Firlus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Firlus
Firlus
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat chełmiński
Gmina Papowo Biskupie
Strefa numeracyjna (+48) 56
Kod pocztowy 86-221
Tablice rejestracyjne CCH
SIMC 0848003
Położenie na mapie gminy Papowo Biskupie
Mapa lokalizacyjna gminy Papowo Biskupie
Firlus
Firlus
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Firlus
Firlus
Ziemia 53°16′06″N 18°37′51″E/53,268333 18,630833

Firluswieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim w gminie Papowo Biskupie. Wieś zajmuje powierzchnię 363,05 hektarów[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prehistoria i średniowiecze[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze ślady osadnictwa na terenach Firlusa pochodzą z neolitu[1]. Pierwsze informacje w źródłach pisanych pochodzą z 1411 roku[1]. W dokumentach i kronikach występowała pod nazwami Fedelhusen (1411), Firlusz (1525), Ferliusz (1531), Firluz (1570), Firlus (1647), Fyrluss (1796-1802)[1]. Nazwa Federlhusen tłumaczy się jako w przenośni podobny do skrzypiec zwężający się u góry kawałek gruntu[1].

W średniowieczu w czasach krzyżackich znajdował się folwark podlegający wójtowi w Lipienku[1]. W 1419 Herman Huyser otrzymał folwark z rąk Michała Kuchmeistera[1]. W 1466 roku wieś należała do starostwa w Lipienku[1]. W 1525 roku król Zygmunt Stary nadał Franciszkowi Estkenowi z Torunia folwark[1]. W 1531 roku Stanisław Kostka nabył dobra w Firlusie[1]. W 1570 roku folwark wrócił do własności królewskich[1].

Nowożytność[edytuj | edytuj kod]

Podczas potopu szwedzkiego wieś wraz z folwarkiem zostały spalone[1]. Około 1720 roku chłopi rozparcelowali folwark[1].

Czasy rozbiorów[edytuj | edytuj kod]

Po I rozbiorze Polski Firlus trafił do Prus[1]. W 1773 roku odbył się pierwszy spis ludności. Wieś liczyła 67 mieszkańców (m. in. sołtysa Marcina Jazowskiego, Michała Sarneckiego, robotników folwarczanych Marcina Gusowskiego oraz Andrzeja Modleńskiego)[1]. W 1868 roku miejscowość obejmowała powierzchnię 1033 mórg[1]. Firlus w tym czasie miał 33 budynki (15 mieszkalnych). W 1868 roku wieś zamieszkiwało 137 mieszkańców (87 katolików i 50 ewangelików)[1].

Okres po 1918 roku[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

W 1993 roku Firlus podłączono do wodociągów[2]. W 2000 roku rozpoczęto remont dróg w miejscowości[3]. W 2005 roku wyremontowano drogę w Firlusie[4]. W 2006 roku wyremontowano świetlicę wiejską oraz wyremontowano drogę Firlus-Żygląd[4]. W 2008 roku wyremontowano drogi Dubielno-Firlus i Niemczyk-Firlus[4]. W 2009 roku wybudowano plac zabaw i sieć kanalizacyjną ciśnieniową[4]. W 2010 roku wybudowano kanalizację sanitarną w miejscowości oraz wyposażono świetlicę[4]. W 2011 roku wybudowano kanalizację Niemczyk-Firlus[5]. W 2012 roku utwardzono plac przy świetlicy wiejskiej[5].

W 2013 roku w Firlusie było zarejestrowanych sześć podmiotów gospodarczych[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 127. ISBN 978-83-940216-0-3.
  2. Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 141. ISBN 978-83-940216-0-3.
  3. Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 142. ISBN 978-83-940216-0-3.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 145. ISBN 978-83-940216-0-3.
  5. 5,0 5,1 Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 144. ISBN 978-83-940216-0-3.