Flora Tristan
| Flora Tristan | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 7 kwietnia 1803 Paryż |
| Data i miejsce śmierci | 14 listopada 1844 Bordeaux |
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
Flora Tristan, właśc. Flora Celestyna Teresa Henrietta Tristan y Moscoso (ur. 7 kwietnia 1803 w Paryżu, zm. 14 listopada 1844 w Bordeaux) – francuska działaczka socjalistyczna, jedna z pierwszych francuskich feministek.
Biografia [edytuj]
Flora Tristan była córką Teresy Laisné i Mariana de Tristana y Moscoso, peruwiańskiego szlachcica. Jej rodzice wzięli ślub w Hiszpanii, dokąd matka Tristan uciekła przed rewolucją francuską. Tristan sama rozpowszechniała informację – najprawdopodobniej fałszywą – o tym, jakoby miała być córką Simona Bolivara, owocem romansu jej matki. Jej ojciec zmarł, gdy Flora miała cztery lata. Resztę dzieciństwa spędziła tylko z matką, w trudnej sytuacji materialnej. Z tego powodu jako siedemnastolatka musiała wyjść za mąż za rzemieślnika André Chazala. Nieszczęśliwa w małżeństwie Tristan zainteresowała się literaturą i polityką, samodzielnie czytała Rousseau, Lamartine'a i filozofów oświeceniowych. Jej relacje z mężem, mimo urodzenia dwójki dzieci, systematycznie się pogarszały. Wreszcie, nie mogąc wziąć rozwodu (zabronionego, poza wyjątkowymi wypadkami, od 1815), zdecydowała się na ucieczkę od męża. Chazal nie przestał jednak jej prześladować; w 1838 strzałem z pistoletu poważnie uszkodził jej lewe płuco.
Wkrótce po wyzdrowieniu Tristan udała się do Peru, gdzie poszukiwała rodziny swojego ojca. Została jednak przez nią odtrącona, gdyż uznano ją za owoc związku pozamałżeńskiego. Tristan wróciła do Francji i zaangażowała się w ruch robotniczy i walkę o prawa kobiet. Jej pierwszą publikacją były Spacery po Londynie (1840) poświęcone Mary Wollstonecraft. Następnie podjęła starania na rzecz zrzeszania francuskich robotnic w organizacjach pracowniczych. W tym celu odbyła dłuższą podróż po Francji. W czasie jej trwania w 1843 opublikowała swoją najważniejszą książkę – Unię robotniczą. Przedstawiła w niej swoje poglądy na funkcjonowanie organizacji pracowniczych, ze szczególnym uwzględnieniem roli kobiet, oraz dokonała analizy położenia ekonomicznego i społecznego kobiet we Francji.
W 1844 zmarła przedwcześnie na tyfus, została pochowana na cmentarzu de la Chartreuse. W kilka lat później lokalna organizacja robotnicza wzniosła na jej grobie pomnik.
Inspiracje literackie [edytuj]
Tristan jest główną bohaterką (obok jej wnuka - malarza Paula Gauguina) powieści współczesnego peruwiańskiego pisarza Mario Vargasa Llosy, wydanej w 2003 r., pod tytułem Raj tuż za rogiem (hiszp. El Paraiso en la otra esquina).
Bibliografia [edytuj]
- Paul Beik: Louis Philippe and the July Monarchy. Princeton, N.J.: Van Nostrand, 1965. (ang.)
- Máire Cross: The feminism of Flora Tristan. Oxford: Berg, 1992. ISBN 0-85496-731-1. (ang.)
