Mozilla Firefox

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Firefox)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy przeglądarki internetowej. Zobacz też: inne znaczenia słowa Firefox.
Mozilla Firefox
Przeglądarka internetowa
Mozilla Firefox logo 2013.svg
Logo programu
Producent Mozilla Corporation
Mozilla Foundation
System operacyjny Windows, Mac, Linux,
Android, Firefox OS
Napisane w C/C++, JavaScript, CSS, XUL, XBL
Pierwsze wydanie 0.1 (23 września 2002)
Aktualna wersja stabilna 32.0
(2 września 2014; wczoraj)[1]
Aktualna wersja testowa 32.0 Beta 9
(22 sierpnia 2014; 12 dni temu)[2]
Licencja MPL/GPL/LGPL[3]
Książki w Wikibooks Książki w Wikibooks
Strona oficjalna

Mozilla Firefoxotwarta przeglądarka internetowa oparta na silniku Gecko, stworzona i rozwijana przez Korporację Mozilla oraz ochotników. Obecnie zajmuje trzecią pozycję (z udziałem 18,95% w grudniu 2013) w rankingu najpopularniejszych przeglądarek na świecie pod względem liczby użytkowników[4] oraz pierwszą w Polsce z udziałem w wysokości 37,73% (dane z okresu 23–29.12.2013)[5].

Początkowo przeglądarka nosiła nazwę Phoenix. 14 kwietnia 2003 zmieniono jej nazwę na Firebird, a 9 lutego 2004 na Firefox. Twórcy przeglądarki zaznaczają, że preferowanym skrótem nazwy jest "Fx" lub "fx", jednak na świecie bardzo często używany jest skrót "FF" lub "ff"[6][7][8].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Projekt, z którego wyłonił się Firefox, początkowo funkcjonował pod kodową nazwą m/b (lub mozilla/browser). 23 sierpnia 2002 przeglądarka została wydana pod nazwą Phoenix (od mitycznego feniksa) i rozpoczęły się jej publiczne testy.

Po raz pierwszy nazwę przeglądarki zmieniono 14 kwietnia 2003[9]. Z powodu konfliktu nazw oprogramowania Mozilli i producenta BIOS-u Phoenix Technologies, Phoeniksa przemianowano na Firebirda. Wywołało to mieszane reakcje użytkowników, a wątpliwości pojawiły się, gdy okazało się, że tę nazwę nosi już baza danych Firebird (dystrybuowana zresztą na licencji Mozilla Public License)[10]. W celu uniknięcia pomyłek w nazewnictwie, Fundacja Mozilla zdecydowała, że jedyną i oficjalną nazwą nowej przeglądarki będzie Mozilla Firebird. Jednak pod presją społeczności FLOSS, naciskającej na kolejną zmianę, 9 lutego 2004 obowiązującą nazwą stała się Mozilla Firefox, lub krócej – Firefox[6].

Ostateczna nazwa przeglądarki pochodzi od dosłownego angielskiego tłumaczenia nazwy pandy małej w potocznym języku chińskimhǔo hú (火狐), która dosłownie oznacza ognisty lis i często jest stosowana także na określenie zwykłego lisa. Nazwa firefox znalazła się na stronie internetowej Wellington Zoo zamiast właściwej nazwy angielskiej (red panda, lesser panda), choć w języku angielskim jako oznaczenie tego zwierzęcia nie jest popularna. Dopiero twórcy przeglądarki rozpowszechnili termin firefox w znaczeniu panda mała, a nie ognisty lis. Mimo to twórca loga Firefoksa ostatecznie umieścił w nim lisa, choć pierwotnie zamierzał zamieścić pandę małą.

Mozilla zarejestrowała nazwę Firefox jako zastrzeżony znak handlowy.

Od pierwszego wydania Phoeniksa 23 września 2002 Firefox przeszedł daleką drogę. Razem z wprowadzaniem nowych wersji dodawano kolejne opcje i funkcje, niektóre z nich zastąpiły istniejące dotąd, przejściowe rozwiązania. Zdarzały się czasem konflikty wersji między programem a rozszerzeniami i motywami, będącymi jednym z głównych atutów przeglądarki Mozilli. Ostatecznie, angielska wersja Firefoksa 1.0 ukazała się 9 listopada 2004. Kolejnie, ostateczne wydanie Firefoksa 2 (2.0.0.20) ukazało się 18 grudnia 2008.

Historia zmian[edytuj | edytuj kod]

Wersja beta Firefoksa nazywa się Firefox Beta[11], wersja pre-beta nazywa się Aurora[12] a wersja alpha nazywa się Nightly[12].

