Ewa Lipska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ewa Lipska
Ewa Lipska oficjalne.jpg
Ewa Lipska
Data i miejsce urodzenia 8 października 1945
Kraków
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Styl literatura współczesna
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Ewa Lipska w Wikicytatach
Strona domowa

Ewa Lipska (ur. 8 października 1945 w Krakowie) – polska poetka i felietonistka, redaktor działu poezji Wydawnictwa Literackiego (1970–1980), dyrektor Instytutu Polskiego w Wiedniu (1995–1997), członek polskiego i austriackiego PEN Clubu, członek założyciel Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989), członek Polskiej Akademii Umiejętności.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiowała malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych. Od 1964 zamieszczała utwory poetyckie w "Życiu Literackim" i "Dzienniku Polskim". Debiutowała w 1967 roku tomikiem "Wiersze". Od 1968 była członkiem Związku Literatów Polskich (do czasu jego rozwiązania w 1983).

W latach 1970–1980 pracowała jako redaktor działu poezji Wydawnictwa Literackiego. Na przełomie 1975/1976 przebywała na półrocznym stypendium "International Writing Program" w Iowa City w USA. W 1978 została członkiem polskiego PEN Clubu. Jest też członkiem Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie[1].

W 1983 przebywała w Berlinie Zachodnim na stypendium Deutscher Adademischer Austauschdienst. W 1989 została członkiem założycielem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W latach 1990 do 1992 pracowała w zespole redakcyjnym "Dekady Literackiej". Od 1991 do 1997 pracowała w polskiej ambasadzie w Wiedniu i kierowała Instytutem Polskim. Obecnie żyje i pracuje w Krakowie. Prowadziła gościnnie warsztaty poetyckie w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Otrzymała m.in. nagrodę im. Andrzeja Bursy (1971), nagrodę im. Kościelskich w Genewie (1973), nagrodę Pierścienia za całokształt twórczości w Gdańsku (1978), nagrodę PEN-Clubu im. Roberta Gravesa (1979). W 1988 otrzymała nagrodę Fundacji POLCUL (Australia), w 1992 nagrodę Polskiego PEN-Clubu z Fundacji Büchnera, w 1993 nagrodę Fundacji A. Jurzykowskiego w Nowym Jorku, w 1995 Nagrodę Miasta Krakowa, w październiku 2001 za tomik Sklepy zoologiczne – Nagrodę Krakowska Książka Miesiąca i w 2004 nagroda miesięcznika "Odra" (Wrocław). W 2002 tomik Sklepy zoologiczne uhonorowany został nagrodą Śląskiego Wawrzynu Literackiego za najlepszą książkę roku, przyznaną przez Bibliotekę Śląską w Katowicach. Jej książka Ja znalazła się w gronie finalistów nagrody literackiej Nike 2004. W 2005 otrzymała nagrodę poznańskiego Przeglądu Nowości Wydawniczych za tom Gdzie indziej. W 2007 otrzymała nagrodę Samuela Bogumiła Lindego Miast Partnerskich Getynga-Toruń. Otrzymała Złoty Klucz Smedereva (2009) – poetycką nagrodę Serbii. W 2010 otrzymała Naim Frasheri Prize, poetycką nagrodę Macedonii, oraz nagrodę Ministerstwa Kultury Republiki Kosowa – Przylądek Dobrej Nadziei.

5 października 2005, podczas uroczystości w krakowskim magistracie została uhonorowana przez ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis[2].

W 2009 Wydawnictwo Literackie, wspólnie z Piwnicą pod Baranami, uhonorowało Ewę Lipską nagrodą ˌˌAkademią ku czci...ˈˈ. Poetka została nagrodzona za debiut prozatorski Sefer[3].

W 2011 roku otrzymała Nagrodę Literacką Gdynia za tomik Pogłos[4].

W 1998 została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi[5].

21 czerwca 2012 roku otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach[6].

Festiwale[edytuj | edytuj kod]

