Firet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Firet – pomocnicza jednostka miary stosowana w typografii, której wartość 1 odpowiada aktualnie używanemu stopniowi pisma.

Mówiąc krócej, firet to bieżący stopień pisma. Jeżeli np. dany fragment tekstu jest składany czcionką 12-punktową, to jeden firet ma właśnie 12 punktów. Jeżeli teraz ten tekst zostanie przeformatowany na 14 punktów, to jeden firet będzie od tej pory wynosił w tym miejscu również 14 punktów.

Firet jest wygodną, powszechnie stosowaną jednostką, służącą do określania parametrów składu. Na przykład w typowym składzie dziełowym zaleca się, aby wcięcie akapitowe wynosiło od 1 do 1,5 firetu.

W typowych krojach pisma, szczególnie w ich odmianach podstawowych, szereg znaków ma utrwalone, typowe rozmiary, i tak np. wielokropek oraz najdłuższy myślnik, tzw. pauza, to w przybliżeniu najczęściej kreska długości firetu, a półpauza to kreska szerokości pół firetu. Inne znaki nie mają już tak utrwalonych wartości, choć np. wielka litera W ma często szerokość zbliżoną do firetu, wielka litera M jest najczęściej niewiele węższa, z kolei cyfry (oraz znak plusa i minusa) są zbliżone do pół firetu itd. Nie stanowi to jednak reguły i w konkretnych krojach pisma, nawet typowych, odstępstwa od tych wartości bywają spore, tak więc można mówić co najwyżej o wartościach umownych, deklaratywnych. Jest to tym bardziej nieprecyzyjne określenie, że na szerokość znaku składa się szerokość glifu (oczka) wraz z odsadką (światłami), które łącznie stanowią szerokość pola znaku (w tradycyjnym zecerstwie szerokość płaszczyzny czołowej czcionki).