Ewa Demarczyk
| Ewa Demarczyk | |
 Ewa Demarczyk, 1966 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 16 stycznia 1941 Kraków, Polska |
| Pochodzenie |  |
| Gatunek | piosenka literacka |
| Zawód | piosenkarka |
| Aktywność | 1961–2000 |
| Wytwórnia płytowa | Polskie Nagrania Muza, Wifon, Decca Records, Melodija |
| Powiązania | Piwnica pod Baranami |
| Współpracownicy | |
| Zygmunt Konieczny, Andrzej Zarycki | |
| Odznaczenia | |
     |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa | |
Ewa Demarczyk (ur. 16 stycznia 1941 w Krakowie[1][2]) – polska piosenkarka, wykonująca utwory z nurtu poezji śpiewanej, w przeszłości przez kilkanaście lat związana z krakowską Piwnicą pod Baranami.
Jest uznawana za jedną z najbardziej utalentowanych i charyzmatycznych postaci polskiej sceny muzycznej[3]. Ceniona jest za ekspresję, jaka charakteryzuje śpiewane przez nią teksty, niebywałą osobowość estradową oraz wybitne zdolności interpretacyjne[4][3][5]. Wielokrotnie nagradzana za swoje wykonania. Występowała z powodzeniem na całym świecie, m.in. w Austrii, Francji, Szwecji, Wielkiej Brytanii, USA, Kubie, Brazylii, a gościły ją tak prestiżowe estrady jak Olympia czy Carnegie Hall.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Karierę rozpoczęła w 1961 roku w studenckim kabarecie Akademii Medycznej w Krakowie o nazwie Cyrulik, skąd rok później przeszła do kabaretu Piwnica pod Baranami. Tam nawiązała współpracę z kompozytorem Zygmuntem Koniecznym.
W roku 1963 wystąpiła na I Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, gdzie wykonała "Karuzelę z madonnami" (sł. Miron Białoszewski), "Czarne anioły" (sł. Wiesław Dymny) i "Taki pejzaż" (sł. Andrzej Szmidt). Za swój występ otrzymała nagrodę festiwalu[6], a także wzbudziła entuzjazm krytyki i publiczności[7]. Tego samego roku wydany został jej pierwszy singel, zawierający trzy piosenki, którymi triumfowała na festiwalu opolskim. W 1964 roku na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie zdobyła drugą nagrodę za "Grande Valse Brillante" (sł. Julian Tuwim). Występowała także za granicą, m.in. w paryskiej Olympii, dokąd zaprosił ją sam właściciel obiektu, Bruno Coquatrix[8], oraz w Genewie, z okazji XX-lecia istnienia ONZ.
W 1966 roku ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie[9]. Wtedy też nawiązała współpracę z kompozytorem Andrzejem Zaryckim. Rok później, nakładem Polskich Nagrań, ukazał się longplay zatytułowany Ewa Demarczyk śpiewa piosenki Zygmunta Koniecznego. Znalazły się na nim utwory skomponowane przez Koniecznego do tekstów takich poetów jak Miron Białoszewski, Bolesław Leśmian czy Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, w tym znane już "Karuzela z madonnami" oraz "Grande Valse Brillante". Album okazał się ogromnym sukcesem, sprzedając się w nakładzie przekraczającym liczbę 100 000 sztuk. W drugiej połowie lat 60. udzieliła się wokalnie w dwóch filmach: psychologicznym obrazie Bariera Jerzego Skolimowskiego i produkcji Zbyszek Jana Laskowskiego, poświęconej tragicznie zmarłemu Zbigniewowi Cybulskiemu. W roku 1970 powstał film muzyczny pt. Ewa Demarczyk, nakręcony przez Laskowskiego, będący półgodzinną rejestracją recitalu artystki.
Po dziesięciu latach, w 1972 roku artystka zaprzestała występów w Piwnicy pod Baranami[10]. Jej druga płyta, wydana w 1974 roku o tytule Ewa Demarczyk, zawierała m.in. słynny utwór "Rebeka" oraz rosyjskojęzyczne wersje wybranych przebojów. W 1979 roku na kolejnym festiwalu opolskim otrzymała nagrodę specjalną dziennikarzy. W grudniu tego samego roku dała serię recitali w Teatrze Żydowskim w Warszawie. Występy te zostały zarejestrowane i trzy lata później wydane przez firmę Wifon na koncertowym albumie Live.
