Fonograf

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy urządzenia. Zobacz też: Fonográf – węgierska grupa muzyczna.

Posłuchaj tego artykułu

link= alt= Plik audio został utworzony na podstawie wersji z 2011-10-22 i nie obejmuje późniejszych edycji.
Artykuły audio
Fonograf
Thomas Edison z fonografem
Słuchanie nagrania z wałka fonografu

Fonograf (z gr. φωνή, fonē – „głos” oraz γραφή, grafē – „pisanie”) – jedno z pierwszych urządzeń służących do zapisu i odtwarzania dźwięku, poprzednik gramofonu. Został skonstruowany przez Thomasa Alva Edisona. Edison swój wynalazek zademonstrował 29 listopada 1877 r., a opatentował 19 lutego 1878 r.

W fonografie dźwięk zapisywany był przy pomocy igły na cylindrze zakładanym na walec napędzany początkowo korbką, później mechanizmem sprężynowym. Odtwarzanie przebiegało w analogiczny sposób. Igła (rylec) wykonana była z diamentu. Dźwięk zapisywano rzeźbiąc rowek na folii cynowej nawiniętej na stalowy walec. Głośnikiem i mikrofonem była duża lejkowata metalowa tuba. Główną wadą zapisu na cynowej folii był brak możliwości tłoczenia kopii, dlatego od 1888 r. zaczęto produkować woskowe cylindry (mieściły 2 minuty nagrania), a w 1908 r. zaczęto produkcję wałków z celuloidu, które mieściły 4 minuty, a jakością przekraczały kilkukrotnie zapis na płytach. Z matrycy można było wytłoczyć kilka tysięcy wałków. Fonograf został wyparty przez wynalezioną przez Emila Berlinera płytę gramofonową, którą można było tłoczyć w jeszcze większych nakładach z matryc metalowych w masie szelakowej. W drugiej dekadzie XX wieku, kiedy zaczęto nagrywać płyty do gramofonów metodą elektryczną, skończył się popyt na fonografy. Ostatni wyprodukowano w 1929 r.[1].

W roku 2012 opublikowana została informacja[2], że znajdujące się od wielu lat w laboratoriach Thomasa Edisona pod Nowym Jorkiem cylindry z nagraniami, dotychczas niezidentyfikowane, udało się odtworzyć i skopiować[3]. Zawierają one nagrania dokonane przez Theo Wangemana, asystenta Thomasa Edisona, w latach 1889-1890, m.in. głosów Otto von Bismarckka i Helmuta von Moltkego[4].

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Małgorzata Szubert: Leksykon rzeczy minionych i przemijających. Warszawa: Muza SA, 2003. ISBN 83-7319-138-0.
  2. gazeta.pl, 2.02.2012
  3. www.nps.gov, Wangemann’s 1889-1890 European Recordings
  4. jest to jedyne dziś znane nagranie głosu człowieka urodzonego w wieku XVIII; von Moltke urodził się w październiku 1800 r.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]