Fenytoina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fenytoina
Fenytoina
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C15H12N2O2
Masa molowa 252,27 g/mol
Wygląd biały lub prawie biały, krystaliczny proszek[4], higroskopijny, bez zapachu[5]
Identyfikacja
Numer CAS 57-41-0
PubChem 1775[6]
DrugBank DB00252[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC N03 AB02
N03 AB52
Stosowanie w ciąży kategoria D

Fenytoina (łac. Phenytoinum) – lek będący pochodną hydantoiny o działaniu przeciwdrgawkowym i przeciwarytmicznym.

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm jej działania polega na blokowaniu kanałów sodowych, co w konsekwencji prowadzi do hamowania potencjału czynnościowego komórki i braku depolaryzacji. Hamuje przenikanie jonów wapnia przez błony komórkowe podczas depolaryzacji. Hamuje fosforylacje kompleksu wapń-kalmodulina. Fenytoina stabilizuje błonę komórkową neuronów i podwyższa próg drgawkowy.

Z uwagi na wąski margines terapeutyczny, dość liczne działania niepożądane i skuteczność nowszych leków przeciwpadaczkowych – stopniowo jest wycofywana z przewlekłego leczenia padaczki.

Stosowana również w kardiologii, jako lek przeciwarytmiczny. Na mięsień sercowy wywiera działanie inotropowe ujemnie. Wydłuża okres refrakcji i przyspiesza przewodzenia bodźców.

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

  • ze strony układu krążenia: zaburzenia rytmu serca, niedokrwistość megaloblastyczna[8];
  • ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe;
  • ze strony OUN: zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia widzenia, napady drgawkowe (po przedawkowaniu);
  • przerost dziąseł – charakterystyczny objaw niepożądany po stosowaniu fenytoiny, u osób młodych (20%), wynika ze zmienionego metabolizmu kolagenu; nie wymaga przerywania leczenia. Staranna higiena jamy ustnej w istotny sposób zmniejsza tę dolegliwość[8];

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Nie stosować w okresie ciąży i karmienia piersią.

Interakcje z innymi lekami[edytuj | edytuj kod]

Salicylany mogą ją wypierać z połączeń z białkami. Jest induktorem metabolicznym; przyspiesza metabolizm doustnych środków antykoncepcyjnych, co powoduje skrócenie ich czasu działania.

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Dawkowanie fenytoiny powinno być zindywidualizowane. Zaleca się jego ustalanie na podstawie oznaczeń stężenia fenytoiny we krwi. Fenytoina odznacza się niskim indeksem terapeutycznym, wiec łatwo ją przedawkować.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Majkowski, Lidia Bułachowa. Padaczka. PZWL 1991 r.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Fenytoina (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-08-17].
  2. 2,0 2,1 Fenytoina – karta leku (DB00252) (ang.). DrugBank.
  3. 3,0 3,1 Fenytoina (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-08-17].
  4. 4,0 4,1 4,2 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
  5. Komisja Farmakopei Polskiej: Farmakopea Polska IV. Warszawa: Urząd Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1965, s. 1393.
  6. Fenytoina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  7. Fenytoina (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  8. 8,0 8,1 Andrzej Członkowski: Leki przeciwpadaczkowe. W: Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 75. ISBN 978-83-200-3726-5.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.