Fenyloetyloamina

Z Wikipedii

(Przekierowano z Fenyloetyloaminy)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Fenyloetyloamina
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
2-fenyloetylo-1-amina,
2-fenyloetyloamina
Inne nazwy fenetylamina, PEA, fenyloetyloamina
Wzór sumaryczny C8H11N
Inne wzory C6H5-CH2-CH2-NH2
SMILES c1ccccc1CCN
Masa molowa 121,18 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 64-04-0
PubChem 1001
Niebezpieczeństwa
NFPA 704

2
2
2
Podobne związki
Podobne związki anilina, benzyloamina
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)

Fenyloetyloamina (2-fenyloetylo-1-amina) - organiczny związek chemiczny, amina o silnym działaniu biologicznym, alkaloid. Występuje w ludzkim mózgu, przypuszcza się, że może pełnić rolę neuroprzekaźnika. Fenyloetyloamina jest naturalnym związkiem biosyntetyzowanym z egzogennego aminokwasu fenyloalaniny poprzez enzymatyczną dekarboksylację. Występuje także w wielu pokarmach, szczególnie w czekoladzie. Istnieją przypuszczenia, że fenetylamina zawarta w żywności może mieć działanie psychoaktywne w odpowiedniej ilości. Jednak po dostaniu się do przewodu pokarmowego szybko jest metabolizowana przez enzym MAO-B co uniemożliwia dotarcie w znacznej ilości do mózgu.

Badania prowadzone u ćwiczących osób sugerują, że wydzielająca się podczas wysiłku fenyloetyloamina może wywoływać fenomen euforii biegacza, objawiający się poprawą nastroju oraz zwiększeniem wytrzymałości i odporności organizmu na ból. Wyniki badań wskazują, że umiarkowane ćwiczenia podnoszą poziom fenyloetyloaminy u większości ludzi, który zwiększa się ze wzrostem intensywności ćwiczeń.

Spis treści

[edytuj] Psychoaktywne fenetylaminy

Wiele pochodnych fenyloetyloaminy ma silne działanie psychoaktywne - psychodeliczne, stymulujące lub empatogenne, ale najczęściej wszystkie te efekty z przewagą jednego, co decyduje o klasyfikacji efektów. Pochodne fenyloetyloaminy nazywa się wspólnie fenetylaminami. Fenetylaminy występują w naturze jako hormony, neuroprzekaźniki oraz jako alkaloidy. Niektóre fenetylaminy pełnią fundamentalne funkcje w układzie nerwowym jak na przykład dopamina, adrenalina czy noradrenalina. Roślinne alkaloidy to na przykład psychodelik meskalina czy stymulanty efedryna i katyna. Na bazie fenyloetyloaminy otrzymano wiele syntetycznych substancji psychoaktywnych. Najbardziej znane to amfetamina, MDMA i metamfetamina. Obecnie znanych jest kilkaset syntetycznych fenetylamin o działaniu psychoaktywnym.

[edytuj] Potencjał uzależnienia i szkodliwości psychoaktywnych fenetylamin

Żadna istniejąca fenetylamina nie uzależnia fizycznie. Fenetylaminy stymulujące (np. amfetamina, metamfetamina, katyna) mają dość znaczny potencjał uzależnienia psychicznego i wyraźną szkodliwość, fenetylaminy empatogenne (np. MDMA, MDA, MDEA) mają średni potencjał uzależnienia i średnią szkodliwość. Psychodeliczne fenetylaminy (np. meskalina, 2C-B,2C-I, 2C-T-7) powodują efekty psychodeliczne podobne do psylocybiny i lizergamidów (np. LSD), lecz oprócz tego są nieco empatogenne i bardziej stymulujące. Ich potencjał uzależnienia jest podobny do fenetylamin empatogennych, zaś szkodliwość nieco większa niż psylocybiny i lizergamidów, jednak nadal niska.

