Faworki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Faworki
Faworki

Faworki[1], chrust, chruściki, także kreple (choć wyraz ten oznacza też pączki)[2][3][4], niem. Raderkuchen Strauben) – polskie oraz niemieckie i litewskie tradycyjne, chrupkie ciastka o słodkim smaku, w kształcie złożonej kokardki, smażone i posypywane cukrem pudrem. Najczęściej spożywane w czasie karnawału i tłustego czwartku lub na ostatki, czyli we wtorek przed Środą Popielcową. Wyrabiane są z ciasta śmietanowego zbijanego i smażone jak pączki.

Z takiego samego ciasta robi się także tzw. róże karnawałowe.

Sposób przyrządzania[edytuj | edytuj kod]

Ciasto na faworki powinno zawierać mąkę, dużo żółtek i jaj, niewiele tłuszczu i cukru oraz trochę spirytusu lub 6-proc. octu. Według tradycyjnych receptur, 50% ciężaru mąki powinny stanowić żółtka lub ostatecznie całe jaja, 12% gęsta, ale niezbyt kwaśna śmietana, 10% – masło lub margaryna, 5% – cukier puder. Bardzo ważnym dodatkiem do ciasta faworkowego jest spirytus lub ocet, który pełni funkcję spulchniacza oraz zapobiega nadmiernemu wchłanianiu tłuszczu.

Zagniecione ciasto tłuczone jest wałkiem, składane ponownie tłuczone, czynności te są powtarzane wielokrotnie, aż pojawią się pęcherzyki powietrza. Później schłodzone ciasto jest cienko wałkowane i krojone na podłużne prostokąty z nacięciem pośrodku, jeden z krótszych brzegów jest następnie przeciągany przez nacięcie tworząc charakterystyczny kształt kokardki. Faworki smażone są we wrzącym tłuszczu (oleju, wołowej fryturze, smalcu lub klarowanym maśle[5]) aż do zrumienienia. Właściwie przyrządzone faworki powinny być delikatne i kruche.

Przypisy

  1. "wyraz polski został zapożyczony z jęz. francuskiego faveur m.in. wąska wstążeczka, tasiemka jedwabna, ... cienkie, kruche ciastka w kształcie wstążek, smażone w tłuszczu" [w:] Słownik etymologiczny kaszubszczyzny, t. 2, 1997. str. 117; "pączki czy kreple na zachodzie, faworki na Mazowszu" [w:] Adam Fischer. Lud polski: 1926.
  2. kreple, pączki, chrust "usmażymy krepli na zapusty" [w:] Zofia Kurzawa. Polszczyzna Lwowa i kresów południowo-wschodnich do 1939 roku. 1983. str. 477.
  3. "faworki, kreple, Kräpschen, Kleinekrapfkuchen, Raderkuchen, Strauben" [w:] Dokładny słownik polsko-niemiecki. Christoph Cölestin Mrongovius. 1835 str. 113
  4. "Kreple, - ów, może z niemieckiego Krapfen, Krapskuchen (pączki). Kreple są ciasta smażone. Kreple przaśne w oleju smażone. Masło do smażenia krepli. "Mniejsi stanowie pieką kreple, więksi torty" op. cit. Mikołaj Rey "Żywota człowieka poczciwego" [w:] Słownik języka polskiego. Samuel Bogumił Linde. str. 1237
  5. masło klarowane spotkamy w wielu naszych przedwojennych przepisach kulinarnych na przykład na pączki i faworki.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]