Fiołek biały

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fiołek biały
Viola alba Sturm57.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd malpigiowce
Rodzina fiołkowate
Rodzaj fiołek
Gatunek fiołek biały
Nazwa systematyczna
Viola alba Besser
Prim. Fl. Galic. 1: 171 (1809)
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Fiołek biały (Viola alba Besser) – gatunek roślin z rodziny fiołkowatych (Violaceae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje na trzech kontynentach[2]:

  • Afryka: Algieria, Maroko, Tunezja
  • Azja: Cypr, Iran, Irak, Syria, Turcja, Azerbejdżan, Gruzja, Rosja (Kaukaz Północny, Dagestan), Turkmenistan
  • Europa: Albania, Austria, Bułgaria, Czechy, Francja, Grecja, Hiszpania, Mołdawia, Polska, Rumunia, Słowacja, Szwajcaria, Szwecja, Ukraina, Węgry, Włochy, dawna Jugosławia. W Polsce występował na dwóch stanowiskach w okolicach Dukli i Nowego Sącza[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście 
Jajowate, w nasadzie głębokosercowate, karbowane, ogonkowe, owłosione. Przylistki z frędzlami, wąskolancetowate, orzęsione, szerokości 1-2 mm.
Kwiaty 
Białe lub biało-fioletowe, wonne. Szypułka krótsza od liści. Podkwiatek osadzony w środku lub wyżej. Działki kielicha tępe. Szyjka słupka naga, z haczykowatym noskiem na szczycie[4].
Owoc 
Owłosiona, kulistawa torebka na szypułce odgiętej w dół.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, geofit. Rośnie w lasach liściastych. Kwitnie w kwietniu i maju.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[5] w grupie gatunków wymarłych (kategoria zagrożenia: Ex).

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się podgatunki[6]:

  • Viola alba Besser subsp. alba – na północny zachód od Alp, od południowej Francji do Polski
  • Viola alba Besser subsp. dehnhardtii (Ten.) W.Becker – region śródziemnomorski
  • Viola alba Besser subsp. scotophylla (Jord.) Nyman – południowo-wschodnia Europa, do Włoch, Austrii i Szwajcarii
  • Viola alba Besser subsp. thessala (Boiss. & Heldr.) Hayek – Grecja

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-11-30].
  2. Viola alba (ang.). W: Germplasm Resources Information Network – (GRIN) [on-line]. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory. Beltsville, Maryland. [dostęp 29 marca 2008].
  3. Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  4. Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
  5. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  6. Flora Europaea – Viola (ang.). Royal Botanic Garden Edinburgh. [dostęp 2008].