Fenetylamina to w skrócie: PEA – (ang.) PhenEthylAmine

[edytuj] Podział

Możliwości podstawienia grup funkcyjnych w fenyloetyloaminie
Możliwości podstawienia grup funkcyjnych w fenyloetyloaminie

Pochodne fenyloetyloaminy ze względu na działanie, dzieli się na:

[edytuj] Tabela możliwych podstawień

Fenetylaminy, według struktury
Nazwa systematyczna α β R2 R3 R4 R5 RN Pełna nazwa
tyramina OH 4-hydroksyfenyloetyloamina
tyrozyna COOH OH kwas 2-(m-hydroksyfenylo)-1-aminopropionowy
fenyloalanina COOH kwas 2-fenylo-1-aminopropionowy
fenyloetyloamina H 1-amino-2-fenyloetan
dopamina OH OH 3,4-dihydroksyfenetylamina
adrenalina OH OH OH CH3 β,3,4-trihydroksy-N-metylofenyloetylamina
noradrenalina OH OH OH β,3,4-trihydroksyfenyloetyloamina
amfetamina CH3 α-metylofenyloetyloamina
metamfetamina CH3 CH3 N,α-dimetylofenyloetyloamina
efedryna/pseudoefedryna CH3 OH CH3 N-metylo-β-hydroksy-α-metylofenyloetyloamina
katyna CH3 OH β-hydroksy-α-metylofenyloetyloamina
bupropion CH3 =O Cl C(CH3)3 3-chloro-N-tert-butylo-β-okso-α-metylofenyloetyloamina
fentermina (CH3)2 α,α-dimetylofenyloetyloamina
meskalina OCH3 OCH3 OCH3 3,4,5-trimetoksyfenyloetyloamina
TMA CH3 OCH3 OCH3 OCH3 3,4,5-trimetoksy-α-metylofenyloetyloamina
TMA-2 CH3 OCH3 OCH3 OCH3 3,4,5-trimetoksy-α-metylofenyloetyloamina
MDA CH3 -O-CH2-O- 3,4-metylenodioksy-α-metylofenetylamina
MDMA CH3 -O-CH2-O- CH3 3,4-metylenodioksy-N-metylo-α-metylofenetylamina
MMDA CH3 -O-CH2-O- OCH3 3,4-metylenodioksy-5-metoksy-β-metylofenyloetyloamina
MDEA CH3 -O-CH2-O- CH2CH3 3,4-metylenodioksy-N-etylo-α-metylofenyloetyloamina
2,5-DMA CH3 OCH3 OCH3 2,5-dimetoksy-α-metylofenyloetyloamina
DOM CH3 OCH3 CH3 OCH3 2,5-dimetoksy-4-metylo-α-metylofenyloetyloamina
DOB CH3 OCH3 Br OCH3 2,5-dimetoksy-4-bromo-α-metylofenyloetyloamina
DOI CH3 OCH3 I OCH3 2,5-dimetoksy-4-jodo-α-metylofenyloetyloamina
2C-B OCH3 Br OCH3 2,5-dimetoksy-4-bromofenyloetyloamina
2C-C OCH3 Cl OCH3 2,5-dimetoksy-4-chlorofenyloetyloamina
2C-D OCH3 CH3 OCH3 2,5-dimetoksy-4-metylofenyloetyloamina
2C-E OCH3 CH2CH3 OCH3 2,5-dimetoksy-4-etylofenyloetyloamina
2C-H OCH3 OCH3 2,5-dimetoksyfenyloetyloamina
2C-I OCH3 I OCH3 2,5-dimetoksy-4-jodofenyloetyloamina
2C-T-2 OCH3 SCH2CH3 OCH3 2,5-dimetoksy-4-etylotiofenyloetyloamina
2C-T-7 OCH3 SCH2CH2CH3 OCH3 2,5-dimetoksy-4-propylotiofenyloetyloamina
2C-T-21 OCH3 SCH2CH2F OCH3 2,5-dimetoksy-4-fluoroetylotiofenyloetyloamina
PMA CH3 OCH3 4-metoksy-α-metylofenyloetyloamina
4-MTA CH3S CH3 4-metylotio-α-metylofenyloetyloamina