Felix Baumgartner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Felix Baumgartner
B.A.S.E. 502
Felix Baumgartner
Data i miejsce urodzenia 20 kwietnia 1969
Salzburg, Austria
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Felix Baumgartner (ur. 20 kwietnia 1969 w Salzburgu) – austriacki spadochroniarz oraz BASE jumper. Jest znany z wykonywania szczególnie niebezpiecznych akrobacji. Trenował spadochroniarstwo w austriackiej armii, gdzie uczono go m.in. lądowania na małych obszarach.

14 października 2012 wykonał skok ze stratosfery z wysokości 38 969,4 metrów[1][2] w ramach przedsięwzięcia Red Bull Stratos. Pobił trzy rekordy – najwyższy lot załogowy balonem, najwyższy skok spadochronowy oraz największa prędkość swobodnego lotu[3].

Dokonania[edytuj | edytuj kod]

  • 1999: ustanowienie światowego rekordu w skoku ze spadochronem z najwyższego budynku Petronas Towers w Kuala Lumpur w Malezji[4]
  • 1999: światowy rekord w najniższym skoku BASE jump z ramienia pomnika Chrystusa Odkupiciela w Rio de Janeiro z wysokości 29 m[4]
  • 26 kwietnia 2002: wykonał pierwszy w Polsce skok BASE jump – z dachu Hotelu Marriott w Warszawie[5]
  • 31 lipca 2003: jako pierwszy przeleciał nad La Manche, wykorzystując specjalnie skonstruowane skrzydło z włókna węglowego[4]
  • 27 czerwca 2004: jako pierwszy skoczył z ukończonego Wiaduktu Millau we Francji[4]
  • 18 sierpnia 2006: jako pierwszy wylądował ze spadochronem, a następnie skoczył z budynku Turning Torso w Malmö w Szwecji[6]
  • 12 grudnia 2007: jako pierwszy skoczył z tarasu widokowego na 91 piętrze (ok. 390 m), wtedy najwyższego ukończonego budynku na świecie, Taipei 101 w Tajwanie[4]
  • 14 października 2012: pobił rekord najwyższego lotu załogowego balonem, najwyższego skoku spadochronowego oraz największej prędkości swobodnego lotu[3]

Red Bull Stratos[edytuj | edytuj kod]

Skoki próbne[edytuj | edytuj kod]

15 marca 2012 Baumgartner wykonał pierwszy z dwóch skoków próbnych w ramach przedsięwzięcia Red Bull Stratos, z wysokości 21 818 m. Spadał swobodnie około 3 minuty i 43 sekundy, osiągając prędkość ponad 580 km/h przed otworzeniem spadochronu. Cały skok trwał około 8 minut i 8 sekund. Baumgartner jest trzecim skoczkiem, który bezpiecznie wylądował ze spadochronem skacząc z wysokości ponad 21,7 km[7].

25 lipca 2012 wykonał drugi z planowanych skoków próbnych, z wysokości 29 460 m. Osiągnięcie wysokości docelowej zajęło około 90 minut, a czas spadania swobodnego oszacowano na 3 minuty 48 sekund. Baumgartner wylądował bezpiecznie w pobliżu Roswell w stanie Nowy Meksyk. Maksymalną prędkość oszacowano na 863 km/h[8].

Skok główny[edytuj | edytuj kod]

9 października 2012 miał skoczyć z około 36 tysięcy metrów i przekroczyć prędkość dźwięku podczas spadku swobodnego[9]. Próba została jednak wstrzymana z uwagi na warunki atmosferyczne[10].

