Fiodor Sołogub

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fiodor Sołogub
Fotografia Sołoguba, 1909
Fotografia Sołoguba, 1909
Imiona i nazwisko Fiodor Kuźmicz Tietiernikow (ros. Фёдор Кузьмич Тетерников)
Pseudonim Fiodor Sołogub
Data i miejsce urodzenia 1 marca 1863
Imperium Rosyjskie Petersburg
Data i miejsce śmierci 5 grudnia 1927
Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka Leningrad
Zawód pisarz, dramaturg, tłumacz, teoretyk sztuki, nauczyciel
Narodowość rosyjska
Język rosyjski
Obywatelstwo rosyjskie, radzieckie
Alma Mater Petersburskie Kolegium Nauczycielskie
Okres 1884–1927
Gatunki liryka, proza, dramat, publicystyka
Ważne dzieła Mały bies, Chwała śmierci, Maleńki człowiek
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródła Fiodor Sołogub w Wikiźródłach
Wikicytaty Fiodor Sołogub w Wikicytatach
Strona internetowa

Fiodor Sołogub (ros. Фёдор Сологуб, właściwie Fiodor Kuźmicz Tietiernikow (ros. Фёдор Кузьмич Тетерников); ur. 17 lutego?/1 marca 1863 w Petersburgu, Imperium Rosyjskie - zm. 5 grudnia 1927 w Leningradzie, Rosyjska Federacyjna SRR) – rosyjski pisarz, jeden z czołowych przedstawicieli rosyjskiego dekadentyzmu, symbolizmu (łączonego z tradycjami realizmu prozy rosyjskiej) i fin de siècle, a także tłumacz, teoretyk sztuki i nauczyciel (w szkołach na prowincji i w Petersburgu).

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Debiutował w 1884 roku. We wczesnej twórczości pisał wiersze, o wiele większą sławę przyniosły mu jednak późniejsze utwory prozatorskie.

Jego stosunek do wydarzeń rewolucyjnych w Rosji jest niejednoznacznie - np. wg Tomasza Klimowicza wbrew powszechnemu entuzjazmowi potępiał rewolucję lutową, a następnie też i przewrót bolszewicki. Konsekwencją tego było funkcjonowanie w realiach ówczesnej Rosji w sposób adekwatny do emigracji wewnętrznej.

Był związany z dekadencką filozofią pesymizmu i egzystencjalnego zagubienia, jednocześnie deklarował więź z symbolistycznym kultem sztuki. W swojej twórczości porusza często, wręcz obsesyjnie, tematykę śmierci, samotności, strachu, a jednocześnie stosuje skomplikowane symbole, dąży do estetyzacji sztuki. Wobec wszechogarniającego świata zła w swoich utworach przywołuje jako kontrast i przeciwwagę krainy słodkich, czarujących, zniewalających legend, przepięknych marzeń i ulotnych fantazji.

Najbardziej znane dzieła Sołoguba to m.in. powieści (Mały bies – 1905), dramaty symbolistyczne (Chwała śmierci – 1907) i opowiadania (np. Maleńki człowiek).

Wybrana twórczość[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • 1895 - Ciężkie sny[1] lub Męczące sny[2](ros. Тяжёлые сны)
  • 1905 - Mały bies[3] (ros. Мелкий бес)
  • 1907-1914 - Tworimaja legienda (ros. Творимая легенда)
  • 1912 - Słaszcze jada (ros. Слаще яда)
  • 1922 - Zaklinatielnica zmiej (ros. Заклинательница змей)

Zbiory opowiadań[edytuj | edytuj kod]

  • 1896 - Tieni (ros. Тени)
  • 1904 - Żądło śmierci[4] (ros. Жало Смерти)
  • 1905 - Kniga skazok (ros. Книга сказок)
  • 1906 - Politiczeskije skazoczki (ros. Политические сказочки)
  • 1907 - Istlewajuszczije licziny (ros. Истлевающие личины)
  • 1908 - Kniga razłuk (ros. Книга разлук)
  • 1909 - Kniga oczarowanij (ros. Книга очарований)
  • 1911 - Kniga priewraszczenij (ros. Книга превращений)
  • 1912 - Kniga striemlenij (ros. Книга стремлений)
  • 1913 - Nieutolimoje (ros. Неутолимое)
  • 1915 - Aryj god (ros. Ярый год)
  • 1918:
    • Slepaja baboczka (ros. Слепая бабочка)
    • Pomnisz, nie zabudiesz i drugije rasskazy (ros. Помнишь, не забудешь и другие рассказы)
  • 1921:
    • Socztionnyje dni (ros. Сочтённые дни)
    • Carica pocełujew (ros. Царица поцелуев)

