Faworki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Faworki
Faworki

Faworki[1], chrust, chruściki, także kreple (choć wyraz ten oznacza też pączki)[2][3][4], niem. Raderkuchen Strauben) – polskie i litewskie oraz niemieckie tradycyjne, chrupkie ciastka o słodkim smaku, w kształcie złożonej kokardki, smażone i posypywane cukrem pudrem. Najczęściej spożywane w czasie karnawału i tłustego czwartku lub na ostatki, czyli we wtorek przed Środą Popielcową. Wyrabiane są z ciasta śmietanowego zbijanego i smażone jak pączki.

Z takiego samego ciasta robi się także tzw. róże karnawałowe.

Sposób przyrządzania[edytuj | edytuj kod]

Ciasto na faworki powinno zawierać mąkę, dużo żółtek lub jaj, niewiele tłuszczu (masło lub margaryna oraz śmietana) i cukru oraz trochę spirytusu lub 6-proc. octu, pełniącego funkcję spulchniacza oraz zapobiegającego nadmiernemu wchłanianiu tłuszczu.

Zagniecione ciasto tłuczone jest wałkiem, składane i ponownie tłuczone, czynności te są powtarzane wielokrotnie, aż pojawią się pęcherzyki powietrza. Później schłodzone ciasto jest cienko wałkowane i krojone na podłużne prostokąty z nacięciem pośrodku, jeden z krótszych brzegów jest następnie przeciągany przez nacięcie tworząc charakterystyczny kształt kokardki. Faworki smażone są we wrzącym tłuszczu (oleju, wołowej fryturze, smalcu lub klarowanym maśle[5]) aż do zrumienienia. Właściwie przyrządzone faworki powinny być delikatne i kruche.

Przypisy

  1. "wyraz polski został zapożyczony z jęz. francuskiego faveur m.in. wąska wstążeczka, tasiemka jedwabna, ... cienkie, kruche ciastka w kształcie wstążek, smażone w tłuszczu" [w:] Słownik etymologiczny kaszubszczyzny, t. 2, 1997. str. 117; "pączki czy kreple na zachodzie, faworki na Mazowszu" [w:] Adam Fischer. Lud polski: 1926.
  2. kreple, pączki, chrust "usmażymy krepli na zapusty" [w:] Zofia Kurzawa. Polszczyzna Lwowa i kresów południowo-wschodnich do 1939 roku. 1983. str. 477.
  3. "faworki, kreple, Kräpschen, Kleinekrapfkuchen, Raderkuchen, Strauben" [w:] Dokładny słownik polsko-niemiecki. Christoph Cölestin Mrongovius. 1835 str. 113
  4. "Kreple, - ów, może z niemieckiego Krapfen, Krapskuchen (pączki). Kreple są ciasta smażone. Kreple przaśne w oleju smażone. Masło do smażenia krepli. "Mniejsi stanowie pieką kreple, więksi torty" op. cit. Mikołaj Rey "Żywota człowieka poczciwego" [w:] Słownik języka polskiego. Samuel Bogumił Linde. str. 1237
  5. masło klarowane spotkamy w wielu naszych przedwojennych przepisach kulinarnych na przykład na pączki i faworki.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]