Filomaci
Filomaci (gr. miłośnicy nauki) – tajne stowarzyszenie studentów i absolwentów Uniwersytetu Wileńskiego, o celach społeczno-patriotycznych i samokształceniowych działające w latach 1817–1823 (powstało 1.10.1817 r.), do momentu, gdy w wyniku śledztwa prowadzonego przez senatora Nikołaja Nowosilcowa wytoczono im proces, a potem zesłano do Rosji. Na zebraniach dyskutowali na temat piśmiennictwa polskiego i zagranicznego. Cenili dzieła starożytnych pisarzy oraz filozofów oświeceniowych. Interesowała ich literatura współczesna jak i ta z dawnych epok. Pragnęli upowszechnić swe zasady i idee, co doprowadziło w 1820 roku do powstania Towarzystwa Filaretów.
Twórcami Filomatów byli m.in. Jan Czeczot, Józef Kowalewski, Onufry Pietraszkiewicz, Józef Jeżowski (prezes), Franciszek Malewski (syn rektora), Tomasz Zan i Adam Mickiewicz. Członkami byli Jan Sobolewski – fizyk i matematyk, Kazimierz Piasecki – prawnik, Wincenty Budrewicz – matematyk, ks. Dionizy Chlewiński, Stanisław Kozakiewicz – prawnik, Ignacy Domeyko – matematyk i fizyk, Teodor Łoziński – matematyk i fizyk.
Organizacja filomatów była zorganizowana na wzór wolnomularski.
[edytuj] Bibliografia
- Szlakiem Adama Mickiewicza po Nowogródczyźnie, Wilnie i Kownie: przewodnik Autorzy Tomasz Krzywicki