Legenda:
starsze wersje aktualna wersja aktualna wersja testowa
(Firefox Beta[11])
przyszłe wersje
(Aurora[11] i Nightly[12])
Numer wersji Nazwa kodowa Wersja silnika Gecko Data wydania Najważniejsze zmiany[13]
Nazwa przeglądarki: Phoenix
0.1 Pescadero 1.2 23 września 2002
  • Pierwsze wydanie
  • Edytowalne paski narzędzi
  • Szybkie wyszukiwanie
0.2 Santa Cruz 1 października 2002
  • Boczny pasek (sidebar)
  • Podstawowe funkcje
  • Wprowadzenie Menedżera rozszerzeń
0.3 Lucia 14 października 2002
0.4 Oceano 1.3 19 października 2002
  • Wprowadzono motywy, rozszerzenie możliwości blokady wyskakujących okien oraz opcje pasków narzędzi
0.5 Naples 7 grudnia 2002
  • Strony startowe jako zakładki
  • Rozszerzone możliwości sidebaru
  • Lista ostatnio odwiedzonych stron (historia)
Nazwa przeglądarki: Firebird
0.6 Glendale 1.5 17 maja 2003
  • Nowy domyślny styl (Qute)
  • Rozszerzone możliwości zakładek i prywatności
  • Automatyczne skalowanie obrazków
0.6.1 28 czerwca 2003
  • Różne drobne poprawki
0.7 Indio 15 października 2003
  • Wprowadzono automatyczne przewijanie stron oraz menedżer haseł
  • Ulepszony interfejs i okna dialogowe
0.7.1 Three Kings 26 października 2003
Nazwa przeglądarki: Firefox
0.8 Royal Oak 1.6 9 lutego 2004
  • Program instalacyjny dla systemów Windows
  • Wprowadzenie trybu pracy off-line
  • Poprawki zakładek i nowy wygląd menedżera pobierania plików
  • Nowe logo
0.9 One Tree Hill 1.7 15 czerwca 2004
  • Nowy domyślny motyw („Winstripe”)
  • Kreator importu ustawień z innych przeglądarek
  • Nowy menedżer rozszerzeń i motywów
  • Mniejszy rozmiar pliku instalacyjnego
  • Nowy system pomocy
  • Program instalacyjny dla systemów Linux
  • Ikona poczty (tylko w systemie Windows)
0.9.3 28 czerwca 2004
  • Wydania poprawkowe od 0.9.1 do 0.9.3
0.10
(1.0 PR)
Greenlane 14 września 2004
  • Poprawa bezpieczeństwa i lokalizacji
  • Subskrypcja RSS i Atom
  • Wprowadzono pasek szukania oraz moduł wyszukiwania wtyczek
0.10.1 1 października 2004
  • Poprawa bezpieczeństwa (dla wszystkich platform)
1.0 RC2 Mission Bay 3 listopada 2004
  • Druga wersja kandydująca do wydania finalnego
  • RC1 został wydany 28 października
1.0 Phoenix 9 listopada 2004
  • Wersja finalna
  • Poprawienie kilku błędów
  • Wydania poprawkowe do tej gałęzi od 1.0.1 do 1.0.8
1.5 Deer Park 1.8 29 listopada 2005
  • Nowy system aktualizacji
  • Rearanżacja menu opcji oraz ulepszona obsługa nowych technologii
1.5.0.13 30 maja 2007
  • Wydania poprawkowe od 1.5.0.1 do 1.5.0.12 związane ze stabilnością i bezpieczeństwem
  • Oficjalne wsparcie dla gałęzi 1.5, miało zakończyć się 24 kwietnia 2007 roku[14], jednak zostało przedłużone do wydania wersji 1.5.0.13 która będzie automatycznie aktualizować się do drugiej wersji Firefoksa[15]
2.0 Bon Echo 1.8.1 24 października 2006
  • Wersja finalna
  • Odświeżony wygląd
  • Polski słownik poprawnej pisowni
  • Wbudowane zabezpieczenie przed phishingiem (dostępne wcześniej jako rozszerzenie od Google i następnie zintegrowane z przeglądarką[16])
  • Podpowiedzi w pasku wyszukiwania (w wersji polskiej w wyszukiwarce Google)
  • Ulepszenia przeglądania w kartach
  • Możliwość ponownego otwarcia ostatnio zamkniętych kart
  • Zapamiętywanie sesji przeglądarki – po zamknięciu programu można wrócić do poprzednio używanego zestawu kart i okien, funkcja ta włącza się też automatycznie po awarii, ulepszenia obsługi kanałów RSS/Atom – w tym podgląd kanału oraz integracja z zewnętrznymi czytnikami
  • Menedżer wyszukiwarek pozwalający usuwać i zmieniać ich kolejność
  • Dynamiczne tytuły zakładek (mikropodsumowania)
  • Ulepszony menedżer dodatków (rozszerzeń i motywów)
  • Nowy instalator dla Windowsa
  • Obsługa języka JavaScript 1.7
  • Obsługa sesji po stronie klienta
  • Ulepszony format wyszukiwarek
  • Usprawnienia systemu rozszerzeń zapewniające większe bezpieczeństwo i ułatwiające ich lokalizację
2.0.0.20 18 grudnia 2008
  • Wydania poprawkowe od 2.0.0.1 do 2.0.0.20 związane ze stabilnością i bezpieczeństwem
3.0 Gran Paradiso[17] 1.9 17 czerwca 2008[18][14][19]
  • Zmiany w silniku (oparta na Gecko 1.9)
  • Przeglądarka przechodzi test Acid2
  • Współdzielenie technologii XUL, miejsca – nowy model zarządzania historią i zakładkami
  • Obsługa języka JavaScript 2[potrzebne źródło]; obsługa atrybutu „ping” (zob. poniżej) włączona domyślnie
  • Bez ograniczeń co do hosta, do którego może być wysłane powiadomienie o wybraniu odnośnika, tzw. „awesome bar” – całkowicie rewolucyjne podejście do interpretacji wprowadzanych adresów stron WWW
  • Nowy menedżer pobierania plików z możliwością ich pauzowania i wznawiania
  • Nowa sekcja zarządzania dodatkami; łącznie ponad 14 000 zmian i ulepszeń w porównaniu do wydania 2.0
3.0.19 30 marca 2010
  • Wersje poprawkowe od 3.0.1 do 3.0.19 związane ze stabilnością i bezpieczeństwem
3.5 Shiretoko[20] 1.9.1 30 czerwca 2009
  • Zmiany w silniku (oparta na Gecko 1.9.1)
  • Naprawa błędów do testu Acid3
  • Ulepszone zarządzanie kartami (m.in. podgląd zawartości)
  • Zaawansowana wyszukiwarka w module Miejsca
  • Integracja historii pobierania plików z modułem Miejsca
  • Lepszy rendering SVG
  • Wprowadzenie trybu prywatnego oraz geolokalizacji opierającej się na Google[21]
3.5.19 28 kwietnia 2011
  • Wersje poprawkowe od 3.5.1 do 3.5.19 związane ze stabilnością i bezpieczeństwem
3.6 Namoroka[22] 1.9.2 21 stycznia 2010
  • Szybszy silnik renderowania JavaScript
  • Obsługa nowych funkcji w CSS3 (np. wielokrotne tło czy gradienty)
  • Obsługa nowych funkcji w systemie Microsoft Windows 7
3.6.24 8 listopada 2011
  • Wersje poprawkowe od 3.6.1 do 3.6.24 związane ze stabilnością i bezpieczeństwem
  • Wprowadzenie Out-Of-Process-Plugins (OOPP)[23].
4.0 Tumucumaque 2.0[Note 1] 22 marca 2011[24]
  • Zmiana interfejsu
  • Nowości: karty aplikacji, akceleracja sprzętowa, menadżer dodatków przeniesiony do paska kart
  • Wprowadzono obsługę formatu WebM
  • 64-bitowa wersja przeglądarki w systemie Mac OS X[25]
  • Integracja z Firefox Sync
  • Poprawa obsługi HTML 5 i CSS3
  • Szybszy silnik JavaScript JägerMonkey. Więcej...
4.0.1 28 kwietnia 2011 Wersja poprawkowa.
5.0 5.0 21 czerwca 2011
  • Obsługa animacji CSS3
  • Zwiększenie wydajności przetwarzania kodu JavaScript i elementów HTML5 Canvas
  • Poprawki w zarządzaniu pamięcią
  • Lepsza zgodność ze standardami – przeglądarka lepiej radzi sobie z HTML 5, XHR, MathML, SMIL oraz Canvas. Więcej...
5.0.1 11 lipca 2011
  • Poprawki tylko dla systemu Mac OS
6.0 6.0 13 sierpnia 2011
  • Wyróżnianie domeny w pasku adresu
  • Poprawki w wyświetlaniu informacji o tożsamości witryny
  • Menu Web Developer
  • Udoskonalono Web Console i działanie Firefox Sync, Scratchpad
  • Szybsze renderowanie stron
  • Obsługa najnowszej wersji WebSockets
  • Obsługa EventSource i zdarzeń wysyłanych przez serwer oraz przyspieszenie uruchamiania programu
  • Kilkaset innych poprawek dla zgłaszanych błędów
6.0.2 5 września 2011
  • Usunięcie głównego certyfikatu DigiNotar z listy zaufanych certyfikatów
7.0 7.0 27 września 2011
  • Znacznie zmniejszone zużycie pamięci
  • Dodano nowy sposób renderowania, aby przyspieszyć operacje na elementach Canvas (w systemach Windows)
  • Poprawiono działanie usługi Firefox Sync
  • Domyślnie usunięty został prefiks http://
  • Protokół WebSocket został zaktualizowany do wersji 8
  • Poprawiona obsługa CSS i JavaScript
  • Kilka poprawek dla stabilności i bezpieczeństwa
7.0.1 29 września 2011
  • Naprawiono błąd związany z ukrywaniem dodatków po aktualizacji.
8.0 8.0 8 listopada 2011
  • Poprawiona obsługa dodatków, JavaScript, elementów menu kontekstowych HTML 5, elementów CSS, technologii WebGL, WebSocket
  • Dodano Twittera do paska wyszukiwania
  • Dodano animację podczas przesuwania i odłączania kart
  • Kilka poprawek dla stabilności
8.0.1 22 listopada 2011
  • Usunięto błąd związany z zamykaniem się programu w systemach z rodziny Mac OS X w wyniku błędu powodowanego przez aplet Javy 6
  • Zlikwidowano błąd związany z niemożliwością uruchomienia Firefoksa w Windows, który spowodowany był przez RoboForm w wersji 7.6.2 lub starszej
9.0 9.0 20 grudnia 2011
  • Zwiększono wydajność kodu JavaScript
  • Poprawiono integrację tematów dla systemów Mac OS X Lion
  • Dodano wsparcie dla zapytań „Do not Track” za pomocą JavaScript
  • Wsparcie dla rozciągliwych czcionek
  • Poprawa wsparcia dla funkcji „text-overflow”
  • Poprawa obsługi standardów HTML 5, MathML i CSS
  • Poprawa stabilności
  • Naprawa kilku problemów bezpieczeństwa
9.0.1 21 grudnia 2011
  • Naprawa błędów
10.0 10.0 31 stycznia 2012
  • Ukrycie przycisku nawigacyjnego "Naprzód" dopóki nie jest potrzebny
  • Poprawienie kompatybilności wielu dodatków z tą wersją przeglądarki
  • Poprawa obsługi CSS, WebGL, HTML 5
  • Poprawienie Inspektora
  • Poprawienie obsługi kart
10.0.2 16 lutego 2012
  • Rozwiązanie problemu zawieszenia się przeglądarki po uruchomieniu
  • Usunięcie problemu zawieszania pól tekstowych przez aplety Javy
  • Poprawki dotyczące bezpieczeństwa
11.0 11.0 13 marca 2012
  • Umożliwienie migracji zakładek, historii i ciasteczek z Google Chrome
  • Poprawiona obsługa CSS, HTML 5
  • Dodano Edytor Stylów w narzędziach deweloperskich
  • Umożliwienie wizualizacji 3D strony za pomocą Inspektora
  • Poprawiona obsługa JavaScript oraz możliwość synchronizacji dodatków
12.0 12.0 24 kwietnia 2012
  • Łatwiejsza aktualizacja
  • Numeracja linii w widoku źródła strony
  • Dodano wsparcie dla column-fill i text-align-last w CSS
  • Eksperymentalne wsparcie dla ECMAScript 6
13.0 13.0 5 czerwca 2012
  • Domyślne włączenie protokołu SPDY
  • Poprawiona strona domowa
  • Prezentacja najczęściej odwiedzanych stron przy otwarciu nowej karty
  • Liczne poprawki dla Inspektora Stron, Panelu HTML, Edytora Styli i Szkicownika
  • Poprawa wsparcia dla CSS3
  • Domyślne włączenie płynnego przewijania
  • Dodano przycisk restart do fabrycznych ustawień w panelu pomocy technicznej
  • Zwiększenie wymagań technicznych przeglądarki
13.0.1 16 czerwca 2012
  • Naprawa błędów związanych z obsługą technologii Flash, renderowaniem tekstu hebrajskiego oraz obsługą Windows Messenger
14.0.1[Note 2] 14.0 17 lipca 2012
  • Poprawki dotyczące HTML 5, Inspektora DOM, MathML oraz CSS
  • Wsparcie dla ECMAScript 6 Map oraz ECMAScript 6 Set
  • Poprawa systemu identyfikacji stron
  • Obsługa trybu pełnoekranowego w Mac OS X
  • Domyślnie stosowanym protokołem wyszukiwania przy użyciu Google jest HTTPS
  • Liczne poprawki bezpieczeństwa
15.0 15.0 28 sierpnia 2012
  • Własne wsparcie dla plików PDF
  • Wsparcie dla protokołu SPDY v3
  • Naprawa wycieków pamięci powodowanych przez niektóre dodatki,
  • Integracja debuggera JavaScript w narzędziach deweloperskich, nowy wygląd Inspektora
  • Dodanie narzędzia umożliwiającego deweloperom podgląd stron w wersji mobilnej
  • poprawki dla HTML 5 i CSS
15.0.1 6 września 2012
  • Naprawa błędów związanych z działaniem Trybu Prywatnego oraz WebGL
  • Tłumaczenie w języku maithili.
16.0.2 16.0 9 października 2012
  • Wsparcie dla VoiceOver w systemach Mac OS X
  • Testowe wsparcie dla aplikacji webowych
  • Tłumaczenie w języku aczoli
  • Nowy pasek narzędzi deweloperskich
  • Poprawki dotyczące obsługi JavaScript oraz CSS3
17.0 17.0 20 listopada 2012
  • Wsparcie dla Centrum Powiadomień w Mac OS X 10.8, poprawki dla narzędzi deweloperskich, liczne usprawnienia wydajności. Wprowadzenie Social API
17.0.1 30 listopada 2012
18.0 18.0 8 stycznia 2013
  • Wsparcie dla ekranów Retina Display w Mac OS X 10.8 oraz wstępne wsparcie dla WebRTC
  • Dodano Firefoxa dla Firefox OS 1.0
19.0 19.0 19 lutego 2013
  • Wbudowana przeglądarka plików PDF.
19.0.1 27 lutego 2013
  • Naprawiono problem stabilności dla niektórych modeli kart graficznych AMD Radeon HD (tylko w Windows 8)
19.0.2 7 marca 2013
  • Poprawki dotyczące bezpieczeństwa.
20.0 20.0 2 kwietnia 2013
  • Ulepszony tryb prywatności i nowy menedżer pobierania. Wsparcie dla kodeka h.264
20.0.1 11 kwietnia 2013
  • Poprawka dotycząca obsługi zagadnień wokół obsługi ścieżki UNC w systemach Windows
21.0 21.0 14 maja 2013
  • Wsparcie dla wielu dostawców w Social API
22.0 22.0 25 czerwca 2013
  • Domyślne włączenie WebRTC
  • Dodano wsparcie CSS Flexbox
23.0 23.0 6 sierpnia 2013
  • Nowe logo
  • Różne poprawki zabezpieczeń
  • Dodanie funkcji Mixed Content Blocker chroniącej przed atakami na stronach HTTPS
  • Dodanie możliwości wyboru przez użytkownika wyszukiwarki dla całej przeglądarki
  • Włączenie DXVA2 dla systemu Windows Vista+, aby przyspieszyć dekodowanie wideo w formacie H.264
  • Nowość na pasku narzędzi: Network Monitor[26]
23.0.1 16 sierpnia 2013
  • Poprawiono usterki dla materiałów wideo w formacie H.264 w FF23 dla Windows Vista
  • Poprawiono sprawdzanie pisowni dla języków spoza kodowania ASCII
24.0 24.0 17 września 2013
  • Wsparcie dla nowego stylu przewijania paska przesuwania w systemie Mac OS X 10.7 i nowszych
  • Różne poprawki zabezpieczeń
  • Wyższa wydajność ładowania nowych kart
  • Aktualizacja zabezpieczeń
25.0 25.0 29 października 2013
  • Wsparcie dla Web Audio[27]
  • Pasek wyszukiwania nie jest dzielony pomiędzy kartami
  • Implementacja wielu nowych funkcji ES6
  • Poprawiono puste bądź brakujące miniatury stron po otwarciu nowej karty
  • Restart Firefoksa nie usuwa sesji przeglądania[28]
25.0.1 15 listopada 2013
  • Naprawiono błąd ładowania stron internetowych bez uprzedniego przesunięcia kursora
  • Usunięto krytyczne błędy w zabezpieczeniu przeglądarki[29]
26.0 26.0 10 grudnia 2013
  • Menedżer haseł obsługuje pola haseł generowanych przez skrypty[30]
  • Aktualizacje będą mogłby być instalowane przez użytkowników systemu Windows nie mających uprawnień zapisu do katalogu instalacyjnego Firefoksa
  • Wsparcie dla H.264 w systemie Linux jeśli zainstalowana jest wtyczka gstreamer
  • Wsparcie dla dekodowania MP3 w systemie Windows XP
27.0 27.0 4 lutego 2014
  • Dodano możliwość uruchomienia większej ilości usług jednocześnie w Social API
  • Dodano wsparcie dla protokołu SPDY 3.1
  • Dodano wsparcie dla ES6 w SpiderMonkey
  • Włączenie TLS 1.1(RFC 4346) oraz TLS 1.2(RFC 5246)
27.0.1 14 lutego 2014
  • Ulepszenie Social API[31]
  • Dodano wsparcie dla SPDY 3.1
  • Dodano wsparcie dla TLS 1.1 oraz 1.2
  • Naprawiono problemy ze stabilnością Greasemonkey
  • Naprawiono problemy w działaniu operacji matematycznych w JavaScript
28.0 28.0 17 marca 2014
  • Regulacja głośności dla audio i wideo w HTML5
  • Wsparcie dla Opus w WebM
  • Dodano możliwość dekodowania wideo w standardzie kompresji VP9
  • Usunięto wsparcie dla protokołu warstwy aplikacji SPDY 2[32]
29.0 29.0 29 kwietnia 2014
  • Całkiem nowy interfejsu użytkownika[33]
  • Zmiana oraz ulepszenie możliwości personalizacji przeglądarki
  • Ustandaryzowanie ECMAScript w API
  • Okno dodatków do przeglądarki otwiera się w nowej karcie
29.0.1 9 maja 2014
  • Drobne poprawki zabezpieczeń
30.0 30.0 10 czerwca 2014
  • Naprawiono problem z drukowaniem plików PDF.js
  • Wsparcie dla GStreamer 1.0
  • Wyłączenie wywoływania konstruktorów WebIDL jako funkcji w internecie
  • Regulacja głośności dźwięku możliwa poprzez okno podczas używania WebAudio
  • Dodano numer kolumny przy błędzie stosu
  • Dodano wsparcie dla opcji alpha w menu kontekstowym w canvas
31.0 31.0 22 lipca 2014
  • Dodano pole wyszukiwania na stronie nowej karty
  • Pliki .ogg i .pdf obsługiwane przez Firefox, jeżeli nie zainstalowano w systemie domyślnego programu
  • Wprowadzono realizowanie zmiennych CSS3
  • Zaimplementowano blokowanie złośliwego oprogramowania
  • navigator.sendBeacon domyślnie włączony
  • Dodano i domyślnie włączono WebVTT
  • mozilla::pkix jako domyślny certyfikat weryfikatora
  • Częściowa implementacja tablic OpenType MATH
32.0 32.0 2 września 2014
  • Dodano liczbę znalezionych elementów na pasku narzędzi
  • Dodano możliwość sprawdzenia loginu metadanych w menadżerze haseł
  • Wsparcie dla HiDPI dostępne jest w narzędziach dla deweloperów
  • Nowe buforowanie HTTP (v2) domyślnie włączone[34]
  • Włączono publiczny klucz wsparcia[35]
  • Dodano możliwość podłączenia się do pośrednika HTTP poprzez HTTPS
33.0 33.0 4 września 2014
34.0 34.0 5 września 2014
  • Dodano wsparcie dla OpenH264
  • Ulepszone wyszukiwanie poprzez pasek adresu
  • Naprawiono oznaczenie niekompletnych pobrań jako kompletnych wykrywanych przez HTTP/1.1
  1. Wersje alpha i nightly builds przed 28 czerwca 2010 posiadały silnik Gecko w wersji 1.9.3.
  2. Wersja 14.0 nie została wydana, ponieważ został w niej znaleziony błąd powodujący problemy w systemach Mac OS X; wydano od razu wersję poprawioną.