Kolejna próba, tym razem udana, miała miejsce 14 października 2012. Baumgartner wykonał skok z wysokości około 39 km – spadał swobodnie przez 4 minuty i 22 sekundy[11], pokonując prędkość dźwięku i wylądował bezpiecznie ze spadochronem po 9 minutach i 3 sekundach[11], na pustyni w Nowym Meksyku w pobliżu Roswell. Austriakowi nieoficjalnie udało się pobić cztery rekordy – najwyższy lot załogowy balonem i najwyższy skok spadochronowy wynoszący 38 969,4 m[1] (poprzedni rekord Victora Prathera i Malcoma Rossa to 34 668 m z 1961 roku[12][13]), najdłuższy dystans pokonany w spadku swobodnym (36 402,6 m)[1] oraz największa prędkość swobodnego lotu 1357,6 km/h (Mach 1,25)[1]. Rekordy zostały oficjalnie zatwierdzone 22 lutego 2013 roku przez Międzynarodową Federację Lotniczą (FAI). Wszystkie z nich znalazły się w klasie G - „Spadochrony”, podklasie G-2 - „Poza zawodami” oraz w kategorii ogólnej. Kategoria maksymalna pionowa prędkość spadku swobodnego została wprowadzona przez FAI po raz pierwszy, by oddać przełomowy charakter projektu Red Bull Stratos.[14] Poprzednie nieoficjalne rekordy ustanowił w 1960 roku Joseph Kittinger. Przy okazji padł inny rekord – skok Baumgartnera obejrzało na żywo w serwisie YouTube ponad 8 milionów internautów (poprzedni rekord należał do relacji z Igrzysk Olimpijskich w Londynie, kiedy zmagania sportowców przed komputerami na żywo śledziło równocześnie pół miliona ludzi)[15].

W czasie lotu balonem Baumgartner informował ekipę naziemną (w jej skład wchodził Joseph Kittinger, będący jego bezpośrednim rozmówcą, a także mentorem w czasie całego przedsięwzięcia), że "jest mu za zimno", natomiast w czasie spadania, że "zaparował mu hełm"[12]. Nie udało mu się poprawić rekordu Kittingera w długości swobodnego spadania z 1960 roku, wynoszącego 4 minuty i 36 sekund.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Scientific Data Review (ang.). W: Stratos [on-line]. Red Bull. [dostęp 2013-02-05].
  2. mk//bgr/k: Felix Baumgartner po skoku ze stratosfery leciał szybciej niż do tej pory sądzono. Wykazały to ostateczne pomiary, których wyniki właśnie opublikowano.. W: www.tvn24.pl [on-line]. 2012-02-05. [dostęp 2013-02-05].
  3. 3,0 3,1 Blog | Red Bull Stratos. 2012-10-14. [dostęp 2012-10-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Accomplishments. [dostęp 2012-10-27].
  5. Felix Baumgartner BASE jump off the Marriott in Warsaw – film. youtube.com. [dostęp 2012-10-16].
  6. Felix Baumgartner jumps from Turning Torso. 2006-08-18. [dostęp 2012-10-15].
  7. Skydiver jumps 13.6 miles on path to world's highest jump. The Christian Science Monitor, 2012-03-15. [dostęp 2012-11-05].
  8. Skydiver Leaps from 18 Miles Up in 'Space Jump' Practice. space.com, 2012-07-25. [dostęp 2012-11-05].
  9. Red Bull Stratos – Niecałe 24 godziny do startu. 2012-10-08. [dostęp 2012-10-10].
  10. Red Bull Stratos – Misja została wstrzymana. 2012-10-09. [dostęp 2012-10-10].
  11. 11,0 11,1 The World Record Jump; Red Bull Stratos. [dostęp 2012-10-16].
  12. 12,0 12,1 Skok Felixa Baumgartnera. Spadł z kosmosu, ale nie pobił wszystkich rekordów. 2012-10-14. [dostęp 2012-11-07].
  13. World Record Balloon Flight Set By Navy At 113,739.9 Feet. 2011-05-04. [dostęp 2012-10-27].
  14. Łukasz Żmijewski: Kosmos. Tajemnice Wszechświata.. Poznań: Amermedia Sp. z o.o., 2013, s. 4-5. ISBN 978-83-252-1921-5.
  15. Felix Baumgartner pobił jeszcze jeden rekord. Na YouTube. 2012-10-15. [dostęp 2012-10-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]