Farmaceuta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aptekarz - XVI w.

Farmaceuta – osoba zajmująca się zawodowo dziedziną farmacji.

Farmaceutę pracującego w aptece określa się mianem aptekarza.

Farmaceuci to wysoko wykwalifikowani specjaliści, zajmujący się ochroną zdrowia publicznego, wykonujący czynności mające zapewnić optymalny stan zdrowotny pacjentów. Aptekarze realizują recepty, czyli pisemne zlecenia wydania leków potrzebnych w terapii chorego, które wystawić może lekarz, lekarz dentysta, lekarz weterynarii lub felczer.[styl do poprawy].

Farmaceuci często są także właścicielami aptek (zgodnie z polskim prawem placówkę taką prowadzić może każdy obywatel, o ile zatrudni w niej kierownika z odpowiednimi kwalifikacjami), pracownikami naukowymi na uczelniach medycznych, pracownikami hurtowni oraz firm farmaceutycznych.

Historia aptekarstwa akademickiego w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy wydział farmaceutyczny w Polsce utworzono w Krakowie w 1783 roku. Wtedy to w Szkole Głównej Koronnej w Krakowie (Akademii Krakowskiej) powstała Katedra Farmacji i Materii Medycznej. Pierwszym profesorem na niej był dr Jan Szaster, krakowski doktor medycyny i aptekarz. Po raz pierwszy dyplomy magistra farmacji zostały rozdane w 1797 roku[1].

W Krakowie, po raz pierwszy na świecie, wyższe wykształcenie farmaceutyczne zdobyły kobiety. 28 sierpnia 1824 roku po studiach eksternistycznych Filipina i Konstancja Studzińskie otrzymały dyplomy farmacji[1].

Pierwszymi pełnoprawnymi studentkami farmacji były Jadwiga Klemensiewicz, Janina Kosmowska i Stanisława Dowgiałło. Mogły one studiować na skutek rozporządzenia Ministra Wyznań i Oświaty z 29 marca 1897 roku zezwalającego na przyjmowanie na studia kobiety[1].

Obecnie farmację apteczną można studiować na Wydziałach Farmaceutycznych w Krakowie, Sosnowcu, Wrocławiu, Poznaniu, Bydgoszczy, Gdańsku, Białymstoku, Warszawie, Łodzi i Lublinie.

Kwalifikacje[edytuj | edytuj kod]

W Polsce farmaceutą określa się osobę, która ukończyła jednolite 5,5-letnie studia magisterskie na kierunku farmacja na uczelni medycznej, w skład których wchodzi 6-miesięczny bezpłatny staż w aptece.[2] Przepisy te są zgodne z wymaganiami Unii Europejskiej.

Kierownikiem apteki może zostać farmaceuta, mający co najmniej 5 lat stażu w aptece lub ukończoną specjalizację z zakresu farmacji aptecznej i trzyletni staż pracy w aptece.[3]

Farmaceuci wykonujący zawód w aptece lub hurtowni farmaceutycznej zobowiązani są do ciągłego podwyższania swoich kwalifikacji przez uczestnictwo w ciągłych szkoleniach, realizowanych w pięcioletnich okresach edukacyjnych. Szkolenia te mogą odbywać się w formach wykładów, kursów specjalizacyjnych, udziału w posiedzeniach, konferencjach i sympozjach naukowych, przygotowaniu rozprawy doktorskiej lub habilitacyjnej, opublikowaniu artykułu lub książki naukowej lub popularnonaukowej. Szczegółowo zagadnienia te omawia stosowne rozporządzenie Ministra Zdrowia

Rejestracja[edytuj | edytuj kod]

Zaświadczenie o prawie samodzielnego wykonywania zawodu aptekarza, wydane przez DIA w 1994 r.

Prawo wykonywania zawodu farmaceuty jest wydawane przez Samorząd Aptekarski, którego członkami są wszyscy farmaceuci pracujący w aptekach, hurtowniach farmaceutycznych oraz inspekcji farmaceutycznej. Uprawnienia Samorządu obejmują także sądownictwo dyscyplinarne i opiniowanie projektów aktów normatywnych, dotyczących farmacji.

Obywatel, który ukończył stosowne studia w jednym z krajów członkowskich Unii Europejskiej, może otrzymać prawo wykonywania zawodu pod warunkiem, że zna język polski w niezbędnym do tego zakresie.

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Farmaceuci często bywają pierwszą jednostką ochrony zdrowia, z którą styka się pacjent. Z tego względu odgrywają oni ważną rolę w utrzymywaniu zdrowia publicznego.

Zgodnie z ustawą do zadań farmaceuty w aptece należy:

  • wydawanie produktów leczniczych i wyrobów medycznych i sprawowanie nadzoru nad ich obrotem, przechowywaniem i wykorzystaniem
  • sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych (min. leków recepturowych)
  • udzielanie porad dotyczących działania i stosowania leków
  • prowadzenie dokumentacji
  • monitorowanie działań niepożądanych leków
  • jeśli to konieczne, kierowanie do innych placówek ochrony zdrowia

W razie zagrożenia życia lub zdrowia chorego farmaceuta, będący kierownikiem apteki, może wydać pełnopłatnie jedno najmniejsze opakowanie leku dostępnego z preskrypcji lekarskiej na tzw. receptę farmaceutyczną[4].

Znani farmaceuci polscy[edytuj | edytuj kod]

Ignacy Łukasiewicz, Władysław Ludwik Anczyc, Leopold Skulski, Karol Hoppen, Mieczysław Ptaszyński

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 farmacja uj. [dostęp 2015-02-15].
  2. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 856
  3. Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271
  4. ministerstwo zdrowia: recepta farmaceutyczna. mz.gov. [dostęp 2015-02-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]