Rozwój[edytuj | edytuj kod]

Prace nad projektem rozpoczęto w 2002. Celem przyświecającym powstaniu Firefoksa było stworzenie nowej przeglądarki internetowej (oddzielnie od zintegrowanego pakietu Mozilla Suite). Programiści z całego świata postawili sobie za cel zaprojektowanie aplikacji nie obciążającej zbytnio komputera i łatwej do pobrania poprzez Internet. Miała być szybka i przyjazna dla użytkownika, a struktura projektu miała ułatwiać jego rozwijanie (początkowo program miał posiadać tylko najważniejsze opcje, by dzięki rozszerzeniom możliwe było jego rozbudowywanie według potrzeb i chęci). Z czasem Firefox stał się najważniejszym projektem tworzonym przez Korporację Mozilla[36].

Wersja 1.0/1.5[edytuj | edytuj kod]

Wersja 1.0 została wydana 9 listopada 2004. Posiadała interfejs z wyszukiwarką, przeglądanie w kartach. W wersji 1.7 wprowadzono funkcję czytnika RSS.

Po serii poprawek stabilności i bezpieczeństwa, 29 listopada 2005 Mozilla Foundation wydała pierwszą dużą aktualizację przeglądarki do wersji 1.5. Mozilla Firefox 1.5.0.12 jest ostatnią wersją oficjalnie obsługującą system operacyjny Windows 95.

Wersja 2.0[edytuj | edytuj kod]

Mozilla Firefox 2.0.0.6 uruchomiona pod Windows XP

22 marca 2006 została wydana wersja alfa 1 przeglądarki Mozilla Firefox 2 z silnikiem Gecko 1.8.1.

Finalna wersja przeglądarki została wydana 24 października 2006. Wśród nowości znalazła się między innymi ulepszona obsługa SVG i JavaScriptu 1.7 oraz odświeżony interfejs.

Druga wersja przeglądarki jest ostatnią wersją działającą na systemach Windows 98 i Windows NT 4.0, a także Mac OS X 10.2.8 i Mac OS X 10.3.9.

Użytkownicy korzystający z wersji 2.0.0.16 będą mogli zaktualizować przeglądarkę do wersji 3.0 poprzez wbudowane aktualizacje[37]. Wsparcie dla Firefoksa 2 zakończyło się 18 grudnia 2008, wydaniem wersji ostatecznej, 2.0.0.20[38].

Wersja 3.0[edytuj | edytuj kod]

Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat wydania Firefoksa Release Candidate 1
Mozilla Firefox 3.0 w Ubuntu

Rozwojowa wersja 3.0 nosiła nazwę kodową Gran Paradiso[39], pierwsze wydania, aż do wersji 3 alfa 1 (wydanej 6 grudnia 2006) nosiły nazwę Minefield[40]. Gran Paradiso – identycznie jak w przypadku innych kodowych nazw Firefoksa – jest nazwą autentycznego miejsca – pasma górskiego w Alpach Graickich.

Najpoważniejszymi zmianami w wersji trzeciej są: implementacja silnika Gecko 1.9, ujednolicenie i lepsza wydajność wyświetlania elementów graficznych przy użyciu biblioteki cairo. Firefox 3 jest pierwszą oficjalną wersją przeglądarki Mozilli, która w pełni przechodzi test Acid2. To również pierwsza oficjalna wersja nie działająca na systemach Windows 95, Windows 98, Windows NT i Windows Me, ze względu na brak wsparcia dla tych systemów ze strony Microsoftu. W wersji na komputery Mac, wymaganym systemem operacyjnym jest Mac OS X v10.4 lub nowszy[41], w zamian umożliwiając lepszą integrację z własnym środowiskiem graficznym.

Z bardziej widocznych zmian, usprawniony został menedżer pobierania plików, z uwzględnieniem możliwości wyszukiwania w historii. Wtyczki i dodatki są w tej wersji zarządzane przez nowy menedżer dodatków[42]. Drobnej modyfikacji poddany został również mechanizm zapamiętywania haseł – wyskakujące okienko, za pomocą którego użytkownik mógł wybrać, czy dane użyte do logowania mają być zapamiętane, zostało zamienione na pasek wyboru nie blokujący interakcji ze stroną[43]. Zmienił się również sposób podpowiadania użytkownikowi adresu strony – po wpisaniu pierwszych znaków generowana jest lista na podstawie historii odwiedzin, ich częstości oraz na podstawie dodanych wcześniej zakładek[44].

Firefox 3 w pełni obsługuje kontrowersyjny atrybut ping (zobacz więcej w oddzielnej sekcji).

Z okazji wydania Firefoksa 3.0 zespół programistów Internet Explorera wysłał Mozilli tort z gratulacjami[45][46], podobnie jak po premierze Firefox 2[47][48].

Wersja 3.5[edytuj | edytuj kod]

Tryb prywatny w Firefoksie 3.5

Wersja 3.5, o nazwie kodowej Shiretoko[49], została zaplanowana głównie w celu włączenia obsługi znaczników <video> i <audio> zdefiniowanych w specyfikacji HTML 5, a także cross-site XMLHttpRequest pozwalającego na budowanie bardziej złożonych aplikacji sieciowych i łatwiejszą implementację mashupów. Prawdopodobnie załączona zostanie także własna obsługa JSON DOM wraz z pełną obsługą CSS3 Selectors[50][51].

Firefox 3.5 wykorzystuje silnik Gecko 1.9.1 zawierający kilka dodatkowych funkcji, których nie miało wydanie 3.0. W wersji beta 2 pojawił się „tryb prywatny” pozwalający na przeglądanie internetu bez zostawiania jakiegokolwiek śladu w komputerze użytkownika[52]. Firefox 3.5 zawiera także obsługę geolokalizacji, opierającej się na danych wymienianych z Google (do Google są wysyłane m.in. sztuczny unikalny identyfikator, odświeżany co dwa tygodnie i zachowywany przez przeglądarkę oraz identyfikatory pobliskich urządzeń bezprzewodowych)[21].

Deweloperzy Mozilli zmienili numer z 3.1 na 3.5 przy wersji Beta 4, aby zwrócić uwagę na znaczne zmiany, jakie zostały wprowadzone w tej wersji[53].

Wersja 3.6[edytuj | edytuj kod]

Wersja 3.6 beta 3 przeglądarki Mozilla Firefox

Wydanie następne po Firefoksie 3.1 (teraz nazywanym 3.5) miało pierwotnie nosić oznaczenie 3.2. Deweloper Mozilli, Mike Shaver, ogłosił, że od tego czasu wersja ta będzie miała numer 3.6. Zwrócił jednak uwagę, że oznaczenie to jest tymczasowe i może okazać się, że numer ów się jeszcze zwiększy[54]. Nazwą kodową tej wersji jest „Namoroka”[55]. Jej rozwój rozpoczął się 1 grudnia 2008[56]. Ostatecznie wersja 3.6 wydana została 21 stycznia 2010. Używa ona silnika Gecko 1.9.2 na platformie Mozilla 2. W wersji tej zawartych jest parę znaczących usprawnień interfejsu w szczególności nowy sposób przełączania kart, który został usunięty z wersji 3.1 beta 2 oraz własna obsługa dla skórek Personas (w poprzednich wersjach dostępna jako rozszerzenie). Firefox 3.6 obsługuje także parę nowości związanych z Windows 7: aero shake, jump list oraz pasek postępu na pasku zadań[57].