W roku 1986 rozpoczął działalność Państwowy Teatr Muzyki i Poezji - Teatr Ewy Demarczyk. Choć wystawiane w nim spektakle cieszyły się dużą popularnością, z przyczyn formalnych został w 2000 po 14 latach działalności zamknięty[11].. W latach 90. i na początku XXI wieku ukazywały się reedycje kompaktowe albumów piosenkarki. Od 2000 roku działa stowarzyszenie o nazwie Teatr Ewy Demarczyk. W 2010 roku otrzymała Fryderyka za całokształt twórczości[12].
[edytuj] Dyskografia
[edytuj] Albumy
| Rok | Tytuł | OLiS[13][14] | Informacje |
|---|---|---|---|
| 1967 | Ewa Demarczyk śpiewa piosenki Zygmunta Koniecznego | 43 |
|
| 1974 | Ewa Demarczyk | — |
|
| 1982 | Live | 45 |
|
[edytuj] Single
| Rok | Tytuł | Album |
|---|---|---|
| 1963 | "Karuzela z madonnami"/"Taki pejzaż"/"Czarne anioły" | Ewa Demarczyk śpiewa piosenki Zygmunta Koniecznego |
| 1968 | "Grande Valse Brillante"/"Tomaszów" |
[edytuj] Najsłynniejsze utwory
- "Babuni" – muz. A. Zarycki, sł. M. Cwietajewa
- "Ballada o cudownych narodzinach Bolesława Krzywoustego" – muz. A. Zarycki, sł. Gall Anonim
- "Biegnie dziewczyna lasem" – muz. A. Zarycki, sł. B. Leśmian
- "Cyganka" – muz. A. Zarycki, sł. O. Mandelsztam
- "Czarne anioły" – muz. Z. Konieczny, sł. W. Dymny
- "Deszcze" – muz. Z. Konieczny, sł. K. K. Baczyński
- "Garbus" – muz. Z. Konieczny, sł. B. Leśmian
- "Grande Valse Brillante" – muz. Z. Konieczny, sł. J. Tuwim
- "Groszki i róże – muz. Z. Konieczny, sł. J. Kacper i H. Rostworowski
- "Karuzela z madonnami" – muz. Z. Konieczny, sł. M. Białoszewski
- "Panna śnieżna" – muz. A. Zarycki, sł. J. Zagórski
- "Pocałunki" – muz. Z. Konieczny, sł. M. Pawlikowska-Jasnorzewska
- "Rebeka" – muz. Z. Białostocki, sł. A. Włast
- "Skrzypek Hercowicz" – muz. A. Zarycki, sł. O. Mandelsztam
- "Sur le Pont d'Avignon" – muz. A. Zarycki, sł. K. K. Baczyński
- "Taki pejzaż" – muz. Z. Konieczny, sł. A. Szmidt
- "Tomaszów" – muz. Z. Konieczny, sł. J. Tuwim
- "Wiersze wojenne" – muz. Z. Konieczny, sł. K. K. Baczyński
[edytuj] Nagrody i odznaczenia
- 1962: II nagroda na I Ogólnopolskim Studenckim Konkursie Piosenkarzy za utwór "Karuzela z madonnami"
- 1963: I nagroda na I KFPP w Opolu za utwór "Czarne anioły"
- 1963: Nagroda specjalna na III Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie za utwór "Czarne anioły"
- 1963: Nagroda dziennikarzy dla najlepszego wykonawcy roku "Ewa 63"
- 1964: II nagroda na IV Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie za utwór "Grande Valse Brillante"
- 1967: Nagroda na Światowym Festiwalu Teatralnym w Arezzo
- 1969: I nagroda festiwalu Mondial du Theatre w Nancy
- 1971: Złoty Krzyż Zasługi
- 1971: Nagroda Ministra Kultury i Sztuki za "osiągnięcia w interpretacji pieśniarskiej tekstów wybitnych polskich poetów"
- 1977: Krzyż Oficerski Legii Francuskiej
- 1978: Nagroda Ministra Spraw Zagranicznych za "wybitne zasługi w propagowaniu kultury polskiej za granicą"
- 1979: Nagroda specjalna dziennikarzy na XVII KFPP w Opolu za "artystyczne osiągnięcia i trwanie przy najwyższych wartościach estradowych"