Zbiory wierszy[edytuj | edytuj kod]

  • 1896:
    • Stichi. Kniga pierwaja (ros. Стихи. Книга первая)
    • Stichi. Kniga wtoraja (ros. Стихи. Книга вторая)
  • 1904:
    • Stichi. Kniga trietja (ros. Стихи. Книга третья)
    • Stichi. Kniga czetwiortaja (ros. Стихи. Книга четвёртая)
  • 1906 - Rodinie. Stichi. Kniga piataja (ros. Родине. Стихи. Книга пятая)
  • 1907 - Zmij. Stichi. Kniga szestaja (ros. Змий. Стихи. Книга шестая)
  • 1908 - Pol Wierlen. Stichi, izbrannyje i pieriewiedionnyje Fiodorom Sołogubom: Sied'maja kniga stichow (ros. Поль Верлен. Стихи, избранные и переведённые Фёдором Сологубом: Седьмая книга стихов;
  • 1908 - Płamiennyj krug. Stichi. Kniga wos'maja (ros. Пламенный круг. Стихи. Книга восьмая)
  • 1913:
    • Łazurnyje gory (ros. Лазурные горы)
    • Woschożdienija (ros. Восхождения)
    • Smieinyje oczi (ros. Змеиные очи)
    • Żemczużnyje swietiła (ros. Жемчужные светила)
  • 1914 - Oczarowanija ziemli (ros. Очарования земли)
  • 1915:
    • Wojna (ros. Война)
    • Ziemla rodnaja (ros. Земля родная)
  • 1917 - 'Ałyj mak (ros. Алый мак)
  • 1921:
    • Fimiamy (ros. Фимиамы)
    • Odna lubow' (ros. Одна любовь)
    • Niebo gołuboje (ros. Небо голубое)
    • Sobornyj błagowiest (ros. Соборный благовест)
  • 1922:
    • Kostior dorożnyj (ros. Костёр дорожный)
    • Swiriel. Russkije bierżeriety (ros. Свирель. Русские бержереты)
    • Czarodiejnaja czasza (ros. Чародейная чаша)
  • 1923 - Wielikij Błagowiest (ros. Великий благовест)

Dramaty[edytuj | edytuj kod]

  • 1906:
    • Liturgija Mnie (ros. Литургия Мне)
    • Dar mądrych pszczół[5] (ros. Дар мудрых пчёл)
  • 1907:
    • Pobieda Smierti (ros. Победа Смерти)
    • Lubwi (ros. Любви)
  • 1908:
    • Wan'ka Klucznik i Paż Żean (ros. Ванька Ключник и Паж Жеан)
    • Nocznyje plaski (ros. Ночные пляски)
  • 1909 - Miełkij bies (ros. Мелкий бес)
  • 1910 - Założniki żyzni (ros. Заложники жизни)
  • 1912:
    • Mieczta-pobieditielnica (ros. Мечта-победительница)
    • Wojna i mir (ros. Война и мир)
  • 1914:
    • Lubow' nad biezdnami (ros. Любовь над безднами)
    • Prowody (ros. Проводы)
  • 1915 - Kamien', broszennyj w wodu (Siemja Woroncowych) (ros. Камень, брошенный в воду (Семья Воронцовых))
  • 1916 - Uzor iz roz (ros. Узор из роз)
  • 1917 - Lubow' i wienost' (ros. Любовь и верность)

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Źródła w języku angielskim

Źródła w języku rosyjskim

Źródła w języku polskim

  • T. Klimowicz: Przewodnik po współczesnej literaturze rosyjskiej i jej okolicach (1917-1996). Wrocław: TPPW, 1996, s. 647. ISBN 83-7091-026-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]