Projekt Lorentz[edytuj | edytuj kod]

Wtyczka Adobe Flash po awarii

W wersji 3.6.4 Firefoksa Mozilla po raz pierwszy do tak zwanej „małej” aktualizacji dołączyła nową funkcję (nie zaś tylko poprawki błędów). Jest to mechanizm OOPP („Out-Of-Process-Plugins”, pol. „wtyczki poza głównym procesem”) rozwijany wcześniej w ramach projektu Lorentz[23]. Wprowadza on izolację trzech popularnych wtyczek (Adobe Flash, Microsoft Silverlight i Apple Quicktime) od głównego procesu przeglądarki; dzięki temu awaria którejś z nich nie wyłączy przeglądarki.

Mechanizm OOPP został włączony jedynie w wersjach Firefoksa na systemy Windows oraz Linux; implementacja dla Mac OS X w wersji 10.6 i wyższych pojawi się w przyszłych wersjach przeglądarki; wersja 10.5 i wcześniejsze nie będą obsługiwane[58]. W Firefoksie 3.6.4 OOPP jest domyślnie wyłączone dla pozostałych wtyczek; kolejna „duża” wersja ma aktywować ów mechanizm również dla innych wtyczek.

Wersja 4.0[edytuj | edytuj kod]

Wersja 4.0 beta 7 przeglądarki Mozilla Firefox

17 lipca 2009 Mozilla przedstawiła projekt nowego wyglądu przeglądarki Mozilla Firefox 3.7. Wykorzystuje on efekty przezroczystości w systemach Windows Vista i Windows 7[59]. Szkice nowego interfejsu graficznego zostały również zaprezentowane dla systemów Linux i Mac OS X[60][61]. Pierwsza wersja alfa edycji 3.7 została wydana 10 lutego 2010, drugą wersję alfa wydano 28 lutego, a trzecią 17 marca. W wersji alfa 3 wprowadzono usprawnienia w przetwarzaniu JavaScriptu, wiele ulepszeń dotyczących wydajności, stabilności i bezpieczeństwa, lepsza obsługa HTML5, CSS, DOM i SVG, obsługę WebGL i Direct2D. Zostały dodane nowe ikony paska nawigacji. Firefox 3.7 miał być wydany późną jesienią i używać silnika Gecko w wersji 1.9.3.[62]

15 stycznia 2010 Mike Beltzner, szef prac nad Firefoksem wypowiedział się na temat posta na blogu mówiącego o tym, że Mozilla jednak nie wyda wersji 3.7 z powodu rzekomego wprowadzenia nowej polityki firmy w sprawie wydawania wersji Firefoksa[63]. Beltzner stwierdził, że „plotki jakoby wydanie 3.7 miało zostać porzucone są mocno przesadzone.” Napisał on, że nie jest istotne, jaki numer będzie nosiła nowa edycja Firefoksa (tu: 3.7 czy 4.0), ale jaką funkcjonalność będzie reprezentować[64]. Niektóre z proponowanych wcześniej dla wersji 3.7 usprawnień mogą zostać wprowadzone nawet wcześniej, jak stało się z mechanizmem Out-Of-Process-Plugins (OOPP), który dodano już do Firefoksa 3.6.4.

Firefox 4.0 został wydany 22 marca 2011[65]. Mozilla wykorzystała w nim silnik Gecko w wersji 2.0, w którym poprawiono obsługę HTML5[66], CSS3, WebM i WebGL[67].

Pierwsze prototypy nowego interfejsu dla systemów Windows[68], Mac OS X[69] i Linux[70] zostały zaprezentowane w lipcu 2009. Wśród nowości znajdą się m.in. menadżer kont[71], przebudowany menadżer rozszerzeń, karty aplikacji, integracja z Firefox Sync, obsługa ekranów multidotykowych oraz 64-bitowa wersja przeglądarki w systemie Mac OS X[25].

13 października 2006 Brendan Eich napisał o planach dla Mozilli 2. Te zmiany obejmują usunięcie XPCOM API, przełączanie do standardowego języka C++, JIT z JavaScript 2 (znany jako projekt Tamarin), narzędzie czasu uruchomienia i kontroli bezpieczeństwa[72][73]. Zapowiedziano również, że obsługa protokołu Gopher zostanie domyślnie usunięta.

Szybsze wydania nowych wersji[edytuj | edytuj kod]

Mozilla wydała wersję 5.0 21 czerwca 2011[74]. Jest to pierwsza wersja wydana w ramach planu szybszego wydawania nowych wersji zapowiedzianego na początku 2011 roku[75]. Wersje 6.0 i 7.0 ukazały się kolejno 13 sierpnia i 27 września 2011.

6 listopada 2011 na serwerach Mozilla pojawiła się wersja 8.0 tej przeglądarki, ale oficjalna premiera miała miejsce dwa dni później, 8 listopada 2011. Jedną z najbardziej widocznych zmian jest nowy ekran wyboru dodatków, który wita użytkownika po pierwszych uruchomieniu programu. Mozilla zdecydowała, że niektóre dodatki, zwłaszcza te instalowane przez inne programy, są problematyczne, posiadają luki w bezpieczeństwie, spowalniają przeglądarkę podczas startowania i ładowania się stron. Z tych powodów postanowiono nakłonić użytkowników do przejrzenia ich list dodatków. Na ekranie powitalnym rozszerzenia instalowane przez inne programy są domyślnie wyłączone natomiast te instalowane przez samego użytkownika, włączone. Użytkownik może sam zdecydować o losie każdego dodatku.

Wersja 9.0 ukazała się 21 grudnia 2011, od 31 stycznia 2012 dostępna była wersja 10.0, a 13 marca 2012 Mozilla wydała wersję 11.0. W ciągu kolejnych miesięcy wypuszczała nowe wersje (co 6 tygodni) oznaczone kolejnymi liczbami naturalnymi. Ostatnia wersja – 32.0 – została wydana 2 września 2014 roku.

Cechy i funkcjonalność[edytuj | edytuj kod]

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Przeglądarka Firefox obsługuje technologie zabezpieczeń obsługiwane przez większość pozostałych nowoczesnych programów tego typu (szyfrowanie SSL z obsługą certyfikatów, konfigurowalne ustawienia prywatności, ścisła kontrola uprawnień w obiektowym modelu dokumentu, ograniczenia dla języków Javascript i Java). W odróżnieniu od Internet Explorera i podobnie jak wiele konkurujących z nim przeglądarek, produkt Mozilli nie obsługuje kontrowersyjnej technologii ActiveX oraz nie opiera się w równie dużym stopniu na podziale witryn na strefy bezpieczeństwa. Obie te cechy uważane są przez część ekspertów za istotny atut tego programu.

W przeglądarce Mozilli znajdowane jest relatywnie dużo błędów zabezpieczeń, ale są one z reguły mniej poważne, a także są korygowane znacznie szybciej, niż w przypadku produktów firmy Microsoft[76][77]; według redaktora Washington Post, użytkownicy Internet Explorera byli narażeni na znane, niezałatane jeszcze ataki przez 284 dni w roku 2006[78], podczas gdy dla Firefoksa, najdłuższy okres bez dostępnych poprawek wyniósł 9 dni. Na dzień 2009-03-26 w Firefoksie 3.0 była niezałatana 1 z 11 publicznie znanych (według firmy Secunia) luk bezpieczeństwa[79].

Fundacja Mozilla oferuje użytkownikom, którzy wykryją krytyczny błąd zabezpieczeń Firefoksa nagrodę w wysokości 3000 dolarów i koszulkę Mozilli[80]. Celem tej kampanii jest zachęcenie ludzi do odnajdywania i zgłaszania wszelkich luk bezpieczeństwa w ich produktach, co – w opinii fundacji – czyni je bardziej bezpiecznymi[81]. W przypadku wersji 3.5, pierwsza luka krytyczna została znaleziona po niecałych trzech tygodniach od premiery[82]. Planowano również wersję przeglądarki dla systemów opartych na architekturze 64-bitowej[83], jednakże ostatecznie taka edycja Firefoxa została wypuszczona na systemy Linux[83]. Natomiast z wersji dla systemu Windows zrezygnowano[83][84].

Obsługa standardów[edytuj | edytuj kod]

Firefox jest w dużym stopniu zgodny z istniejącymi standardami i wytycznymi światowej organizacji W3C – obsługuje nowoczesne technologie takie jak HTML, XHTML, CSS, CSS2 (przechodzi test ACID2), częściowo CSS3, JavaScript, MathML, SVG, XSLT i XPath. Poprawnie wyświetla przezroczystość obrazków w formacie PNG. Pewne elementy ze standardów W3C jednak nie są zaimplementowane lub są zaimplementowane szczątkowo[85].

Obecnie trwają prace nad niezaimplementowanymi dotąd standardami XForms i XInclude[86].

Z drugiej strony trwają (zaawansowane) prace[87] nad implementacją specyfikacji stworzonej przez organizację WHATWG (która jest podmiotem niezależnym od W3C). W szczególności planowane jest wdrożenie i domyślne włączenie[88] obsługi kontrowersyjnego[89][90][91] atrybutu „ping”[92] w znacznikach <a> oraz <area>, którego jedynym celem jest dodatkowe umożliwienie zainteresowanym podmiotom (np. reklamodawcom internetowym) śledzenia zachowań użytkowników (tj. wybierania przez nich odnośników).

Firefox obsługuje także kilka przestarzałych rozwiązań zastosowanych w Internet Explorerze, by umożliwić względnie poprawne działanie źle napisanych stron. Jest to dość kontrowersyjna decyzja twórców, spora część użytkowników odbiera ją jako odejście od idei szerzenia standardów W3C na rzecz dotarcia do szerszej liczby odbiorców.

W teście Acid3 Firefox 2 uzyskuje 53/100 punktów, natomiast wersja Firefox 3.6 uzyskuje 94/100[93].

W Firefoksie jest także zaimplementowany[94] własnościowy (zastrzeżony) protokół[95] od Google nazwany przez tę firmę „safebrowsing” (używany do wymiany danych – pomiędzy Google a przeglądarką – związanych z tzw. „ochroną przed phishingiem/malwarem”), który nie jest otwartym standardem. Jest to w bezpośredniej sprzeczności z Manifestem Mozilli[96], często cytowanym dokumentem podczas marketingowych zabiegów promujących Firefoksa.

Przeglądanie w kartach[edytuj | edytuj kod]

Przeglądanie w kartach w Firefoksie

Program obsługuje wyświetlanie stron w kartach, co pozwala użytkownikowi na wyświetlanie wielu stron w jednym oknie programu. Opcja ta została przejęta z pakietu Mozilla Suite, która z kolei opierała się o rozwiązanie zastosowane w rozszerzeniu MultiZilla dla SeaMonkey.

