książę Sabaudii, dowódca armii austriackiej, jeden z najwybitniejszych dowódców w dziejach świata[potrzebne źródło].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jego matka Olimpia Mancini była siostrzenicą pierwszego ministra Francji kardynała Jules'a Mazarina, jego ojcem był generał Eugeniusz Maurycy Sabaudzki.

1683-1700[edytuj | edytuj kod]

Ludwik XIV uniemożliwił mu służbę w armii francuskiej. Rozczarowany opuścił Francję i w 1683 został oficerem armii austriackiej. Brał udział w bitwie pod Wiedniem, w 1688 został generałem, stał na czele armii osłaniającej Węgry przed najazdem tureckim. W 1693 został feldmarszałkiem armii cesarskiej. W 1697 odniósł wspaniałe zwycięstwo w bitwie pod Zentą.

1701-1714[edytuj | edytuj kod]

Był jednym z najwybitniejszych wodzów austriackich w czasie wojny o sukcesję hiszpańską. Pobił armię francuską w północnych Włoszech (m.in. w czerwcu 1701 ośmieszył marszałka Catinata doprowadzając do jego dymisji, a w konsekwencji do dalszych klęsk wojsk francuskich, w tym szczególnie dotkliwej pod Chiari) . W 1703 został przewodniczącym Nadwornej Rady Wojennej, zreorganizował i unowocześnił armię austriacką. W 1704 połączył się z angielską armią księcia Marlborough, wraz z którą pokonał Francuzów w Bawarii w bitwie pod Blenheim. Przeniósł następnie działania wojenne do północnych Włoch i Prowansji. W 1706 pobił Francuzów w bitwie pod Turynem, co w roku następnym spowodowało wycofanie wojsk francuskich z Włoch. Rozpoczął kampanię we Flandrii, pokonując Francuzów w bitwach pod Oudenarde i Malplaquet.

1714-1736[edytuj | edytuj kod]

Sukcesy Eugeniusza przyczyniły się do podpisania korzystnego dla Austrii pokoju w 1714. W tym roku rozpoczął budowę swojego pałacu belwederskiego w Wiedniu. Prace nad budową trwały do 1723. Współcześni podkreślali skłonności homoseksualne Eugeniusza, gdyż nigdy się nie ożenił, a Belweder przyozdobił jedynie nagimi torsami męskimi.

Książę został gubernatorem Niderlandów Austriackich, a później wicekrólem Włoch. W latach 1717-1718 był naczelnym wodzem armii austriackiej w wojnie austriacko-tureckiej. 5 sierpnia 1716 pobił Turków w bitwie pod Petrowaradynem, a 22 sierpnia 1717 niespodziewanie zdobył Belgrad, przeprawiając się po moście pontonowym. Na mocy pokoju w Pożarewacu Austria uzyskała północną część Serbii i Bośni.

5 stycznia 1719 roku w Wiedniu François-Louis de Pesmes de Saint-Saphorin jako przedstawiciel brytyjski, saski polityk Jakob Heinrich von Flemming i Eugeniusz Sabaudzki podpisali traktat sojuszniczy, którego celem była obrona całości terytorialnej Rzeczypospolitej i wyprowadzenie z niej obcych wojsk.

Eugeniusz zdążył jeszcze wziąć udział w wojnie o sukcesję polską. Zmarł w Wiedniu i pochowany został w Katedrze Świętego Szczepana w Wiedniu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Historia Dyplomacji Polskiej, tom II 1572-1795 pod red. Zbigniewa Wójcika, PWN Warszawa 1982, s. 371.
  • Alfred Ritter von Arneth: Prinz Eugen von Savoyen: Nach den handschriftlichen Quellen der kaiserlichen Archive, 3 Bde., Wien 1858.
  • Max Braubach: Prinz Eugen von Savoyen, 5 Bde, Wien 1963–65.
  • Hanne Egghardt: Prinz Eugen: Der Philosoph in Kriegsrüstung, Wien: Kremayr & Scheriau 2007. ISBN 978-3-218-00770-2
  • Hanne Egghardt: Auf den Spuren Prinz Eugens. Barocke Pracht in und um Wien, Wien: Kremayr & Scheriau 2008. ISBN 978-3-218-00782-5
  • Karl Gutkas: Prinz Eugen und das barocke Österreich: Ausstellung der Republik Österreich und des Landes Niederösterreich; Marchfeldschlösser Schlosshof und Niederweiden, 22. April bis 26. Oktober 1986, Wien: Niederösterreichisches Landesmuseum, 1986. Szablon:Falsche ISBN
  • Franz Herre: Prinz Eugen: Europas heimlicher Herrscher, Stuttgart: Deutsche Verlagsanstalt 1997. ISBN 3-421-05085-6
  • Georg Piltz: Prinz Eugen von Savoyen: Biografie, Berlin: Verlag Neues Leben 1991. ISBN 3-355-01192-4
  • Harald Waitzbauer: Das Winterpalais von Prinz Eugen: Barockjuwel im Verborgenen, Wien 1998.
Poprzednik
Heinrich von Mansfeld, książę Fondi
Flag of the Habsburg Monarchy.svg przewodniczący Nadwornej Rady Wojennej
1703-1736
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Następca
Dominik von Königsegg-Rothenfels
Poprzednik
Ercole Giuseppe Luigi Turinetti, markiz de Prié
Flag of Austria.svg Namiestnik Niderlandów Austriackich
1717-1724
Flag of Austria.svg Następca
Philipp Wirich von Daun