Fenkuł włoski

Z Wikipedii

Fenkuł włoski
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	araliowce
Rodzina	selerowate
Rodzaj	fenkuł
Gatunek	fenkuł włoski
Nazwa systematyczna
Foeniculum vulgare Mill.
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Fenkuł włoski, koper włoski (Foeniculum vulgare Mill.) – gatunek rośliny dwuletniej, czasem byliny, zaliczany do rodziny selerowatych (Apiaceae). Przez część botaników uważany za jedynego przedstawiciela rodzaju fenkuł (Foeniculum Mill.). Występuje dziko w strefie śródziemnomorskiej. W Polsce rzadko uprawiany i czasami przejściowo dziczejący (efemerofit).

Spis treści 1 Morfologia 2 Zastosowanie 3 Systematyka i zmienność 4 Przypisy 5 Bibliografia

[edytuj] Morfologia

Pokrój

Roślina zielna osiągająca wysokość 90–200 cm.

Łodyga

Prosta, naga, drobno żebrowana, o silnym nalocie woskowym, rozgałęziona i ulistniona skrętolegle.

Liście

Trzykrotnie pierzaste, o odcinkach nitkowatych, ogonkowe o pochwiastej nasadzie.

Kwiaty

Drobne, żółte, zebrane w baldachy złożone na szczytach pędów. Kwiaty 5-krotne, 1 słupek, 5 pręcików.

Owoc

Rozłupnia rozpadająca się na dwie podłużnie jajowate, nagie rozłupki na wspólnej szypułce. Dojrzewa nierównomiernie.

Korzeń

Gruby, palowy, wrzecionowaty, barwy żółtawobiałej.

[edytuj] Zastosowanie

• Roślina uprawna
  • Historia uprawy: roślina uprawiana od wieków w różnych miejscach na świecie.
  • Sposób uprawy: rozmnażanie generatywne, wysiewany na rozsadniku k.IV-p.V, plon z jednego hektara 1-2 ton. Ma duże wymagania termiczne, preferuje ciepłe, dobrze nasłonecznione, osłonięte od wiatru miejsca. Gleby o dużej zawartości próchnicy, przepuszczalne, o wysokiej zawartości składników pokarmowych i odczynie zasadowym.
• Roślina lecznicza
  • Surowiec zielarski: owoce. Zawierają 6% olejków, flawonoidy, związki białkowe, olej tłusty.
  • Działanie: wiatropędnie, przeciwkaszlowo, przeciwskurczowo, pobudza wydzielanie żółci i soku żołądkowego.
• Sztuka kulinarna: używany jako aromatyczna przyprawa do mieszanek ziołowych, dodatek do zup.

[edytuj] Systematyka i zmienność

Synonimy taksonomiczne^[1]

Feniculum Gilibert

Pozycja rodzaju w systemie Reveala

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Aralianae Takht., rząd araliowce (Araliales Reveal), rodzina selerowate (Apiaceae Lindl.), syn. Umbelliferae Juss.), podplemię Foeniculinae Dumort., rodzaj fenkuł (Foeniculum Mill.)^[2]

Podgatunki i odmiany

• F. vulgare Mill. subsp. piperitum Cout – koper włoski pieprzowy, we Włoszech uprawiany jako warzywo.
• F. vulgare Mill. subsp. vulgare – koper włoski zwyczajny, ma drobne owoce o ostrym smaku. Jest uprawiany jako roślina lecznicza.
• F. vulgare var. dulce – jaśniejsze, słodkawy smak
• F. vulgare convar. azoricum – charakterystyczny smak i zapach, niejadalne

Przypisy

[edytuj] Bibliografia