Firefox pozwala na ustawienie wielu stron domowych, poprzez podanie listy adresów oddzielonych pionową kreską (|). Są one automatycznie otwierane w nowych kartach po uruchomieniu przeglądarki. Natomiast kliknięcie na przycisk strona domowa otworzy pierwszą stronę w aktywnej karcie (jak przy pojedynczej stronie domowej), a pozostałe otworzą się w nowych kartach.

Blokowanie wyskakujących okienek[edytuj | edytuj kod]

Firefox zawiera zintegrowany i konfigurowalny system do blokowania wyskakujących okienek. Ta funkcja była w nim zaimplementowana już od wczesnych wersji beta i – do czasu, gdy o podobną opcję wzbogacił się Internet Explorer po instalacji Windows XP Service Pack 2 – była jedną z kart przetargowych Mozilli w starciu z przeglądarką producenta z Redmond. Domyślnie, Firefox blokuje wszystkie wyskakujące okna, można jednak skonfigurować białą listę stron, z której wyskakujące okna blokowane nie będą. Można również wyłączyć blokadę, umożliwiając stronom otwieranie okien lub pozwolić otworzyć wyskakujące okno tymczasowo. System ten potrafi również zablokować okna generowane przez wtyczkę Flasha lub Javy.

Każde zablokowanie okienka powoduje wyświetlenie stosownej informacji, w której można zobaczyć jego adres URL, a także zablokować je lub dodać do białej listy.

Zintegrowany menedżer pobierania plików[edytuj | edytuj kod]

Menadżer pobierania w Firefoksie 3

Firefox zawiera zintegrowany menedżer pobierania plików. Pobierane pliki mogą być automatycznie otwierane w zależności od typu, bądź też zapisane bezpośrednio na dysk – domyślnie w katalogu użytkownika. Domyślna lokacja może być zmieniona na inną, można też nakazać programowi pytanie o katalog zapisu dla każdego pobierania.

W wersji 0.8 wprowadzone zostało ujednolicone okno, zawierające dane o wszystkich, pobieranych plikach. Przed wersją 0.8 każde pobieranie otwierane było w osobnym oknie, niczym w konkurencyjnym Internet Explorerze.

Inne funkcje[edytuj | edytuj kod]

Wzorem pierwotnej przeglądarki (Mozilla Suite), Firefox posiada dwa narzędzia, ułatwiające tworzenie stron internetowych – są to inspektor DOM i konsola JavaScript. Przy instalacji użytkownik może zdecydować się na nieinstalowanie wybranych komponentów. Najnowsza wersja przeglądarki umożliwia również zapisywanie i przywracanie sesji (zestawu przeglądanych kart).

Firefox potrafi też pokazać użytkownikowi dowolną stronę w widoku 3D, co ułatwia programistom pracę nad wyglądem strony[97].

Integracja z wyszukiwarkami[edytuj | edytuj kod]

Firefox posiada specjalny pasek wyszukiwania ułatwiający korzystanie z różnych wyszukiwarek za pomocą wtyczek wyszukiwawczych Mycroft (rozwiązanie podobne jak w Mozilla Suite), domyślnie pasek ten zawiera parę podstawowych wtyczek instalowanych razem z przeglądarką (w polskiej wersji są to: Google (domyślnie), polska Wikipedia, Merlin, Allegro, PWN, NetSprint, Polska Biblioteka Internetowa, Wirtualna Polska). Pasek wyszukiwania umożliwia doinstalowanie dowolnych wyszukiwarek oferowanych na stronie domowej Mycroft (ponad 1600 wtyczek wyszukiwawczych; każdy może też tworzyć i dodawać własne).

Zobacz też Mozilla a Google.

Wymagania sprzętowe i systemowe[edytuj | edytuj kod]

Obsługiwane systemy operacyjne[edytuj | edytuj kod]

Kod źródłowy przeglądarki dostępny jest na potrójnej licencji MPL/GNU GPL/LGPL. Jednakże oficjalnie skompilowane wydania są dodatkowo obwarowane licencją dla użytkownika końcowego (tzw. EULA)[3][98][99].

Korporacja Mozilla udostępnia wydania dla systemów:

Począwszy od wersji 3 Firefox nie obsługuje rodziny systemów Windows 9x (czyli Microsoft Windows 95, 98 oraz ME)[100]. Obsługa tych systemów została porzucona ze względu na wprowadzenie nowego podsystemu graficznego (Cairo) oraz braku wsparcia Microsoftu dla tych systemów.

Wersje dla innych systemów rozwijane są przez osoby spoza Fundacji Mozilla. Przeglądarka Firefox dostępna jest na platformę Solaris (x86 i SPARC), OS/2, AIX, Haiku i FreeBSD. Rozwijane są również wersje dla 64-bitowych wersji Windows[101].

Microsoft Windows[102][edytuj | edytuj kod]

Mac OS X[edytuj | edytuj kod]

Linux[edytuj | edytuj kod]

  • GTK + 2.18 lub nowszy
  • GLib 2.22 lub nowszy
  • Pango 1.14 lub nowszy
  • X.Org 1.0 lub nowszy (1.7 lub nowsza jest zalecana)
  • libstdc++ 4.3 lub nowszy

Dla uzyskania optymalnej funkcjonalności, polecamy następujące bibliotek lub pakietów:

  • NetworkManager 0.7 lub nowszy
  • DBus 1.0 lub nowszy
  • HAL 0.5.8 lub nowszy
  • GNOME 2.16 lub nowszy

Dodatki[edytuj | edytuj kod]

Istnieją trzy rodzaje dodatków do Firefoksa: są to rozszerzenia, motywy i wtyczki. Pierwsze dwa można dowolnie wyłączać, włączać i usuwać z poziomu przeglądarki, wtyczki można usuwać jedynie bezpośrednio z folderu instalacji Firefoksa. Jako dodatki można również zaliczyć wyszukiwarkę (a dokładniej funkcje ich dodawania), jednak oficjalnie się jej do nich nie dodaje.

Motywy[edytuj | edytuj kod]

Firefox obsługuje tzw. „motywy” – inaczej skórki, będące tematami graficznymi pozwalającymi na zmianę wyglądu interfejsu (ikony + kolorystyka). Motywy są spakowanymi archiwami, zawierającymi arkusz stylów CSS i pliki graficzne. Można je instalować bezpośrednio ze strony www, dzięki specjalnie utworzonym skryptom JavaScript. Niedogodnością jest konieczność zrestartowania przeglądarki w celu zastosowania zainstalowanego już motywu. Problem ten rozwiązano częściowo wprowadzając „Minimotywy” (ang. Personas), które jednak umożliwiają tylko zmianę tła okna.

Domyślne motywy graficzne przeglądarki Firefox 3.
Firefox 3 Strata Aero.png
Microsoft Windows Vista motyw „Strata”[103].
Firefox 3 Strata XP.png
Microsoft Windows XP motyw „Strata”[103].
Firefox 3 Firelight.png
OS X motyw „Firelight”[103].
Firefox 3 Tango Blubuntu.png
Linux „Tango”[103] motyw na Ubuntu.

Rozszerzenia[edytuj | edytuj kod]

Dzięki rozszerzeniu Chatzilla można korzystać z IRC-a. Na zdjęciu Chatzilla w systemie operacyjnym SUSE Linux.

Funkcjonalność programu można zwiększać za pomocą rozszerzeń – są to instalowane dodatkowo moduły: od najprostszych – w niewielkim stopniu modyfikujących pracę przeglądarki, aż po rozbudowane, złożone, zewnętrzne aplikacje.

Firefox jest przeglądarką, która w bardzo szerokim zakresie daje się dostosować do potrzeb użytkownika. Dzięki rozszerzeniom można wzbogacić ją o obsługę gestów myszy, blokowanie reklam, grafiki, animacji Flash, narzędzia dla webmasterów, zaawansowane zarządzanie kartami, integrację z zewnętrznymi aplikacjami i wiele innych. Kilka innych projektów fundacji Mozilla takich jak ChatZilla i Kalendarz zostało zaimplementowanych jako rozszerzenia do Firefoksa (tzw. moduły).

Typowe rozszerzenie ma rozmiar zwykle od kilku do kilkudziesięciu kB (rzadko kilkaset kB). Rozszerzenia zawierają deklarację z jakimi wersjami Firefoksa są kompatybilne. Przeglądarka w innej wersji niż zadeklarowana w rozszerzeniu nie zainstaluje rozszerzenia. Po zaktualizowaniu przeglądarki rozszerzenia zadeklarowane jako niekompatybilne są automatyczne wyłączane i konieczne jest oczekiwanie na zaktualizowaną wersję rozszerzenia. Czasami aktualizacja rozszerzenia polega jedynie na zmianie deklaracji zgodności. Witryny udostępniające rozszerzenia zwykle podają zakres wersji Firefoksa, z którymi będzie w stanie poprawnie współpracować.

Osobną kwestią jest sprawa bezpieczeństwa przy instalacji rozszerzeń, ponieważ teoretycznie możliwe jest zainstalowanie takiego, którego autorzy próbują wykraść prywatne dane z komputera lub – co gorsza – uszkodzić niektóre kluczowe funkcje lub stworzyć lukę bezpieczeństwa.

W celu przeciwdziałania ewentualnym skutkom, twórcy rozszerzeń udostępniają białe listy stron zaufanych, oferujących rzetelne i sprawdzone oprogramowanie. Zabezpieczeniem ze strony programu jest zablokowanie na okres 5 sekund przycisku instalacji rozszerzenia, co zmniejsza ryzyko przypadkowego jej rozpoczęcia, bez zaznajomienia się z komunikatem o bezpieczeństwie i adresem serwisu udostępniającego dany dodatek.

Aby włączyć, wyłączyć lub odinstalować rozszerzenie niezbędne jest zrestartowanie programu. Jest to jeden z większych mankamentów Firefoksa.

Rozszerzenia nie zawsze dodają nową funkcjonalność. Część z nich, jak np. Download Manager Tweak (zmieniające wygląd menedżera pobierania plików), ulepsza istniejące już funkcje.

W serwisie Mozilla Update dostępnych jest ponad 1900 rozszerzeń (stan na wrzesień 2006), podzielonych na 19 kategorii – najwięcej dodatków zawierają kategorie: różne, nawigacja (po witrynach), narzędzia wyszukiwawcze, integracja (z usługami) witryn, narzędzia deweloperskie. Jedynie niewielka część rozszerzeń jest tłumaczona przez internautów skupionych wokół Polskiej Bazy Rozszerzeń. Alternatywą pozostaje korzystanie z anglojęzycznych wersji rozszerzeń, które bez problemu współpracują z polską wersją przeglądarki.

