Eupraksja

Eupraksja cesarzowa, królowa Niemiec
Królowa Niemiec
Okres panowania	od 1089 do 1105
Żona	Henryk IV Salicki
Poprzedniczka	Berta Sabaudzka
Następczyni	Matylda Angielska
Dane biograficzne
Dynastia	Rurykowicze
Urodzona	1071
Zmarła	20 lipca 1109 Ławra Pieczerska
Ojciec	Wsiewołod I
Matka	Anna
Mąż	Henryk Długi Henryk IV Salicki

Eupraksja (ur. 1071, zm. 20 lipca 1109 w Ławrze Pieczerskiej) – księżniczka kijowska, córka Wsiewołoda I i jego drugiej żony - Anny (córki chana Kipczaków). Była wnuczką księcia Jarosława I Mądrego.

Jej pierwszym mężem był Henryk Długi, margrabia Marchii Północnej. Nie mieli razem dzieci, a Henryk zmarł w 1087 r. Eupraksja zamieszkała wówczas w klasztorze w Quedlinburgu. Tam spotkała cesarza Henryka IV (11 listopada 1050 - 7 sierpnia 1106), syna cesarza Henryka III i Agnieszki z Poitou, córki księcia Akwitanii Wilhelma V Wielkiego. Cesarz był pod wielkim wrażeniem urody kijowskiej księżniczki. Po śmierci swojej pierwszej żony, Berty Sabaudzkiej, pod koniec 1087 r., poślubił Eupraksję w Kolonii (1089 r.). Po koronacji przyjęła imię "Adelajda".

Według kronikarzy Henryk znalazł się pod wpływami gnostyckiej sekty nikolaitów. W swoim pałacu Henryk miał organizować orgie, do udziału w których zmuszał żonę. Raz miał nawet zaoferować ją swojemu synowi, Konradowi. Ten odmówił, a później zbuntował się przeciw ojcu. Podczas kampanii we Włoszech Henryk wziął Eupraksję ze sobą i umieścił ją pod strażą w Weronie. Cesarzowa uciekła w 1093 r. i znalazła schronienie w Canossie, na dworze Matyldy Toskańskiej, jednej z przeciwniczek Henryka, sojuszniczki papieża Urbana II.

Dzięki namowom papieża Eupraksja wystąpiła w 1095 r. na synodzie w Piacenzie. Tam ze szczegółami przedstawiła przed zebranymi współżycie intymne ze swoim mężem. Oskarżyła Henryka o przetrzymywanie jej wbrew jej woli, zmuszanie jej do uczestniczenia w orgiach oraz o odprawianie "czarnych mszy" na jej nagim ciele.

Po tych wydarzeniach Eupraksja udała się na Węgry, gdzie przebywała do 1099 r. Później wróciła na Ruś. W 1106 r. wstąpiła do klasztoru. Zmarła w Ławrze Pieczerskiej w 1109 r.

Bibliografia

• Wera i Mirosław Hrochowie, W obronie grobu Chrystusa, Wyd. Ancher, 1992, tłum. Z. Dobrzyniecki, ISBN 83-855576-03.

Poprzednik Berta Sabaudzka

Królowa Niemiec 1089-1105 cesarzowa od 1089 r.

Następca Matylda Angielska