Fort Karola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fort Karola, Góry Stołowe. Widok na dziedziniec oraz schody na platformę widokową
Niemieckojęzyczny drogowskaz wykuty w skale
Fort Karola,fragmenty mostka

Fort Karola (niem. Blockhaus, Fort Carl) – pozostałości fortu na Górze Ptak (841 m n.p.m.) koło Lisiej Przełęczy. Fort wybudowano w 1790 r., z rozkazu króla Prus Fryderyka Wilhelma II jako niewielką strażnicę na granicy Prus i Austrii z kilkuosobową załogą, strzegącą drogi do Radkowa (Szosa Stu Zakrętów).

Aby przygotować się na ewentualny atak, postanowiono zbudować szereg twierdz, wspomagających je fortów i blokhauzów[1]. Budowniczym Fortu Karola (nazwanego tak na cześć cesarza Karola VI) był major Bonawentura von Rauch[2] (któremu pomagał syn, w 1790 świeżo upieczony absolwent wojskowej Akademii Inżynieryjnej w Poczdamie, późniejszy generał i pruski minister wojny Gustav von Rauch[1]). Rauch za namową sołtysa Karłowa Franza Pabla planował zbudowanie kolejnej twierdzy na Szczelińcu. W zamyśle miał być to fragment systemu obronnego powiązanego z twierdzą w Srebrnej Górze. Przy wznoszeniu fortu wykorzystano znajdujące się na miejscu piaskowcowe skały, które włączono również w system obronny. Zmiany polityczne spowodowały przerwanie prac przy budowie Fortu Karola. Udostępniono dla zwiedzających tarasy widokowe na Szczelińcu Wielkim i we Forcie Karola. W XIX w. fort został opuszczony i zaczął popadać w ruinę. Do chwili obecnej zachowały się jedynie fragmenty muru z resztkami bramy i oknem, schody oraz platforma widokowa.

Wewnątrz fortu znajduje się otoczony niegdyś murami dziedziniec o wymiarach 10x14 m, z którego prowadzą schodki na platformę (punkt widokowy) z wmurowanym postumentem z zaznaczonymi stronami świata.

Za zasługi poniesione przy budowie fortu Bonawentura von Rauch został mianowany majorem, a sołtys Karłowa Franz Pabel pierwszym w historii mianowanym przewodnikiem górskim, z prawem pobierania opłat.

Obok fortu przechodzi szlak turystyczny żółty żółty szlak z Dusznik-Zdroju do Karłowa.

Niedaleko, w odległości 1,7 km położona jest inna placówka ostrzegawcza z tego okresu – Bateria nad Pasterką. Nie zachował się Fort na Szczytniku w Górach Stołowych, na miejscu którego w latach 1831–1837 wybudowano Zamek Leśna. Dalsze, równie słabo zachowane jak Fort Karola, pozostałości fortów na ziemi kłodzkiej znajdują się w Górach Bystrzyckich: na Kamiennej Górze koło Pokrzywna: Fort Fryderyka (niem. Fort Friedrich) nazywany wcześniej Blockhaus i koło wsi Huta - Fort Wilhelma, (niem. Fort Wilhelm).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Henryk Grzybowski. Bateria nad Pasterką – zapomniana kłodzka fortyfikacja. Geneza powstania i charakterystyka. „Ziemia Kłodzka”. 2013 (nr 226), s. 8-12, maj 2013. Wydawnictwo Ziemia Kłodzka. ISSN 1234-9208. 
  2. Waldemar Bygier: Góry Stołowe. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 38. ISBN 978-83-89188-99-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]