Wtyczki[edytuj | edytuj kod]

Wtyczki to dodatki potrzebne do poprawnego przeglądania niektórych stron, które usprawniają współpracę z (głównie komercyjnymi) programami zewnętrznymi (osadzanymi w przeglądarce) bądź oferują wyświetlanie treści nieobsługiwanych natywnie przez przeglądarkę, jak np. Adobe Acrobat, QuickTime, Flash czy RealPlayer. Wtyczki instaluje się również bezpośrednio ze stron Mozilli lub po kliknięciu w odpowiedni odnośnik na stronach (zastępujący miejsce, którego bez danego dodatku nie można wyświetlić).

Lokalizacje Firefoksa[edytuj | edytuj kod]

Aktualnie, Firefox dostępny jest w 41 wersjach językowych, a dalsze są w przygotowaniu. Obecnie dostępne wersje językowe to: afrikaans, albańska, angielska, arabska, asturyjska, baskijska, białoruska, chińska, czeska, duńska, fińska, francuska, fryzyjska, grecka, hebrajska, hiszpańska, irlandzka, japońska, katalońska, koreańska, litewska, macedońska, mongolska, niderlandzka, niemiecka, norweska, pendżabska, polska, portugalska, rosyjska, rumuńska, słowacka, słoweńska, szwedzka, turecka, węgierska, włoska, xhosa i zuluska. Mimo tak licznych lokalizacji samego programu treść licencji użytkownika końcowego (EULA) dotycząca Firefoksa 2 jest dostępna tylko w kilku językach; w szczególności, nie jest dostępna w języku polskim[104]. Tekst polityki prywatności (która stanowi integralną część EULA) jest dostępny wyłącznie w języku angielskim[105].

Mozilla Foundation stara się dotrzeć do jak największej grupy użytkowników i chętnie przyjmuje nowe zespoły lokalizacyjne, nawet jeśli chodziłoby o dialekty lub gwarę.

Poprzez używanie zewnętrznych plików zawierających przetłumaczone polecenia, proces tłumaczenia odbywa się bez ingerencji w kod programu, a do edycji plików *.dtd (w których zawarte jest tłumaczenie) wystarczy zwykły edytor tekstowy.

Oficjalnymi, polskimi lokalizacjami Firefoksa zajmuje się zespół Aviary.pl. Grupa, która rozpoczęła działalność w marcu 2004, od września 2004 odpowiada za przygotowanie spolonizowanych wersji produktów Mozilli takich jak Firefox czy klient poczty Thunderbird.

Polskie wersje produktów Mozilli są, oprócz języka interfejsu i drobnych zmian (strona główna, zakładki), identyczne z wyjściowym produktem – fundacja Mozilla zabrania wydawania pod jej marką skompilowanych wersji kodu różniącego się od wersji oryginalnej[106].

Rynkowy sukces Firefoksa[edytuj | edytuj kod]

Rynek alternatywnych przeglądarek internetowych

Usage share of alternative web browsers (Source StatCounter).svg

Udział w światowym rynku przeglądarek alternatywnych względem IE, 07.2008–02.2013[107].
Legenda (stan z 23.02.2013)

     Firefox – 21,32%

     Chrome – 37,05%

     Safari – 8,56%

     Opera – 1,22%

     różne, mobilne – 14,3%

Pozostałe 29,91% należy do Internet Explorera.


Udziały Firefoxa w Polsce w latach 2002-2010 według serwisu ranking.pl oraz old.ranking.pl
Pozycja Firefoksa na rynkach europejskich (dane z kwietnia 2011 według serwisu StatCounter)
Udział alternatywnych przeglądarek na rynkach europejskich (dane z kwietnia 2011 według serwisu StatCounter)

Źródła ze stron marketingowych fundacji Mozilla podają, że przeglądarka Firefox, wydana 9 listopada 2004, została pobrana milion razy w ciągu 24 godzin od premiery. W ciągu 99 dni od tej daty pobrano ją 25 milionów razy, 29 kwietnia 2005 została pobrana 50-milionowa kopia programu[108], natomiast 19 października 2005 ogłoszono pobranie 100-milionowej kopii programu. Dane te uwzględniają tylko oficjalne strony Mozilli i nie biorą pod uwagę na przykład pakietów Firefoksa w dystrybucjach Linuksa.


Tabela ilości pobrań Firefoksa w wersji 1.x i 2.x od 9 listopada 2004
Data Liczba dni od premiery Ilość pobrań (w milionach)
10 listopada 2004 1 dzień 1[109]
16 lutego 2005 99 dni 25[110]
29 kwietnia 2005 171 dni 50[111]
26 lipca 2005 259 dni 75[112]
19 października 2005 344 dni 100[113]
3 marca 2006 479 dni 150[114]
31 lipca 2006 629 dni 200[115]
11 listopada 2006 732 dni 250[116]
12 lutego 2007 825 dni 300[117]
7 września 2007 1032 dni 400[118]
21 lutego 2008 1199 dni 500[119]
3 listopada 2008 1464 dni 700[120]

Użycie różnych wersji Firefoksa według serwisu StatCounter (stan na czerwiec 2013):

Edycja Użytkowników
w Polsce
Użytkowników
na Świecie
22.0 4,80% 0.95%
21.0 83,49% 14.42%
20.0 1,57% 0.65%
19.0 0,95% 0,33%
18.0 0,82% 0.26%
17.0 0,75% 0.31%
16.0 0,91% 0.48%
15.0 0,61% 0.29%

Użycie różnych wersji Firefoksa według serwisu Ranking.pl (stan na okres 23 – 29 grudnia 2013)[121]:

  1. Firefox 27.x – 0,66%
  2. Firefox 26.x – 83,14%
  3. Firefox 25.x – 7,63%
  4. Firefox 24.x – 1,21%
  5. Firefox 23.x – 0,78%
  6. Firefox 22.x – 0,51%
  7. Firefox 21.x – 0,49%
  8. Firefox 20.x – 0,35%

Użycie przeglądarek na Świecie według serwisu StatCounter (stan na 31 grudnia 2013)[122]:

  1. Google Chrome – 46,23%
  2. Internet Explorer – 25,25%
  3. Mozilla Firefox – 20,14%
  4. Safari – 4,78%
  5. Opera – 1,29%

Użycie przeglądarek w Europie według serwisu StatCounter (stan na 31 grudnia 2013)[123]:

  1. Google Chrome – 42,19%
  2. Mozilla Firefox – 28,33%
  3. Internet Explorer – 20,67%
  4. Safari – 4,74%
  5. Opera – 2,84%

Użycie przeglądarek w Polsce według serwisu Ranking.pl (stan na okres 23 – 29 grudnia 2013)[124]:

  1. Mozilla Firefox – 37,73%
  2. Google Chrome – 30,52%
  3. Internet Explorer – 13,14%
  4. Opera – 6,31%
  5. Safari – 0,95%

Pozycja Firefoksa na rynkach europejskich według serwisu StatCounter (stan na grudzień 2013):

  1. Niemcy - 45,06% (1 miejsce)
  2. Polska - 41,16% (1 miejsce)
  3. Węgry - 40,86% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  4. Słowenia - 35,81% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  5. Austria - 35,71% (1 miejsce)
  6. Bułgaria - 35,28% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  7. Chorwacja - 34,80% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  8. Bośnia i Hercegowina - 33,80% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  9. Serbia - 33,76% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  10. Finlandia - 33,21% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  11. Litwa - 33,05% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  12. Łotwa - 32,88% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  13. Słowacja - 31,18% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  14. Grecja - 30,89% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  15. Rumunia – 30,30% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  16. Czechy – 29,35% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  17. Estonia - 29,27% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  18. Macedonia – 28,53% (2 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  19. Czarnogóra – 27,44% (2 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  20. Francja – 27,37% (2 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  21. Luksemburg – 25,88% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  22. Szwajcaria – 25,10% (3 miejsce, 1 miejsce – Internet Explorer)
  23. Ukraina – 23,97% (2 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  24. Hiszpania – 22,15% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  25. Albania – 22,13% (2 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  26. Islandia – 21,77% (2 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  27. Włochy – 21,31% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  28. Rosja – 20,59% (2 miejsce, 1 miejsce Google Chrome)
  29. Szwecja – 19,44% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  30. Monako – 19,22% (4 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  31. Białoruś – 18,73% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  32. Belgia – 18,40% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  33. Irlandia – 16,79% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  34. Wielka Brytania – 16,77% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  35. Kazachstan – 16,54% (2 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  36. Andora – 16,19% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  37. Mołdawia – 16,07% (2 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  38. Holandia – 16,05% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  39. Norwegia – 15,74% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  40. Malta – 15,44% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  41. Portugalia – 14,52% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)
  42. Dania – 14,20% (3 miejsce, 1 miejsce – Google Chrome)

Procentowy udział Firefoksa według kontynentów według serwisu StatCounter (stan na grudzień 2013):

  1. Afryka – 34,76%
  2. Europa – 27,55%
  3. Australia i Oceania – 18,58%
  4. Azja – 17,52%
  5. Antarktyda – 17,39%
  6. Ameryka Północna – 16,61%
  7. Ameryka Południowa – 15,46%

Wybrane nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Zestawienie wszystkich nagród i wyróżnień dostępne sa na stronie Mozilla Awards[132].

Spread Firefox[edytuj | edytuj kod]

Fundacja Mozilli jako organizacja niekomercyjna ma ograniczone środki do promocji Firefoksa na świecie. Z drugiej jednak strony Mozilla Corporation (wspierająca finansowo Fundację) może w dowolny sposób zabiegać o pieniądze od sponsorów (co udaje jej się z niezłym skutkiem[133]). Aby zapewnić dobrą reklamę dla swojego produktu, uruchomiona została kampania Spread Firefox (w wolnym tłumaczeniu Szerz Firefoksa). Społeczność tysięcy entuzjastów przeglądarki dąży pod tym hasłem do jej jak najszerszego rozpowszechnienia na świecie. Serwis internetowy kampanii został uruchomiony 14 września 2004.

Entuzjaści Firefoksa stworzyli wiele materiałów promocyjnych[134] – począwszy na bannerach, poprzez plakaty, hasła, ikony, awatary, tapety, skończywszy na sygnaturkach oraz gotowych treściach wiadomości e-poczty przeznaczonych do organizacji, szkół, kafejek internetowych itp.

Dzień Pobierania – rekord Guinnessa[edytuj | edytuj kod]

Z okazji wydania trzeciej wersji Firefoksa (dnia 17 czerwca 2008 r.) Mozilla zorganizowała Dzień Pobierania, w czasie którego zaplanowano ustanowienie rekordu Guinnessa w liczbie pobrań programu komputerowego w ciągu 24 godzin po jego oficjalnym opublikowaniu. Na stronie akcji można było zadeklarować chęć pobrania Firefoksa w Dniu Pobierania. Opublikowano przyciski partnerskie, które można umieszczać na swojej stronie, blogu lub stronie w serwisie społecznościowym, takim jak Facebook czy Grono.net. Rozpoczęcie dnia pobierania zaplanowano na 17 czerwca 2008, na godzinę 19.00 czasu polskiego[135], jednak z powodu awarii serwerów (spowodowanej ich przeciążeniem) start opóźnił się o ponad godzinę. Dzień Pobierania zakończył się o 20:16 (czasu polskiego). W ciągu doby przeglądarkę pobrało ponad 8 mln osób ustanawiając rekord Guinnessa[136]. Dnia 19 czerwca o godzinie 8:00 liczba pobrań Firefoksa 3 przekroczyła 10 190 000 ściągnięć – pobrania wykonane po godzinie 20:16 dnia 18 czerwca nie są już jednak wliczane do ewentualnego rekordu.

