Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu
| European Free Trade Association Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu |
|||
|
|||
 Państwa członkowskie EFTA |
|||
| Język roboczy | niemiecki, francuski, norweski, islandzki | ||
| Siedziba |  Genewa |
||
| Członkowie | 4 | ||
| sekretarz generalny |  Kristinn F. Árnason |
||
| Utworzenie | 3 maja 1960 | ||
Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (ang. European Free Trade Association, EFTA) – międzynarodowa organizacja gospodarcza powstała 3 maja 1960 r. na mocy Konwencji sztokholmskiej (podpisanej 4 stycznia 1960), mająca na celu utworzenie strefy wolnego handlu między państwami członkowskimi. Siedziba Sekretariatu EFTA mieści się w szwajcarskiej Genewie.
Pierwotnymi członkami EFTA były: Austria, Dania, Norwegia, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja i Wielka Brytania. Z czasem większość członków wystąpiła, wybierając członkostwo w konkurencyjnej i o zdecydowanie większej integracji ekonomicznej EWG. W latach 1986-1994 członkiem organizacji była również Finlandia.
Strefa wolnego handlu między państwami EFTA powstała w 1968 roku. Od 1977 państwa EWG i EFTA utworzyły wspólną strefę wolnego handlu towarami przemysłowymi[1]. W 1992 r. EWG i EFTA porozumiały się w sprawie utworzenia wspólnej strefy wolnego handlu na wszystkie towary. Porozumienie w tej sprawie, nie obejmujące jednak Szwajcarii, weszło w życie 1 stycznia 1994 r. tworząc Europejski Obszar Gospodarczy.
Spis treści |
Państwa członkowskie EFTA [edytuj]
| Flaga | Państwo | Akcesja | Liczba ludności | Powierzchnia (km²) | PKB w mld (PPP)[2] | PKB per capita (PPP)[2] |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
Islandia | 1 stycznia 1970 | 320 060 | 103 125 | 12,409 | 38 060 |
 |
Liechtenstein | 1 stycznia 1971 | 36 476 | 160 | 3,545 | 98 432 |
 |
Norwegia | 3 maja 1960 | 5 051 300 | 385 186 | 265,911 | 53 470 |
|
Szwajcaria | 3 maja 1960 | 8 014 000 | 41 285 | 339,890 | 43 369 |
Sekretarze Generalni [edytuj]
Państwa obecnie należące do EFTA
Państwa należące do EFTA w przeszłości
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Struktura organizacyjna [edytuj]
Rada EFTA z siedzibą w Genewie jest naczelnym organem EFTA. W jej skład wchodzi po jednym przedstawicielu rządu każdego państwa członkowskiego. Każde państwo dysponuje jednym głosem, co do zasady decyzje zapadają jednomyślnie. Rada zbiera się dwa razy w miesiącu na szczeblu stałych przedstawicieli i dwa razy w roku na szczeblu ministrów (najczęściej handlu). Państwa kolejno, przez półroczne kadencje, przewodniczą Radzie.
Rada ma prawo do wydawania decyzji (nie są bezpośrednio skuteczne) i zaleceń (nie mają wiążącej mocy prawnej). Wykonuje kompetencje nadane jej przez Konwencję sztokholmską i nadzoruje jej stosowanie, może też wprowadzać do niej poprawki (w przypadkach określonych w konwencji konieczna jest akceptacja zmian ze strony państw członkowskich). Ponadto:
- Rada wskazuje nowe działania jakie należy podjąć dla osiągnięcia celów EFTA,
- podejmuje mediację w sporach między państwami członkowskimi (np. w kwestii dostępu do rynków),
- ułatwia współpracę z innymi podmiotami prawa międzynarodowego.
