Filharmonia Narodowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Filharmonia Narodowa
w Warszawie
Budynek Filharmonii Narodowej w Warszawie
Budynek Filharmonii Narodowej w Warszawie
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Jasna 5
Typ budynku hala koncertowa
Styl architektoniczny socrealizm, dawniej eklektyzm
Architekt pierwotny – Karol Kozłowski, przebudowa 1955 – Eugeniusz Szparkowski
Rozpoczęcie budowy 1900
Ukończenie budowy 1901
Zniszczono spłonęła w 1939, zbombardowana w 1944
Odbudowano 1955
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Warszawa, Filharmonia Narodowa w Warszawie
Warszawa, Filharmonia Narodowa w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Warszawa, Filharmonia Narodowa w Warszawie
Warszawa, Filharmonia Narodowa w Warszawie
Ziemia 52°14′03″N 21°00′40″E/52,234167 21,011111Na mapach: 52°14′03″N 21°00′40″E/52,234167 21,011111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Filharmonia Narodowa w Warszawie – polska instytucja kultury, funkcjonująca w gmachu znajdującym się przy ulicy Jasnej 5 w Warszawie, który został wzniesiony w latach 1900–1901 pod kierunkiem Karola Kozłowskiego, a następnie przebudowany w 1955 przez Eugeniusza Szparkowskiego. Dyrektorem naczelnym jest Wojciech Nowak, a funkcję dyrektora artystycznego sprawuje dyrygent Jacek Kaspszyk[1].

Od 1955 w instytucji organizowany jest Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

W budynku i przy pomocy FN w Warszawie odbywa się festiwal Warszawska Jesień.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Filharmonia Warszawska, 1901

Gmach Filharmonii Warszawskiej stanął w latach 1900-1901 w kwartale ulic Jasnej, Moniuszki i Sienkiewicza, na terenie ówczesnego centrum finansowego miasta. Uroczysta inauguracja odbyła się 5 listopada 1901, jako soliści wystąpili Ignacy Jan Paderewski, światowej sławy pianista, kompozytor i przyszły mąż stanu oraz Wiktor Grąbczewski (bas)[2].

Budynek z lat 1901-1945 wzorowany był na europejskich filharmoniach i operach XIX wieku, przede wszystkim na Operze Paryskiej. Otrzymał bardzo bogaty wystrój eklektyczny, z wpływami neorenesansu i neobaroku europejskiego w nowoczesnej na owe czasy interpretacji.

Fundatorami Filharmonii Warszawskiej byli między innymi właściciel kapitału, bankier baron (tytuł nadany przez Imperatora Rosji) Leopold Julian Kronenberg i pianista Ignacy Jan Paderewski.

Wśród rzeźb zdobiących fasadę pierwotnego budynku Filharmonii znalazły się popiersia Christopha Willibalda Glucka i Georga Friedricha Händla.

Napaść Niemców na Polskę i związana z tym II wojna światowa przerwała działalność Filharmonii Warszawskiej. Gmach filharmonii został spalony w czasie oblężenia Warszawy przez Niemców w 1939. W trakcie walk powstania warszawskiego w 1944 uległ zbombardowaniu i znacznemu zniszczeniu.

Wnętrze sali koncertowej Filharmonii Warszawskiej, około 1901 roku

Nowy, odbudowany budynek koncertowy został otwarty 21 lutego 1955, co połączone zostało z inauguracją V Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. Tego samego dnia, z okazji inauguracji sezonu w nowej własnej siedzibie, Filharmonia Warszawska została uhonorowana mianem Filharmonii Narodowej.

Budynek FN w Warszawie, odbudowany według projektu Eugeniusza Szparkowskiego i Henryka Białobrzeskiego, utracił swój pierwotny bogato zdobiony wystrój, został zastąpiony stylistyką architektury socrealizmu.

W budynku i przy pomocy FN w Warszawie odbywa się festiwal Warszawska Jesień.

Sala koncertowa Filharmonii Narodowej w Warszawie posiada 1072 miejsca. Sala kameralna dysponuje 378 miejscami.

Orkiestra Symfoniczna FN w Warszawie[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze sali koncertowej podczas Konkursu Chopinowskiego w 2005

Pierwszy koncert w wykonaniu Filharmoników Warszawskich odbył się 5 listopada 1901 w nowo wybudowanym gmachu.

Orkiestra koncertowała z wieloma najsłynniejszymi artystami tamtej doby. Dyrygowali nią m.in.: Edvard Grieg, Siergiej Prokofjew, Siergiej Rachmaninow, Maurice Ravel, Camille Saint-Saëns, Richard Strauss i Igor Strawinski.

Soliści[edytuj | edytuj kod]

Na estradzie Filharmonii Narodowej w Warszawie wystąpili także soliści tej miary, co: Martha Argerich, Kathleen Battle, Arturo Benedetti Michelangeli, Teresa Berganza, Nelson Freire, Nigel Kennedy, Evgeny Kissin, Midori Gotō, Shlomo Mintz, Anne-Sophie Mutter, Garrick Ohlsson, Dawid Ojstrach, Murray Perahia, Jean-Pierre Rampal, Światosław Richter, Mścisław Rostropowicz, Henryk Szeryng, Emmanuel Pahud, Ingolf Wunder i Krystian Zimerman.

Wykonawcy gościnni[edytuj | edytuj kod]

Przed I wojną światową i w okresie międzywojennym XX w. Filharmonia Warszawska stała się głównym ośrodkiem życia muzycznego w zaborze rosyjskim a potem w Polsce oraz jedną z najbardziej liczących się instytucji muzycznych w Europie. Wystąpili tutaj niemal wszyscy słynni dyrygenci i soliści tamtych czasów, m.in.: Claudio Arrau, Edvard Grieg, Arthur Honegger, Vladimir Horowitz, Bronisław Huberman, Wilhelm Kempff, Otto Klemperer, Siergiej Prokofjew, Siergiej Rachmaninow, Maurice Ravel, Artur Rodziński, Artur Rubinstein, Pablo Sarasate, Richard Strauss.

Orkiestry[edytuj | edytuj kod]

W sali Filharmonii Narodowej w Warszawie gościnnie występowały najsłynniejsze orkiestry z całego świata, m.in.:

Organy[edytuj | edytuj kod]

W 2001 w sali koncertowej stanęły nowe organy, wybudowane przez berlińską firmę organmistrzowską Karl Schuke, Berliner Orgelbau Werkstatt. Instrument muzyczny posiada 3 manuały z pedałem i 71 głosów. Wyposażony jest w mechaniczną trakturę gry i elektryczną trakturę rejestrów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Informacja na stronie Filharmonii Narodowej. filharmonia.pl. [dostęp 2013-02-14].
  2. Filharmonia Narodowa w Warszawie. Culture.pl. [dostęp 2013-02-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]