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Firefox tuż po instalacji posiada skromne opcje i nie posiada zaawansowanych funkcji, obecnych w konkurencyjnych przeglądarkach (głównie w Operze i pakiecie SeaMonkey)[137]. Mechanizm rozszerzeń (dodatków) pozwala na prawie dowolne rozszerzanie funkcjonalności, ale wymaga od użytkownika poświęcenia czasu na znalezienie i instalację dodatków, które je udostępniają.

W czasach dominacji Internet Explorera na rynku przeglądarek, wiele stron było pisanych wyłącznie z myślą o produkcie Microsoftu. Firefox (podobnie jak inne nowoczesne przeglądarki) w znacznym stopniu spełnia standardy organizacji W3C, dotyczące obsługi technologii internetowych. Microsoft – producent Internet Explorera – korzystając z dominującej przewagi na rynku wprowadził sporo własnych rozwiązań, które nie są standardami, a ponadto zawierają dużo błędów w obsłudze, np. standardów CSS. Z tego powodu alternatywne przeglądarki nie są w stanie wyświetlić poprawnie witryny, która jest – de facto – napisana błędnie, bądź korzysta z niestandardowych rozwiązań. Wprowadzenie na rynek Firefoksa uwypukliło ówczesną złą jakość kodu wielu stron, ponieważ przeglądarka Mozilli jest zgodna ze standardami, do których niedostosowany był Explorer w wersji 6 (a także w późniejszej wersji 7)[138]. Istnieje też możliwość zainstalowania rozszerzenia dla Firefoksa, które powoduje uruchamianie wybranych stron w Internet Explorerze[139].

W obecnych wersjach Firefox bez rozszerzeń nie posiada wielu możliwości, np. używania tzw. gestów myszy[140]. Większość z tych braków wynika z polityki Mozilla Foundation oraz obranej grupy docelowej, którą są zwykli, niekoniecznie zaawansowani użytkownicy komputerów. Firefox jest znacznie bardziej uproszczony pod względem konfiguracji (wiele zaawansowanych opcji jest dostępnych jedynie poprzez ręczną edycję wpisów w about:config, po zainstalowaniu rozszerzenia Configurationmania, albo też poprzez ręczną edycję plików tekstowych), niż Mozilla Suite i SeaMonkey. W założeniu przeglądarka zaraz po zainstalowaniu ma posiadać tylko to, co jest niezbędne do wygodnego przeglądania stron internetowych. Dla użytkowników, którzy oczekują dodatkowej funkcjonalności, przeznaczone są rozszerzenia[141].

Mozilla a Google[edytuj | edytuj kod]

Korporacja Mozilla jest pod pewnymi względami blisko związana z firmą Google. W 2005 łączne dochody Fundacji Mozilla ze wszystkich źródeł wyniosły 52,9 milionów dolarów, z czego blisko 95% pochodziło od producenta tej popularnej wyszukiwarki[142][143]. W 2006 roku Fundacja i Korporacja Mozilla miały łączne dochody w wysokości 66,9 milionów dolarów, z czego ok. 90 procent pochodziło od Google[144][145]. Z kolei w 2007 roku dochody te wyniosły 75 milionów dolarów, z czego 88 procent tej sumy (czyli 66 milionów) pochodziło od Google[146][147]. W 2008 roku łączne dochody stanowiły 78,6 miliona dolarów, z czego 91 procent tej sumy pochodziło od Google[148]. Fundacja/Korporacja Mozilla jest w trakcie sprawdzania przez Internal Revenue Service (odpowiednik polskiej administracji skarbowej) i według niektórych obserwatorów jej formalny status jako organizacji niedochodowej stoi pod znakiem zapytania[146][149].

Google zatrudnia też niektórych developerów pracujących nad Firefoksem.

Część krytyków zauważa, że sytuacja ta prowadzi do potencjalnych konfliktów interesów: Google jest też domyślną wyszukiwarką ustawioną w tej przeglądarce i od wersji 2.0 programu Firefox, jedynym obsługiwanym dostawcą danych dla wbudowanej i domyślnie włączonej ochrony antyphishingowej. Od wersji Firefoksa 3 – oprócz „ochrony antyphishingowej” – funkcjonuje także domyślnie włączona „ochrona przed malwarem”, także opierająca się na protokole oraz danych pochodzących od Google[150].

Począwszy od Firefoksa 3.5 przeglądarka ma wbudowany mechanizm geolokalizacji, opierający się na danych wymienianych z Google[21].

