Fenazon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fenazon
Fenazon
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C11H12N2O
Masa molowa 188,23 g/mol
Wygląd biały lub prawie biały, krystaliczny proszek lub bezbarwne kryształy[6]
Identyfikacja
Numer CAS 60-80-0
PubChem 2206[7]
DrugBank DB01435[3]
Podobne związki
Podobne związki propyfenazon, aminofenazon
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC N02 BB01
S02 DA03
N02 BB51
N02 BB71

Fenazon, antypiryna (łac. Phenazonum) – syntetyczny środek o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym, przeciwzapalnym. Do lecznictwa został wprowadzony przez niemieckiego farmakologa, Wilhelma Filehne'a. Znakowany jodem 131 był używany w medycynie nuklearnej do oznaczania przestrzeni wody ustrojowej.

Po raz pierwszy otrzymany przez Ludwiga Knorra w 1883 roku poprzez kondensację fenylohydrazyny z estrem acetylooctowym i poddanie produktu działaniu jodku metylu. Knorr nie wiedział jednak, jaki związek zsyntetyzował, a przeciwgorączkowe właściwości nowej substancji skłoniły go do przypuszczeń, że wyprodukował nową pochodną chinoliny. Dopiero w dalszych badaniach udało się ustalić prawdziwy przebieg syntezy i produkt końcowy. W ten sposób otrzymano jeden z pierwszych syntetycznych leków przeciwgorączkowych, pochodnych pirazolonu.

Fenazon jest najbardziej toksycznym lekiem z grupy pirazolonów[8]. Dawniej bardzo popularny w polskim lecznictwie. Wchodził w skład wielu złożonych preparatów przeciwbólowych i przeciwgorączkowych (obecnie niedostępnych), m.in. Lumidrinalu tabl. (fenazon 0,3 g; kofeina czysta 0,05 g; kwas fenyloetylobarbiturowy 0,015 g; chlorowodorek efetoniny 0,02 g). Używany jeszcze niekiedy w recepturze aptecznej jako surowiec farmaceutyczny. Zastosowany miejscowo wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz znieczulające.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Fenazon (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron.
  2. 2,0 2,1 2,2 Komisja Farmakopei Polskiej: Farmakopea Polska IV. Warszawa: Urząd Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1965, s. 1393.
  3. 3,0 3,1 3,2 Fenazon – karta leku (DB01435) (ang.). DrugBank.
  4. 4,0 4,1 4,2 Fenazon (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-08-15].
  5. Fenazon (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  6. 6,0 6,1 6,2 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
  7. Fenazon – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  8. Jan Kazimierz ( -1997) Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska, Robert Adamowicz: Leki współczesnej terapii. Warszawa: Split Trading, 2005, s. 500. ISBN 83-85632-82-4.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.