W zarządzaniu strefą wolnego handlu Radę wspierają powołane przez nią komitety ekspertów, pracujące w trybie stałym. Doraźnie natomiast zwoływane są grupy ekspertów dla rozwiązania określonego problemu. Oba ciała mają wyłącznie uprawnienia doradcze i muszą składać się z przedstawicieli wszystkich państw EFTA. Funkcjonuje dziesięć stałych komitetów, m.in.:
- Komitet Ekspertów Handlu – zajmuje się problematyką liberalizacji handlu i współpracy gospodarczej z UE,
- Komitet ds. Barier Technicznych w Handlu – sprawuje nadzór nad notyfikacją regulacji technicznych,
- Komitet Ekonomiczny – obserwuje sytuację gospodarczą państw członkowskich; wymiana informacji o kierunkach polityki gospodarczej i finansowej w ramach EFTA oraz UE,
- Komitet ds. Pochodzenia i Ceł – koordynuje stanowisko EFTA w sprawie reguł pochodzenia towarów w stosunkach z UE,
- Komitet Doradczy – składa się z maksymalnie pięciu reprezentantów organizacji przedsiębiorców i pracowników z państw członkowskich,
- Komitet Parlamentarny – złożony z osób desygnowanych przez parlamenty krajowe, zbiera się raz do roku; spełnia funkcję kontrolną, informuje parlamenty krajowe i prowadzi dialog z Parlamentem Europejskim,
- Zarząd Audytorów – najwyższa instancja dokonująca weryfikacji finansów EFTA.
Bieżącymi sprawami zajmuje się Sekretariat, nadzorowany przez Sekretarza Generalnego. Siedzibą Sekretariatu jest Genewa, natomiast jego część mieści się w Brukseli, gdzie personel zajmuje się sprawami EOG. Sekretariat odpowiedzialny jest za obsługę Rady i komitetów. Oficjalnym językiem urzędowym jest angielski.
W związku z utworzeniem Europejskiego Obszaru Gospodarczego zostały wdrożone pewne zmiany organizacyjne. Powołano Stały Komitet Państw EFTA, który zajmuje się podejmowaniem decyzji związanych z uczestnictwem w EOG (Szwajcaria, w następstwie negatywnego wyniku referendum, nie jest członkiem tego porozumienia, jednak osiągnęła zbliżoną sytuację prawną w drodze umów bilateralnych). W skład Komitetu wchodzą przedstawiciele Islandii, Norwegii i Liechtensteinu, a także, posiadający status obserwatorów, reprezentanci Szwajcarii i Władzy Nadzorczej EFTA (ang. EFTA Surveillance Authority). Ta ostatnia czuwa w imieniu EFTA nad przestrzeganiem przyjętych przez EOG reguł funkcjonowania (podobnie jak czyni to Komisja Europejska w przypadku UE). Stały Komitet ma pod sobą 5 podkomitetów (m.in. podkomitety ds. wolnego przepływu towarów, ds. wolnego przepływu kapitału i usług, ds. wolnego przepływu osób, ds. polityk horyzontalnych i towarzyszących)[3].
Stały Komitet jest wspomagany przez Trybunał EFTA. Organ ten składa się z 3 sędziów (po jednym z Norwegii, Islandii i Liechtensteinu) nominowanych na 6-letnią kadencję. Rozstrzyga sprawy wniesione zazwyczaj przez Władzę Nadzorczą przeciwko państwom EFTA[4]. Ponadto prowadzi mediacje i rozstrzyga spory między państwami EFTA na tle ich udziału w EOG, a także dokonuje interpretacji Porozumienia o utworzeniu EOG.
Przypisy
- ↑ Ewa Oziewicz (red. nauk.): Procesy integracyjne we współczesnej gospodarce światowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 65. ISBN 83-01-13254-X.
- ↑ 2,0 2,1 Dane na rok 2011.
- ↑ Standing Committee of the EFTA States (ang.). http://www.efta.int.
- ↑ Zbigniew M. Doliwa-Klepacki: Integracja europejska (łącznie z uczestnictwem Polski w UE i Konstytucją dla Europy). Białystok: Temida 2, 2005, s. 801. ISBN 83-89620-09-7-X.
Bibliografia [edytuj]
- Tadeusz Sporek: Ugrupowania międzynarodowe kształtujące architekturę jednoczącej się Europy u progu XXI w.. Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, 2004, s. 169-266. ISBN 83-7246-372-7.
- Zbigniew M. Doliwa-Klepacki: Integracja europejska (łącznie z uczestnictwem Polski w UE i Konstytucją dla Europy). Białystok: Temida 2, 2005, s. 783-801. ISBN 83-89620-09-7-X.
- Ewa Oziewicz (red. nauk.): Procesy integracyjne we współczesnej gospodarce światowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 53-80. ISBN 83-01-13254-X.
- Jolanta Adamiec: Wybrane organizacje i ugrupowania państw Europy Zachodniej (pol.). Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu, maj 1996, Nr 402 [dostęp 2013-03-10]. ss. 10-13.