Z dniem 15 grudnia 2008 Google przestało umieszczać w pakiecie Google Pack Firefoksa umieszczając na jego miejscu Google Chrome. Firma argumentuje to działanie chęcią wypromowania swojej przeglądarki[151].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. ftp://ftp.mozilla.org/pub/firefox/releases/
  2. ftp://ftp.mozilla.org/pub/firefox/candidates/
  3. 3,0 3,1 Mozilla Licensing & Trademark Policies (ang.). mozilla.com. [dostęp 2008-05-02].
  4. Informacje o pozycji przeglądarki na stronie http://gs.statcounter.com (ang.). StatCounter. [dostęp 2014-01-19].
  5. Ranking przeglądarek używanych przez internautów w Polsce (pol.). Ranking.pl. [dostęp 2014-01-19].
  6. 6,0 6,1 Historia przeglądarki do wersji 1.1 (ang.). [dostęp 2009-07-05].
  7. Firefox FAQ (ang.). mozilla.org. [dostęp 2008-05-02].
  8. Firefox (pol.). pwn.pl. [dostęp 2008-05-02].
  9. Informacja o zmianie nazwy z Phoenix na Firebird (ang.). [dostęp 2009-07-05].
  10. Howard Dahdah: Mozilla 'dirty deed' brings out a Firey response (ang.). linuxworld.com.au, 2003-04-16. [dostęp 2008-05-02].
  11. 11,0 11,1 11,2 Mozilla Firefox Web Browser – Download Firefox Aurora or Beta & Help Determine the Next Firefox – mozilla.org, dostęp 2012-11-04.
  12. 12,0 12,1 12,2 Firefox Nightly Builds, dostęp 2012-11-04.
  13. Releases – MozillaWiki (ang.). wiki.mozilla.org. [dostęp 2008-05-02].
  14. 14,0 14,1 Mozilla Release Roadmap (ang.). wiki.mozilla.org. [dostęp 2008-05-02].
  15. Support for Mozilla Firefox 1.5 Extended Until Mid-May (ang.). mozillazine.org, 2007-04-24. [dostęp 2008-05-02].
  16. Phishing Protection Design Documentation – Background (ang.). wiki.mozilla.org. [dostęp 2008-05-02].
  17. Łukasz Bigo: Gran Paradiso – pierwsza publiczna próbka Firefoksa 3.0 (pol.). 10 grudnia 2006.
  18. Firefox3/Schedule (ang.). wiki.mozilla.org. [dostęp 2008-05-02].
  19. http://developer.mozilla.org/devnews/index.php/2008/06/11/coming-tuesday-june-17th-firefox-3 (en) [dostęp 2008-06-14].
  20. Firefox3.5 – MozillaWiki (ang.). wiki.mozilla.org. [dostęp 2009-04-04].
  21. 21,0 21,1 21,2 Przeglądanie uwzględniające położenie. Mozilla Corp. [dostęp 2009-07-05]. (Sekcja „Jakie informacje są przesyłane i do kogo? (...)”) .
  22. Firefox/Namoroka – MozillaWiki (ang.). wiki.mozilla.org. [dostęp 2009-04-04].
  23. 23,0 23,1 Mozilla Firefox Lorentz (ang.). [dostęp 2010-06-23].
  24. Firefox/4/Beta (ang.). MozillaWiki. [dostęp 2010-10-28].
  25. 25,0 25,1 Firefox/4/Platforms (ang.). Mozilla Wiki. [dostęp 2010-10-27].
  26. Firefox 23.0 z Network Monitor na pasku narzędzi
  27. Wsparcie dla Web Audio w Firefox 25
  28. Stabilne wydanie Firefox 25
  29. Stabilne wydanie Firefox 25.0.1
  30. Stabilne wydanie Firefox 26.0
  31. Stabilne wydanie Firefox 27.0.1
  32. Firefox 28
  33. Nowe ulepszenia interfejsu użytkownika - Firefox 29
  34. Nowe buforowanie HTTP (v2) włączone - Firefox 32 beta
  35. Włączono publiczny klucz wsparcia
  36. Where Did Firefox Come From? (ang.). mozillazine.org, 2006-02-06. [dostęp 2008-05-02].
  37. Józef Muszyński: Mozilla przygotowuje automatyczne uaktualnienie do Firefox 3.0. IDG.pl, 21 sierpnia 2008. [dostęp 2008-08-21].
  38. Koniec wsparcia dla Firefoksa 2.x. dobreprogramy.pl. [dostęp 2009-05-22].
  39. Gecko 1.9/Firefox 3 („Gran Paradiso”) Planning Meeting, Wednesday Jun 7, 11:00 am (ang.). groups.google.com, 2006-06-02. [dostęp 2008-05-02].
  40. Gran Paradiso Alpha 1 now available for download (ang.). developer.mozilla.org. [dostęp 2008-05-02].
  41. Gran Paradiso System Requirements (ang.). mozilla.org. [dostęp 2008-05-02].
  42. Percy Cabello: First look to Firefox 3’s new download manager (ang.). mozillalinks.org, 11.08.2007. [dostęp 2008-05-02].
  43. Percy Cabello: Firefox’s password manager gets smarter (ang.). mozillalinks.org, 01.09.2007. [dostęp 2008-05-02].
  44. Firefox Features: Smart Location Bar (ang.). mozilla.com. [dostęp 2009-03-07].
  45. Percy Cabello: Sweet plugin: Microsoft Cake 2.0 for Firefox 3 (ang.). 17 czerwca 2008. [dostęp 2008-06-19].
  46. Kolejny tort dla Mozilli. 19 czerwca 2008. [dostęp 208-06-19].
  47. Tort dla Firefoksa. 27 października 2006. [dostęp 2008-06-19].
  48. From Redmond With Love (ang.). [dostęp 2008-06-19].
  49. Firefox 3.1 „Shiretoko” (ang.). [dostęp 2008-06-12].
  50. Pater Gasston: Firefox 3.1 is the latest to pass our selectors test (ang.). CSS3 Info, 2008-06-05. [dostęp 2009-04-03].
  51. Percy Cabello: Firefox 3.1 targeted for year’s end (ang.). Mozilla Links, 2008-05-19. [dostęp 2009-04-03].
  52. Very early draft of Firefox 3.1 plan available for comment.
  53. Nie będzie Firefoksa 3.1. IDG.pl, 10 marca 2009. [dostęp 15-03-2009].
  54. Mike Shaver: Firefox 3.1 becoming Firefox 3.5 (ang.). Google Groups, 2009-03-05. [dostęp 2009-04-04].
  55. Firefox 3.6 Namoroka (ang.). Mozilla, 2009-04-03. [dostęp 2009-04-04].
  56. Alfred Kayser: First step to Firefox 3.2: Alpha 1 is here (ang.). Mozilla Links, 2008-12-01. [dostęp 2009-04-04].
  57. Mozilla Firefox 3.6 Release Notes (ang.). MozillaWiki. [dostęp 2010-10-27].
  58. Bug 556545 – only allow out-of-process plugins on Mac OS X 10.6 or higher (ang.). 2010-04-01. [dostęp 2010-06-23].
  59. Firefox/3.7 Windows Theme Mockups (ang.). MozillaWiki. [dostęp 13 sierpnia 2009].
  60. Firefox 3.7 Linux Theme Mockups.
  61. Firefox 3.7 Mac Theme Mockups.
  62. WeeklyUpdates/2009-07-20 (ang.). [dostęp 2009-07-20].
  63. Mozilla dumps Firefox 3.7 from schedule, changes dev process Computerworld, 2010-01-14.
  64. Of rumours and broken telephones Mike Beltzner, 2010-01-17.
  65. Informacje o wydaniu Mozilla Firefox 4 (ang.)
  66. Firefox 4: the HTML5 parser – inline SVG, speed and more (ang.). [dostęp 2010-08-10].
  67. Firefox 4: fast, powerful, and empowering (ang.). [dostęp 2010-08-10].
  68. Firefox/4.0 Windows Theme Mockups (ang.). [dostęp 2010-02-01].
  69. Firefox/4.0 Mac Theme Mockups (ang.). [dostęp 2010-02-01].
  70. Firefox/4.0 Linux Theme Mockups (ang.). [dostęp 2010-02-01].
  71. Account Manager coming to Firefox (ang.). [dostęp 2010-08-10].
  72. Brendan Eich: Mozilla 2 (ang.). 13 października 2006. [dostęp 2008-05-11].
  73. Brendan Eich: Project Tamarin (ang.). 7 listopada 2006. [dostęp 2008-05-11].
  74. Mozilla Firefox Release Notes (ang.). mozilla.com. [dostęp 2011-06-23].
  75. Mozilla Delivers New Version of Firefox – First Web Browser to Support Do Not Track on Multiple Platforms (ang.). blog.mozilla.com. [dostęp 2011-06-23].
  76. Vulnerability Report: Mozilla Firefox 1.x (ang.). secunia.com. [dostęp 2008-05-03].
  77. Vulnerability Report: Microsoft Internet Explorer 6.x (ang.). secunia.com. [dostęp 2008-05-03].
  78. Brian Krebs: Internet Explorer Unsafe for 284 Days in 2006 (ang.). washingtonpost.com. [dostęp 2008-05-03].
  79. Vulnerability Report: Mozilla Firefox 3.x (ang.). secunia.com. [dostęp 2009-03-26].
  80. Mozilla Security Bug Bounty Program (ang.). mozilla.org. [dostęp 2008-05-03].
  81. Mozilla Security Bug Bounty FAQ (ang.). mozilla.org. [dostęp 2008-05-03].
  82. MFSA 2009-41: Corrupt JIT state after deep return from native function.
  83. 83,0 83,1 83,2 Mozilla po cichu kończy z 64-bitową wersją Firefoksa (pol.). W: Chip [on-line]. [dostęp 2012-11-23].
  84. Bartosz Wojnicki: Nie będzie wersji Firefox 64-bit dla Windows (pol.). W: PCLab [on-line]. [dostęp 2012-11-23].
  85. Bug 2800 – No UI for HTML2 „LINK” element (ang.). bugzilla.mozilla.org. [dostęp 2008-05-03].
  86. Gecko FAQ (ang.). developer.mozilla.org. [dostęp 2008-05-03].
  87. Firefox 3 dla programistów (pol.). developer.mozilla.org. [dostęp 2008-05-03].
  88. Browser.send pings (ang.). mozillazine.org. [dostęp 2008-05-03].
  89. Fried Fish: <a ping> (ang.). mozillazine.org. [dostęp 2008-05-03].
  90. Firefox 's Ping Attribute: Useful or Spyware? (ang.). slashdot.org, 2006-01-18. [dostęp 2008-05-03].
  91. Bug 319368 – Implement <a ping> (ang.). bugzilla.mozilla.org. [dostęp 2008-05-03].
  92. HTML 5, Draft Recommendation – 2 May 2008 (ang.). whatwg.org. [dostęp 2008-05-03].
  93. Browserscope. browserscope.org. [dostęp 2010-06-28].
  94. Mozilla Corp.: Phishing and Malware Protection (ang.). [dostęp 2009-03-16]. (sekcja „How does Phishing and Malware Protection work in Firefox?”).
  95. Google Inc.: Client specification for the Google Safe Browsing v2.1 protocol (ang.). [dostęp 2009-03-16]. „(...) Do not use this protocol without explicit written permission from Google., Note: This is not a license to use the defined protocol. (...)” (tłumaczenie: „(...) Nie używaj tego protokołu bez jasno wyrażonej pisemnej zgody od Google., Uwaga: Nie jest to licencja na używanie opisanego protokołu. (...)”).
  96. mozilla.org: Manifest Mozilli, v0.9. [dostęp 2009-03-16]. Pryncypia (...) 6. Skuteczność Internetu jako publicznego zasobu zależy od możliwości wymiany informacji (protokołów, formatów danych, treści), innowacji i zdecentralizowanego uczestnictwa na całym świecie. (...) 8. Transparentne procesy oparte na społecznościach promują aktywne uczestnictwo, odpowiedzialność i zaufanie.
  97. Widok dowolnej strony w Firefoxie w 3D.
  98. Mozilla Corp.: MOZILLA FIREFOX END-USER SOFTWARE LICENSE AGREEMENT (ang.). [dostęp 2010-11-16]. (Firefox 2).
  99. Mozilla Corp.: MOZILLA FIREFOX END-USER SOFTWARE LICENSE AGREEMENT (ang.). Maj 2008. [dostęp 2010-11-16]. (Firefox 3).
  100. Gecko 1.9 Roadmap.
  101. Mozilla for Windows x64 platform (ang.). [dostęp 23 sierpnia 2009].
  102. Mozilla Firefox 29.0 System Requirements
  103. 103,0 103,1 103,2 103,3 Firefox 3: Tango, Strata, Firelight – Mozilla Links (ang.)
  104. Mozilla End-User Licensing Agreements (EULAs).
  105. Mozilla Privacy Policies.
  106. Official mozilla.org Localization Teams.
  107. (ang.) StatCounter, „Browser (monthly)” oraz „Mobile vs Desktop (monthly)”
  108. Firefox: Blazing a Trail to 50,000,000.
  109. 1,000,000+ downloads on day 1.
  110. firefox 25,000,000.
  111. celebrating 50 million firefox downloads.
  112. Firefox Exceeds 75 million Downloads.
  113. firefox hits one hundred million downloads.
  114. 150 million and counting!
  115. Firefox 200 Million Downloads – what it means.
  116. 250000000 downloads!
  117. Firefox: 300 million+ downloads.
  118. 500+ Million Celebration.
  119. Five Hundred Million Firefox Downloads.
  120. Seven Hundred Million Firefox Downloads.
  121. Użycie różnych wersji Firefoksa według serwisu Ranking.pl – stan na okres 23-29 grudnia 2013
  122. Użycie przeglądarek na Świecie według serwisu StatCounter – stan na 31 grudnia 2013 (ang.).
  123. Top 5 przeglądarek w Europie według StatCounter – stan na 31 grudnia 2013
  124. Użycie przeglądarek w Polsce według serwisu Ranking.pl (stan na okres 23–29 grudnia 2013)
  125. Firefox Webware100: Cool Web apps for everyone.
  126. Eric Dahl, PC World: systems/article.html PC World – The 100 Best Products of 2007.
  127. Firefox 2 Browser reviews – CNET Reviwes.
  128. Alan Stafford: PC World – The 100 Best Products of 2006.
  129. 22nd Annular Awards Technical Exellence – Software & Dev Tools – Reviwes by PC Magazine.
  130. Usability News – First UK UPA Awards commend Firefox, Flickr, Google, Apple, John Lewis and BA.
  131. PC World – The 100 Best Products of 2005.
  132. Mozilla Awards.
  133. Mozilla Confirms Firefox Taking In Millions Of Google Dollars (ang.)
  134. Nieoficjalna lista materiałów promocyjnych.
  135. Łukasz Bigo, Krzysztof Pietrzak: Firefox 3 już do pobrania. 17 czerwca 2008. [dostęp 2008-06-07].
  136. Dzień Pobierania 2008. [dostęp 2008-06-20].
  137. Przeglądarki za 2 lata.
  138. First look at Mozilla.org’s Firefox – recenzja pierwszej wersji przeglądarki w serwisie PC World.
  139. Opis rozszerzenia IE Tab na stronie addons.mozilla.org.
  140. Porównanie przeglądarek internetowych – Funkcjonalność.
  141. Firefox 2.0: The Honda Civic of Web Browsers.
  142. Mozilla Foundation and subsidiary – Independent Auditors' Report and Consolidated Financial Statements (ostatnia strona).
  143. Mozilla’s Millions?
  144. Hood & Strong, LLP.: Mozilla Foundation and Subsidiary – Independent Auditors' Report and Consolidated Financial Statements (ang.). Mozilla Foundation, 31 grudnia 2006. [dostęp 2009-03-21]. Strona 11.
  145. Mitchell Baker: Beyond Sustainability (ang.). Mitchell’s Blog, 22 października 2007. [dostęp 2009-03-21].
  146. 146,0 146,1 Hood & Strong, LLP.: Mozilla Foundation and Subsidiary – Independent Auditors' Report and Consolidated Financial Statements (ang.). Mozilla Foundation, 31 grudnia 2006/2007. [dostęp 2009-03-21].
  147. Mitchell Baker: Sustainability in Uncertain Times (ang.). Mitchell’s Blog, 19 listopada 2008. [dostęp 2009-03-21].
  148. Hood & Strong, LLP.: Mozilla Foundation and Subsidiaries – Independent Auditors' Report and Consolidated Financial Statements (ang.). Mozilla Foundation, 31 grudnia 2008 i 2007. [dostęp 2009-11-21].
  149. Erick Schonfeld: Google Makes Up 88 Percent Of Mozilla’s Revenues, Threatens Its Non-Profit Status (ang.). TechCrunch, 19 listopada 2008. [dostęp 2009-03-21].
  150. Mozilla Corp: Phishing and Malware Protection (ang.). [dostęp 2009-07-05].
  151. Google rezygnuje z Mozilli?. dobreprogramy.pl, 15 grudnia 2008. [dostęp 2009-03-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]