Ewangelikalizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ichthys – symbol wszystkich chrześcijan

Ewangelikalizm, chrześcijaństwo ewangelikalne, pot. chrześcijaństwo ewangeliczne – jest nurtem pobożnościowym w protestantyzmie, opartym na specyficznej duchowości. W większości protestantyzm ewangelikalny jest nurtem konserwatywnym i sprzeciwia się tendencjom liberalnego chrześcijaństwa, które zaznaczają się w głównym nurcie protestantyzmu. Powstał na gruncie purytanizmu, ortodoksji protestanckiej i pietyzmu. Niektóre jego elementy pobożnościowe w 2. połowie XX wieku przyjęły się także poza protestantyzmem.

Wspólnoty ewangelikalne łączy wiara w osobistą relację z Jezusem Chrystusem, podkreślenie ostatecznego autorytetu Pisma Świętego w sprawach wiary i życia, również przede wszystkim szczególny typ duchowości, podkreślający konieczność świadomego nawrócenia i (nowego narodzenia) do zbawienia człowieka. Ewangelikalni chrześcijanie uznają bezbłędność i nieomylność Biblii. Ewangelikalizm jest kojarzony z ewangelizacją – działaniem misyjnym mającym na celu przekonanie słuchacza do żalu za grzechy oraz wiary w przebaczenie grzechów dzięki ofierze Jezusa Chrystusa na krzyżu.

Ewangelikalizm obecnie[edytuj | edytuj kod]

Rodzina chrześcijan ewangelikalnych obejmuje następujące wyznania protestanckie:

Siedem punktów teologii ewangelikalnej[edytuj | edytuj kod]

Evangelical Dictionary of Theology przedstawia zasadnicze siedem punktów wspólnych teologii ewangelikalnej:

  1. Suwerenność Boga;
  2. Biblia jako w sposób boski natchniony zapis Bożego objawienia, nieomylny i autorytatywny przewodnik wiary i praktyki; do wydobycia boskiego znaczenia potrzebne jest oświecenie przez Ducha Świętego;
  3. całkowite zepsucie natury ludzkiej: wszelkie dobro skalane jest grzechem;
  4. Chrystus zadośćuczynił za grzech na Krzyżu Kalwarii;
  5. zbawienie jest aktem niezasłużonej łaski Bożej, otrzymanym przez wiarę w Chrystusa, a nie przez jakąkolwiek pokutę lub dobre uczynki; grzechy są odpuszczone, człowiek jest narodzony na nowo, usprawiedliwiony, przyjęty do rodziny Bożej;
  6. zwiastowanie Słowa Bożego przez biblijne ogłaszanie Ewangelii, sprzeciwianie się złu, służba społeczna;
  7. widzialny powrót Jezusa Chrystusa".

Można do tego dodać praktykowany przez większość Kościołów ewangelikalnych (głównie z wyjątkiem ewangelikalnych Kościołów prezbiteriańskich i metodystycznych oraz takich klasyków ewangelikalizmu jak np. Dwight Moody czy John Stott) chrzest wiary przez zanurzenie w wodzie osób świadomie wierzących.

Historia ewangelikalizmu[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec XVII i w czasie XVIII wieku, pietyzm był motorem tzw. odnowy ewangelicznej w Niemczech. Jej odpowiednikiem w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych był metodyzm, który przyczynił się do serii pobudzeń duchowych określanych ogólnie Wielkim przebudzeniem. Przewinęło się ono przez Amerykę Północną (głównie Stany Zjednoczone) w XVIII wieku. Podstawowym celem ruchów ewangelicznych było duchowe ożywienie kościołów. Na przełomie XVIII i XIX wieku ewangelikaliści w Kościele anglikańskim – przede wszystkim William Wilberforce oraz członkowie grupy Clapham Sect – odegrali pewną rolę w ruchu na rzecz zlikwidowania niewolnictwa w brytyjskich koloniach.

W XX wieku ruch ewangelikalny przybrał różnorodny charakter. W jego łonie wykształciły się różne prądy teologiczne, m.in.:

  1. fundamentalizm biblijny, co spowodowało przeciwstawianie się teologicznemu liberalizmowi i krytyczno-historycznej egzegezie Biblii. Fundamentaliści przeciwstawiają się nauczaniu darwinizmu w szkołach oraz naturalistycznemu podejściu do religii.
  2. neoewangelikalizm, do którego zalicza się w USA większość Kościołów baptystycznych (Południowa Konwencja Baptystów), Kościoły uświęceniowe (Holiness Churches), niektóre Kościoły metodystyczne, Kościoły zielonoświątkowe, ruchy charyzmatyczne, Kościoły Chrystusowe a także część Kościoła episkopalnego.

Ewangelikalizm w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Alians Ewangeliczny w RP[edytuj | edytuj kod]

W Polsce Kościoły ewangelikalne zrzesza głównie Alians Ewangeliczny w Polsce, do którego należą następujące Kościoły:

a także organizacje: Chrześcijańskie Stowarzyszenie Akademickie, Misja Pokoleń, Ruch Nowego Życia, Fundacja Życie i Misja, Fundacja Słowo Życia, Fundacja Młodzież dla Chrystusa, Fundacja Głos Ewangelii, Biblijne Stowarzyszenie Misyjne, Towarzystwo Społeczno-Ewangeliczne Ewangelia dla Każdego, Fundacja Radio Chrześcijanin.

Platformą współpracy ewangelicznych chrześcijan w Polsce jest również Razem Dla Ewangelii.

Kościoły ewangelikalne poza Aliansem[edytuj | edytuj kod]

Poza Aliansem działa m.in.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Ewangelikalny protestantyzm w Polsce u progu XXI stulecia, red. Tadeusz J. Zieliński, Warszawa-Katowice 2004.
  • Zbigniew Pasek, Topika zbawienia w polskich kancjonałach ewangelikalnego protestantyzmu, Kraków 2004.
  • Grzegorz Pełczyński, Ewangelikalizm w Rosji (XIX-XX wiek), Poznań 2012.
  • Andrzej Siemieniewski, Ewangelikalna duchowość nowego narodzenia o tradycja katolicka, Wrocław 1997.
  • Tadeusz J. Zieliński, Protestantyzm ewangelikalny. Studium specyfiki religijnej, Warszawa 2013.