Fontanny rzymskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Fontanny rzymskie (wł. Fontane di Roma) - jedno z najbardziej znanych dzieł włoskiego kompozytora Ottorino Respighiego, napisane w 1916 roku. Wraz z poematami symfonicznymi "Pinie rzymskie" (Pini di Roma) i "Święta rzymskie" (Feste Romane) składa się na tzw. trylogię rzymską.

Kłótnia z Arturo Toscaninim związana z włączeniem muzyki Wagnera do programu w czasie I wojny światowej odsunęła premierę o rok. W rezultacie publiczność po raz pierwszy usłyszała "Fontanny rzymskie" 11 marca 1917 w Teatro Augusteo pod dyrekcją Antonio Guarnierego. Przyjęcie było chłodne, ale Toscanini zaprezentował utwór w Mediolanie w 1918 roku i odniósł wielki sukces[1][2].

Instrumentarium[edytuj | edytuj kod]

Utwór jest skomponowany na dużą orkiestrę:

Transkrypcje[edytuj | edytuj kod]

"Fontanny rzymskie" są dostępne także w transkrypcji na dwa fortepiany, autorstwa kompozytora.

Części utworu i program[edytuj | edytuj kod]

W każdej z czterech części kompozytor chciał oddać nastrój otoczenia rzymskich fontann o różnych porach dnia i nocy oraz historie przez nie przywoływane[1][2].

Rzeźby fontanny di Trevi

1. "La fontana di Valle Giulia all'alba" ("Fontanna w Valle Giulia o świcie")[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza część ilustruje sielski krajobraz o świcie, gdy stada owiec są wyprowadzane na pełne rosy pastwiska[1].

2. "La fontana del Tritone al mattino" ("Fontanna Trytona rankiem")[edytuj | edytuj kod]

Głośny sygnał rogów, mających imitować muszle, wprowadza na tle tremolo orkiestry w drugą część: fontannę Trytona. Najady i trytony gonią się wzajemnie, by w końcu oddać się nieokiełznanemu tańcowi w strumieniach wody.

Villa Medici Diego Velazqueza

3. "La fontana di Trevi al meriggio" ("Fontanna di Trevi w południe")[edytuj | edytuj kod]

Uroczysty temat rozbrzmiewa na tle kołyszącej się orkiestry. Melodia zaprezentowana przez instrumenty dęte drewniane, zostaje przekazana do blaszanych i przybiera triumfalny charakter. Rozbrzmiewają fanfary. Ze skrzącej powierzchni wody wyłania się powóz Neptuna, ciągnięty przez konie morskie, z orszakiem syren i trytonów. Orszak oddala się, z dala słychać jeszcze odgłosy trąbek.

4. "La fontana di Villa Medici al tramonto" ("Fontanna Villa Medici o zmierzchu")[edytuj | edytuj kod]

Słońce zachodzi nad fontanną w Villa Medici. W melancholijny temacie orkiestra przywołuje bijące dzwony, szelest liści i śpiew ptaków. Wraz z nadejściem nocy zapada cisza[1].


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Wkładka do nagrania Naxos 8.550539 (Royal Philharmonic Orchestra, 1991 pod dyr. Enrique Bátiza). Komentarz autorstwa Keitha Andersona (ang.)
  2. 2,0 2,1 Wkładka do nagrania Deutsche Grammophon (Berliner Philharmoniker, dyr. Herbert von Karajan), Komentarz autorstwa Stephanie von Buchau (niem.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]