Federico Barocci

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Federico Barocci
Federico Barocci - Autoportrait.jpg
Autoportret (ok. 1600)
Imiona i nazwisko Federigo Fiori
Data i miejsce urodzenia ok. 1535 Urbino
Data i miejsce śmierci 30 września 1612 tamże
Narodowość włoska
Dziedzina sztuki malarstwo, rysunek, grafika
Styl późny renesans, wczesny barok
Ważne dzieła Zwiastowanie, Madonna del Popolo, Narodzenie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Federico Barocci (Baroccio), właśc. Federico Fiori (ur. ok. 1535 w Urbino, zm. 30 września 1612 tamże) – włoski malarz, rysownik i sztycharz późnego renesansu i baroku.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Był synem zegarmistrza parającego się także wyrobem gemm Ambrogia Barocciego i siostrzeńcem architekta Bartolomea Gengi (1518-1558). Uczył się u manierysty Giovanniego Battisty Franco (ok. 1510-1561). Pracował m.in. dla cesarza Rudolfa II i króla Filipa II Hiszpańskiego. Poza dwoma wyjazdami do Rzymu u progu kariery, całe życie spędził w rodzinnym Urbino. Był bardzo przywiązany do swego rodzinnego miasta; często umieszczał jego widoki w tle swoich kompozycji. Malował głównie obrazy religijne do kościołów[1] w Urbino, Arezzo, Rawennie, Pesaro, Mediolanie, Perugi, Rzymie i Genui. W latach 1561-63 brał udział w wykonaniu dekoracji (freski na sklepieniu) willi papieża Piusa IV w Ogrodach Watykańskich. Opuścił Rzym z powodów zdrowotnych. Po powrocie do Urbino poważnie chorował i przez wiele lat nie tworzył. Zajmował się też rysunkiem (jako jeden z pierwszych stosował kolorową kredkę) oraz grafiką (był autorem kilku akwafort).

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze prace tworzył pod wpływem dzieł Rafaela, które studiował podczas pierwszego pobytu w Rzymie. Wpływ Correggia na jego twórczość przejawiał się w stosowaniu żywych barw o pastelowych odcieniach, kompozycji oraz efektach sztucznego światła. W swoich pracach przestrzegał zaleceń Soboru Trydenckiego odnośnie sztuki religijnej. Jego styl idealnie odpowiadał postulatom kontrreformacji.

Jego obrazy pozbawione są motywów symbolicznych i ukrytych znaczeń. Obfitują w szczegóły zaczerpnięte z życia codziennego, czego przykładem są Narodzenie (1597) oraz Ucieczka Eneasza z Troi (1598). Oprócz dzieł religijnych o złożonej kompozycji (Złożenie do grobu, Madonna del Popolo, Męczeństwo św. Witalisa) malował również portrety (Quintilia Fischieri, Portret młodej kobiety, Franciszek II della Rovere). Jego późniejsza twórczość pozbawiona jest cech manieryzmu[2] i zapowiadała już styl barokowy (Błogosławiona Michalina z Pesaro, Święty Hieronim). [3] .

Szczególną wagę przywiązywał do koloru, używając palety żywych, rozświetlonych barw. Lekkie i delikatne oświetlenie pozwalało mu uzyskiwać efekty zanikania i rozpraszania harmonijnie połączonych kolorów. Mawiał: „ Jak melodia głosów cieszy słuch, tak wzrok rozwesela współbrzmienie barw przy akompaniamencie harmonijnych linii”. [4] Jak podaje włoski biograf Gian Pietro Bellori w Żywotach nowoczesnych malarzy, rzeźbiarzy i architektów ( Rzym 1672), był niezwykle szybki w kolorowaniu i często zacierał kontury wielkim palcem dłoni zamiast pędzlem.[5]

Oddziałał na styl malarzy sieneńskich ( Francesco Vanni, Ventura Salimbeni) i bolońskich. Jego dzieła podziwiali i badawczo studiowali artyści XVII wieku, od Reniego po Rubensa. Inspirowali się nim również artyści Oświecenia, m.in. Giuseppe Maria Crespi oraz francuscy malarze rokokowi. Wielu artystów XVII i XVIII wieku fascynowała jego umiejętność łagodnych przejść miedzy harmonijnymi odcieniami delikatnych kolorów.[6]

