Fantomas
Fantomas (fr. Fantômas) – fikcyjny straszliwy przestępca i morderca, w cyklu kilkudziesięciu książek sensacyjnych (głównie z początku XX wieku) autorstwa francuskich pisarzy Pierre'a Souvestre'a (1874-1914) i Marcela Allaina (1885-1969), później postać w wielu filmach, wreszcie patron grupy muzycznej. Imienia użył także Zbigniew Nienacki, do powieści młodzieżowej Pan Samochodzik i Fantomas.
Filmy były początkowo nieme, czarno-białe, poważne i wierne oryginałom książkowym: Fantômas (1913), Le Faux Magistrat (1914), itd. W okresie 1913-1914 nakręcono ich w sumie pięć, a ich reżyserem był Louis Feuillade. W 1947 nakręcony został film już dźwiękowy, lecz ciągle czarno-biały i poważny. W latach 60. stylistyka została zmieniona na komediową i pojawił się kolor: Fantomas (Fantômas; 1964), Fantomas wraca (Fantômas se déchaîne; 1965) i Fantomas kontra Scotland Yard (Fantômas contre Scotland Yard; 1966), wszystkie te filmy w reżyserii André Hunebelle z bardzo popularnymi francuskimi aktorami Louisem de Funèsem, Jeanem Marais'm i Mylène Demongeot. Filmy były wyświetlane w polskich kinach, później wielokrotnie emitowane w telewizji, a ostatnio pojawiły się na płytach DVD.
W książce Pan Samochodzik i Fantomas (z 1973) Nienacki wspomina tylko te ostatnie filmy. Paradoksalnie jego Fantomas, przebiegły złodziej obrazów, przypomina bardziej pierwowzór literacki niż postać filmową z lat 60.
