Flaming różowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flaming różowy
Phoenicopterus roseus[1]
Pallas, 1811
Flaming różowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd flamingowe
Rodzina flamingi
Rodzaj Phoenicopterus
Gatunek flaming różowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Flaming różowy (Phoenicopterus roseus) – gatunek dużego ptaka brodzącego z rodziny flamingów (Phoenicopteridae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej rozpowszechniony gatunek flaminga - zamieszkujący wyspowo Afrykę na południe od Sahary, baseny mórz Śródziemnego (z dużą koncentracją na lagunie w Camargue we Francji, w Hiszpanii, w Turcji i w znacznj liczbie biotopów Grecji[3]) i Morza Czarnego, a także w Azji Środkowej, na Bliskim Wschodzie oraz w Pakistanie, Indiach i na Cejlonie. Jest częściowo wędrownym gatunkiem. Całkowity zasięg występowania szacowany na 5,060,000 km2[4].

Choć nie jest kojarzony z polską awifauną to do Polski zalatuje wyjątkowo; część obserwowanych ptaków zapewne pochodzi z niewoli - ogrodów zoologicznych i prywatnych hodowli (ocenia się jednak, że pozostałe powinny być dzikimi ptakami). Spotyka się zwykle pojedyncze osobniki, kiedyś również napotykano grupy składające się z 4 flamingów. Widywano je od drugiej połowy kwietnia do końca grudnia, choć najczęściej miało to miejsce jesienią. Ostatnie pojawienie się flaminga różowego odnotowano latem w 2006 roku w Dolinie Nidy.

Dopiero od niedawna posiada status gatunku (decyzjami europejskich komisji taksonomicznych, np. Knox et al., 2002[5]), wcześniej był uznawany za podgatunek flaminga karmazynowego, jako Phoenicopterus ruber roseus.

Charakterystyczny dziób pozwala flamingowi na odcedzanie pokarmu z wody

Cechy gatunku[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała ok. 120-150 cm, masa ciała 2,5-3,5 kg[6]. Elegancki wygląd zawdzięcza smukłej sylwetce i stonowanemu ubarwieniu. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego, choć samce są nieco większe od samic. Upierzenie białe z różowawym nalotem (w niewoli jest często wyblakły), jaśniejsze niż u flaminga P. ruber, jedynie skrzydła czerwone z czarnymi lotkami (dobrze widoczne w locie). Nogi i dziób różowe, koniec charakterystycznie zagiętego dzioba jest czarny. W porównaniu z innymi przedstawicielami rodziny dziób wygięty pod mniejszym kątem. Esowato wygięta szyja, podobnie jak nogi, jest długa. Przednie palce u nóg ma spięte błoną pławną. W locie ma wyciągniętą szyję i nogi. Wydaje gdaczący i trąbiący dźwięk, przypominający odgłosy gęsi.
Młode ptaki są szarobrązowe, a od spodu białawe.

Biotop[edytuj | edytuj kod]

Wody o różnym stopniu zasolenia: od słodkich przez słonawe po bardzo słone. Płytkie jeziora, laguny, delty rzek. Gniazduje w koloniach do 200 000 osobników[6].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Toki[edytuj | edytuj kod]

W okresie godów czerwone zabarwienie piór jest najintensywniejsze. Barwy pełnią rolę sygnału w trakcie widowiskowych grupowych zachowań tokowych. Stawiając długie kroki flamingi przechodzą obok siebie i prezentują swe czerwone pióra rozkładając i składając skrzydła[7].

Gniazdo[edytuj | edytuj kod]

Z mułu w formie ściętego stożka (kopca) z zagłębieniem na szczycie zbudowanego z błota, piasku, kuleczek osadu lub drobnych kamieni na brzegu lub w obrębie płytkiej wody[6][7].

Jaja[edytuj | edytuj kod]

W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w marcu - kwietniu jedno (rzadko dwa) jajo. Pomimo to nie każdego roku przystępuje do lęgów, nawet na regularnie zajmowanych stanowiskach.

Wysiadywanie[edytuj | edytuj kod]

Jedno jajo wysiadywane przez okres około 28-32 dni przez obydwoje rodziców. Pisklęta opuszczają gniazdo po około 10 dniach, lecz ich dziób jeszcze nie ma odpowiedniego kształtu do filtracji i są karmione przez rodziców wysokobiałkową wydzieliną z wola, tzw. ptasim mleczkiem (tak jak u gołębi, choć ze względu na dużą ilość czerwonych krwinek ma czerwoną barwę)[7]. Usamodzielniają się po około 70 dniach. Pisklęta po opuszczeniu gniazd gromadzą się w żłobki składające się z ptaków o zbliżonym wieku. Po miesiącu od wyklucia potrafią już samodzielnie zdobywać pokarm, ale rodzice dokarmiają je aż staną się lotne (następuje to zwykle najwcześniej po kolejnych 5 tygodniach). W 6 tygodniu życia młode mają wykształcony dziób w ostatecznej formie i funkcji[7]. Zazwyczaj maksymalna długość życia wynosi 33 lata, zaś w niewoli 44 lata[6], najstarszym znanym flamingiem tego gatunku był Greater który zmarł w wieku ponad 80 lat[8].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Zwierzęta i rośliny do 1 cm długości. Żerując brodzą i zanurzają głowę w błocie, osadzie dennym lub w płytkiej wodzie w ten sposób, że szczęka górna znajduje się pod dolną (dziób jest lekko otwarty). Powoli krocząc i ruszając głową na boki wyłapują drobne skorupiaki, mięczaki, owady, robaki i inne bezkręgowce, ale również glony, fragmenty roślin, ich nasiona - odcedzają je z wody i mułu dzięki specyficznie ukształtowanemu dziobowi z blaszkami. Gdy ten jest zamknięty usuwane są przez nie zbędne elementy, takie jak piasek i woda. Dzięki temu z pokarmem wchłaniają niewielkie ilości soli[7][6].

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

W locie flamingi mają wyprostowaną szyję i nogi

Objęty w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.
Wahania liczebności tego flaminga mogą być dość znaczne w poszczególnych latach. Duże znaczenie w sukcesie lęgowym mają wahania poziomu wód w zasiedlanych akwenach. Głównym antropologicznym zagrożeniem jest rozwój turystyki masowej i niepokojenie przez ludzi.

Przypisy

  1. Phoenicopterus roseus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Phoenicopterus roseus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. patrz hasło o tym gatunku, na stronie Attika Park
  4. Greater Flamingo Phoenicopterus roseus. BirdLife International, 2013. [dostęp 14 sierpnia 2013].
  5. Tomiałojć L., Stawarczyk T., 2003, Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany, PTPP "pro Natura", Wrocław, ss. 107
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, Phil Benstead: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 155. ISBN 978-83-01-15733-3.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Klaus Richarz: Ptaki - Przewodnik. Warszawa: MUZA, 2009, s. 62. ISBN 978-83-7495-018-3.
  8. Greater, the 83-year-old Adelaide Zoo flamingo, dies (ang.). theaustralian.com.au, 2014-01-31. [dostęp 2014-01-31].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]