File

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
File
Świątynia File widziana z wody
Świątynia File widziana z wody
Kontynent Afryka
Państwo  Egipt
Populacja
 • liczba ludności
 • gęstość

niezamieszkana
0 os./km²
brak współrzędnych

Fileegipska wyspa na Nilu na wysokości I katarakty. W czasach starożytnych na wyspie znajdował się ośrodek kultu Izydy.

Historia świątyni[edytuj | edytuj kod]

W starożytnym Egipcie wierzono, że pierwszym kawałkiem lądu, który wynurzył się z wód Chaosu, była właśnie wyspa File. Najstarsze odkryte na wyspie ruiny datowane są na IV wiek p.n.e. W czasach Ptolemejskich i rzymskich na wyspie wybudowano wielką świątynię Izydymammisi, kaplice Ozyrysa i Horusa, świątynie Hathor, Imhotepa oraz kiosk (pawilon) Trajana i kaplicę Augusta. Budowę świątyni Izydy rozpoczął Nektanebo I, król XXX dynastii. W okresie rządów greckich i rzymskich świątynia została rozbudowana.

Świątynia na File była jednym z najdłużej istniejących miejsc kultu pogańskiego, została zamknięta dopiero w połowie VI wieku z rozkazu cesarza Justyniana[1].

Układ świątyni[edytuj | edytuj kod]

Do wnętrza świątyni prowadzi przejście pomiędzy dwoma pylonami o wysokości 18,0 m. Pylony ozdobione są reliefami ukazującymi króla Ptolemeusza XII zabijającego wrogów. Na dziedzińcu, po zachodniej jego stronie znajduje się mammisi z czasów Ptolemeusza Euergestesa II i Ptolemeusza XII. Za dziedzińcem, po przejściu przez drugi pylon o wysokości 22,0 m, dochodzi się do sali hypostylowej. Wewnątrz sanktuarium znajduje się otoczony kilkoma salami naos z kryptą. Położony nad brzegiem Nilu pawilon (kiosk) Trajana (z początku II wieku) to portyk o 14 kolumnach. Służył on jako miejsce wypoczynku podczas ceremonii kultowych. Budowla ta należy do najmniej zniszczonych. Zespół świątynny był ostatnim miejscem kultu wierzeń egipskich.

Przeniesienie świątyni[edytuj | edytuj kod]

Wybudowanie Wysokiej Tamy w Asuanie spowodowało spiętrzenie wód Nilu. Skutkiem tego, wyspa przez około 9 miesięcy w roku jest zatopiona. Z tego powodu świątynia w znacznym stopniu uległa zniszczeniu. Przede wszystkim ucierpiała polichromia. Działania UNESCO doprowadziły do uratowania zabytku.

W 1970 r. rozpoczęto prace, które doprowadziły do przeniesienia i rekonstrukcji zespoły świątynnego Izydy na wyżej położonej wyspie Agilkia. Prace zakończono w 1980 r. W 1979 zabytki z wyspy File zostały wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Nazwą wyspy (Philae) nazwano lądownik sondy kosmicznej Rosetta[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. James A. S. Evans, The Age of Justinian: The Circumstances of Imperial Power, Routledge, London 2001, s. 250.
  2. NASA: Philae (ang.). National Space Science Data Center. [dostęp 2014-08-07].