Floyd Red Crow Westerman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Floyd Red Crow Westerman
Data
i miejsce urodzenia
17 sierpnia 1936 r.
Dakota Południowa  Stany Zjednoczone
Data
i miejsce śmierci
13 grudnia 2007 r.
Los Angeles  Stany Zjednoczone

Floyd "Red Crow" Westerman (ur. 17 sierpnia 1936 w Dakocie Południowej, zm. 13 grudnia 2007 w Los Angeles), amerykański aktor, pieśniarz, kompozytor i obrońca praw Indian. Członek plemienia Siuksów (jego imię w języku Dakota brzmi "Kanghi Duta"), zaangażowany (m.in. ze Stingiem) w obronę lasów tropikalnych. Wieloletni działacz Ruchu Indian Amerykańskich (AIM) i Międzynarodowej Rady Indiańskich Traktatów (IITC).

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w plemieniu Siuksów Sisseton-Wahpeton w rezerwacie Lake Traverse Dakocie Południowej, w wieku 5 lat został wysłany do szkoły z internatem i wychowywał się z dala od rodziny i plemienia. Jako pedagog, znawca sztuki i teatru, ukończył Northern State College w Dakocie Pd. i wyjechał do Denver w stanie Kolorado, gdzie żył z gry na gitarze. Trudne doświadczenia z tego okresu stały się przyczyną jego zaangażowania w działalność społeczną na rzecz poprawy warunków życia tubylczych Amerykanów (w AIM, współpracując m.in. z Dennisem Banksem i Johnem Trudellem) oraz jednym z tematów jego późniejszej twórczości. Od starszych kolegów nauczył się grać na gitarze, łącząc z czasem elementy muzyki country i rocka z muzycznymi tradycjami indiańskimi.

Występując na muzycznych scenach Kolorado w drugiej połowie lat 60., poznał innego młodego działacza i twórcę z plemienia Siuksów, Vine'a Delorię, Jr. i do fragmentów tekstu z jego głośnej książki Custer Died For Your Sins (Custer umarł za wasze grzechy) nagrał popularny później album o tym samym tytule, poświęcony dramatycznej historii i trudnej sytuacji współczesnych Indian.

W kolejnych dziesięcioleciach koncertował w całych Stanach Zjednoczonych i wielu innych krajach z tak znanymi artystami jak Willie Nelson, Buffy Sainte-Marie, Bonnie Raitt, Joni Mitchell, Harry Belafonte, Kris Kristofferson i Jackson Browne. Ceniony jako muzyk, gitarzysta i kompozytor, coraz więcej czasu poświęcał filmowi, zyskując też uznanie jako aktor grający często role indiańskich wodzów i szamanów, ale podejmujący także inne wyzwania aktorskie. Debiutował jako ojciec Lou Diamond Phillipsa w filmie Renegaci (ang. Renegates). Ogółem ma na koncie ponad 50 charakterystycznych ról filmowych i telewizyjnych oraz udział w kilkunastu filmach dokumentalnych.

Znawcy „nowego kina” indiańskiego pamiętają zapewne jego role w Synu Gwiazdy Porannej i Clearcut (oba z 1991 r.), Zerwanych więzach (1993), Szarej Sowie (1999), czy Strażniku Snów (2003). Fani seriali znają go z odcinków McGyvera, Strażnika Teksasu, Przystanku Alaska czy Archiwum X. Wielu kinomanów mogło zapamiętać jego role w filmach The Doors (1991), Odważny (1997), Truth and Dare (2003), czy Hidalgo (2004). Nie mogło zabraknąć Floyda Westermana w mówiącym o "pokoleniu Wounded Knee" filmie Lakota Woman (1994), a jego głos pojawił się m.in. w pionierskiej produkcji tubylczej Powwow Highway z 1989 r., kreskówce Atlantyda: powrót Milo z 2003 r. i dokumentalnym cyklu 500 Narodów z 1995 r.[1]. Po raz ostatni na ekranie wystąpił w 2006 roku w filmie rodzinnym Tillamook Treasure, grając u boku Maxa Gaila, z którym przyjaźnił się od wielu lat.

W 2000, podczas American Indian Expo został uznany za osobowość roku. W 2007 r. za album "A Tribute to Johnny Cash" wyróżniono go muzyczną nagrodą NAMMY (Native American Music Awards).

W ostatnich latach życia chorował na białaczkę, przeszedł przeszczep płuc i musiał ograniczyć działalność publiczną i artystyczną. Jednak do końca tworzył (m.in. rzeźby głów znanych wodzów Indian w brązie) i angażował się w działania na rzecz tubylczej społeczności, w tym w przygotowania do organizowanego przez Dennisa Banksa i innych jego wieloletnich przyjaciół Najdłuższego Marszu 2008 z San Francisco do Waszyngtonu[1].

Zmarł 13 grudnia 2007 roku w szpitalu w Los Angeles. Pozostawił żonę Rosie, syna i cztery córki. Pochowano go u boku matki w Veblen, w Dakocie Południowej.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 M. Nowocień - Floyd Red Crow Westerman, "Tawacin" nr 80 (4/2007)