- 1979: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- 1987: Zasłużony dla Kultury Narodowej
- 1990: Nagroda specjalna na XXVII KFPP w Opolu za "wybitne osiągnięcia w sztuce interpretacji piosenki"
- 1993: Nagroda specjalna Telewizji Polskiej za "wielki talent, osobowość i rozsławienie polskiej piosenki literackiej w kraju i za granicą"
- 1997: Nagroda Wojewody Krakowskiego za "wybitne osiągnięcia artystyczne oraz wkład w tworzenie muzycznego oblicza Polski"
- 2000: Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski[16]
- 2005: Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
- 2010: Złoty Fryderyk za całokształt osiągnięć artystycznych
- 2011: Złoty Kogut - Nagroda Specjalna Polskich Nagrań[17]
- 2011: Nagroda Specjalna Programu 1 TVP S.A. dla wybitnej postaci polskiej kultury
Przypisy
- ↑ KPPG - Wykaz osób: Demarczyk Ewa (pol.). www.kppg.waw.pl. [dostęp 2011-03-03].
- ↑ Ryszard Wolański: Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej. Warszawa: 1995, s. 38. ISBN 83-86848-05-7.
- ↑ 3,0 3,1 Ewa Demarczyk - Biografia (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2011-03-04].
- ↑ Jerzy Armata, Małgorzata I. Niemczyńska: W niedzielę 70. urodziny Ewy Demarczyk (pol.). wyborcza.pl, 2011-01-15. [dostęp 2011-03-03].
- ↑ Anna Dziewit: Karuzela z Madonnami, czyli nic dwa razy się nie zdarza? (pol.). muzyka.onet.pl, 2010-10-19. [dostęp 2011-03-04].
- ↑ 1963 - I KFPP. www.festiwalopole.com. [dostęp 2010-07-27].
- ↑ Jerzy Armata, Małgorzata I. Niemczyńska: W niedzielę 70. urodziny Ewy Demarczyk (strona 2) (pol.). wyborcza.pl, 2011-01-15. [dostęp 2011-03-03].
- ↑ Paweł Piotrowicz: "Nie widziałem jej blisko 40 lat" (pol.). muzyka.onet.pl, 2011-01-13. [dostęp 2011-03-03].
- ↑ Ewa Demarczyk (pol.). www.filmpolski.pl. [dostęp 2011-03-03].
- ↑ Ewa Demarczyk - Życiorys (pol.). www.ewa-demarczyk.republika.pl. [dostęp 2011-03-04].
- ↑ Ewa Demarczyk - wielka artystka, wielka zagadka (pol.). www.kobieta.pl, 2009-03-25. [dostęp 2011-03-03].
- ↑ Wręczenie nagród Fryderyk 2010. 2010-03-31. [dostęp 2010-04-09].
- ↑ Ewa Demarczyk - Music Charts (ang.). acharts.us. [dostęp 2011-03-04].
- ↑ Oficjalna lista sprzedaży :: OLIS - Official Retail Sales Chart (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2011-03-04].
- ↑ 15,0 15,1 Ewa Demarczyk >>www.demarczyk.pl>> Dyskografia (pol.). www.demarczyk.pl. [dostęp 2011-03-03].
- ↑ Internetowy System Aktów Prawnych (pol.). isap.sejm.gov.pl. [dostęp 2011-09-17].
- ↑ Złoty Kogut dla Ewy Demarczyk. www.polskienagrania.com.pl. [dostęp 2011-06-16].
- Laureaci Fryderyków
- Laureaci nagrody ministra kultury i sztuki (1944-1989)
- Muzycy lat 60. XX wieku
- Muzycy lat 70. XX wieku
- Muzycy lat 80. XX wieku
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi
- Odznaczeni Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis
- Piwnica pod Baranami
- Polacy odznaczeni Legią Honorową
- Polscy wykonawcy poezji śpiewanej
- Polskie piosenkarki
- Urodzeni w 1941
- Ludzie urodzeni w Krakowie