Uczestniczyła w międzynarodowych festiwalach poezji, m.in. w Toronto (1981), Holandii (1985), Słowenii (1988). Brała też udział w festiwalach poetyckich m.in. w Austrii, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Danii, Szwecji i USA.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Wiersze, 1967
  • Drugi zbiór wierszy, 1970
  • Trzeci zbiór wierszy, 1972
  • Czwarty zbiór wierszy, 1974
  • Piąty zbiór wierszy, 1978
  • Żywa śmierć, 1979
  • Dom Spokojnej Młodości, 1979
  • Nie o śmierć tutaj chodzi, lecz o biały kordonek, 1982
  • Przechowalnia ciemności, 1985
  • Utwory wybrane, 1986
  • Strefa ograniczonego postoju, 1990
  • Wakacje mizantropa, 1993
  • Stypendyści czasu, 1994
  • Wspólnicy zielonego wiatraczka, 1996
  • Ludzie dla początkujących, 1997
  • Życie zastępcze – Ersatzleben, 1998 (wydanie polsko-niemieckie)
  • Godziny poza godzinami, 1998 (seria klasyczna PIW)
  • 1999, 1999
  • Białe truskawki – White Strawberries, 2000 (wydanie polsko-angielskie)
  • Sklepy zoologiczne, 2001
  • Uwaga, stopień, 2002
  • Sekwens, 2003
  • Ja, 2003
  • Wiersze do piosenek. Serca na rowerach, 2004
  • Gdzie indziej, 2005
  • Drzazga, 2006
  • Miasteczko Świat, 2007 (wydanie polsko-rosyjskie)
  • Pomarańcza Newtona, 2008
  • Sefer, 2009
  • Pogłos, 2010
  • Droga Pani Schubert..., 2012

Wybory wierszy ukazały się w około 40 obcojęzycznych wydaniach, między innymi w języku niemieckim, angielskim, duńskim, holenderskim, czeskim, węgierskim, hebrajskim, serbskim, słowackim, hiszpańskim, katalońskim, francuskim, szwedzkim, albańskim i bułgarskim.

Lipska w piosenkach[edytuj | edytuj kod]

  • 1972 – Skaldowie: "Wszystkim zakochanym" – tekst utworu "Wolne są kwiaty na łące" (muz. Andrzej Zieliński)
  • 1972 – Skaldowie: "Krywań, Krywań" – tekst utworu "Gdzie mam Ciebie szukać" (muz. A. Zieliński)
  • 1972 – Marek Grechuta: "Droga za widnokres" – tekst utworu "Pewność" (muz. Marek Grechuta)
  • 1974 – Marek Grechuta: "Magia obłoków" – tekst utworu "A więc to nie tak" (muz. Marek Grechuta)
  • 1976 – Skaldowie: "Szanujmy wspomnienia" – teksty utworów: "Szukam Cię od rana" (muz. A. Zieliński, "Srebrny maszt" (muz. Jacek Zieliński), "Z przymrużeniem oka" (muz. A. Zieliński)
  • 1976 – Skaldowie: "Stworzenia świata część druga" – tekst utworu "Miłość przez wieki się nie zmienia" (muz. Konrad Ratyński)
  • 1978 – Wawele: "Biały Latawiec" tekst piosenki ( muz. Jan Wojdak)
  • 1987 – Skaldowie: "Nie domykajmy drzwi" – tekst piosenki tytułowej "Nie domykajmy drzwi" (muz. J. Zieliński)
  • 1991 – Grzegorz Turnau: Naprawdę nie dzieje się nic – tekst utworu "Nie baw się więcej kulą ziemską"
  • 1993 – Grzegorz Turnau: Pod światło – teksty utworów "Krótka bajka", "Trąbki", "Wielki Odkrywco Wyobraźni", "Tak samo" i "Dotąd doszliśmy"
  • 1994 – Grzegorz Turnau: Turnau w Trójce – teksty utworów "Krótka bajka", "Wielki Odkrywco Wyobraźni", "Tak samo"
  • 1997 – Grzegorz Turnau: Tutaj jestem – tekst utworu "Ostatnie słowa"

Ponadto:

  • 1987 – Skaldowie: "Kiedy dostaniemy klucze do mieszkania" (muz. Jacek Zieliński) – nagranie niepublikowane

Przypisy

  1. Polska Akademia Umiejętności – Członkowie
  2. Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury. wp.pl, 5 października 2005. [dostęp 2 lipca 2011].
  3. "Poetka prozą" (pol.). Dziennik Polski, 26 maja 2009. [dostęp 26 maja 2009].
  4. „Gdynia” ogłosiła laureatów po raz szósty. W: Nagroda Literacka Gdynia [on-line]. Miejska Biblioteka Publiczna w Gdyni, 18.06.2011. [dostęp 2011-06-19].
  5. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 kwietnia 1998 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 1998 r. Nr 20, poz. 305).
  6. Ewa Lipska doktorem honoris causa UJK: Dość tandety, czas na kulturę. echodnia.eu. [dostęp 2012-06-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Matuszewski: Z bliska: szkice literackie. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1981. ISBN 830800508X.
  • T. Nyczek. Spalony dom (o poezji Ewy Lipskiej). „Twórczość”. 9, 1974. 
  • Stanisław Stabro: "Poeta odrzucony". Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1989. ISBN 8308019412.
  • E. Lipska, Stypendyści Czasu, redakcja Jan Stolarczyk, Wydawnictwo Dolnośląskie, 1994.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Ewy Lipskiej