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

Obraz Data Miejsce Grafika
Męczeństwo św. Sebastiana 1557 Katedra w Urbino BarocciSanVitale.jpg
Madonna z Dzieciątkiem i świętymi Szymonem i Judą (Madonna di San Simone) 1567 Galleria Nazionale delle Marche, Urbino Federico Barocci - Virgin and Child with Sts Simon and Jude (Madonna di San Simone) - WGA01299.jpg
Zdjęcie z krzyża 1567-79 Katedra w Perugii Deposizione-dalla-croce federico-barocci.png
Odpoczynek podczas ucieczki do Egiptu (Madonna z wiśniami) 1570 Muzea Watykańskie, Rzym Federico Barocci - Rest on the Flight to Egypt - WGA1289.jpg
Wizja św. Franciszka 1570 Muzea Watykańskie, Rzym Federico barocci, stimmate di s. francesco 01.JPG
Portret Francisca II della Rovere 1572 Uffizi, Florencja Francesco II della Rovere.jpg
Madonna z Dzieciątkiem, św. Józefem i Janem Chrzcicielem (Madonna del Gatto) ok. 1575 National Gallery w Londynie Federico Barocci - La Madonna del Gatto.jpg
Madonna del Popolo (Madonna Ludu) 1575-79 Uffizi, Florencja Barocci - Madonna del Popolo.jpg
Męczeństwo świętego Witalisa 1580-83 Pinakoteka Brera, Mediolan BarocciSanVitale.jpg
Obrzezanie 1590 Luwr, Paryż Barocci-Circoncision-Louvre.jpg
Chrystus i Maria Magdalena (Noli me tangere) 1590 Stara Pinakoteka, Monachium Titian - Christus und Maria Magdalena Noli me tangere.jpg
Zwiastowanie 1592-96 Santa Maria degli Angeli, Perugia Barocci Annunciation.jpg
Ucieczka Eneasza z Troi 1598 Galeria Borghese, Rzym Aeneas' Flight from Troy by Federico Barocci.jpg
Św. Hieronim 1598 Galeria Borghese, Rzym Federico Barocci 006.jpg
Święty Ambroży 1600 Katedra w Mediolanie 3817 - Milano, Duomo - Federico Barocci (1603) - Ambrogio impone penitenza a Teodosio - Foto Giovanni Dall'Orto - 9-July-2007.jpg
Narodzenie 1597 Prado, Madryt Federico Barocci 002.jpg
Święty Hieronim ok. 1597 Galeria Borghese, Rzym Federico Barocci - St Jerome - WGA01298.jpg
Quintilia Fischeri ok. 1600 National Gallery of Art, Waszyngton Federico Barocci, Quintilia Fischieri, 1600.jpg
Ukrzyżowanie 1604 Prado, Madryt Cristo en la cruz (Barocci).jpg
Ustanowienie Eucharystii 1608 Santa Maria sopra Minerva, Rzym Federico Barocci - The Institution of the Eucharist - WGA01290.jpg
Głowa brodatego starca (rysunek) 1584-86 Albertina, Wiedeń Federico Barocci - Head of an Old Bearded Man, 1584-1586 - Google Art Project.jpg

Przypisy

  1. Jedynym motywem świeckim w jego twórczości (nie licząc portretów) były dwie wersje Ucieczki Eneasza z Troi, z których tylko jedna dochowała się do naszych czasów (autorska replika z 1598).
  2. Galleria Borghese, Rzym, Warszawa 2007, s. 64-65; M. Sokołogorska, Stara Pinakoteka w Monachium. Arcydzieła malarstwa, Warszawa 2010, s. 268, 292-293; Sztuka. Ilustrowany przewodnik, red. A. Graham-Dixon, Warszawa 2010, s. 179; S. Zuffi, Wielki słownik malarzy, t. 1. s. 20.
  3. M. Rzepińska, Malarstwo Cinquecenta, Warszawa 1989, s. 75.
  4. C. Pietrangeli, Watykan. Arcydzieła malarstwa, Warszawa 2000, s. 236.
  5. Tamże, s. 237.
  6. Historia sztuki świata, t. 4, Warszawa 2000, s. 116.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]