Fort VIII Twierdzy Toruń
Fort VIII Twierdzy Toruń (dawniej IV b, Herzog Albrecht, obecnie Kazimierza Wielkiego) – pośredni fort u wylotu ul. Bielańskiej.
Fort powstał w latach 1888-1890 na planie trapezu. Był przeznaczony dla trzystuosobowej załogi i obsługi dział, zaś uzbrojenie całości stanowiło sześć dział. Dostęp do obiektu był broniony jedynie przez wały ziemne oraz żelazny most zwodzony nad suchą fosą, wiodący do bloku wjazdowego z bramą główną. Z barkami fortu łączyło się pięć schronów piechoty. W 1893, w czasie modernizacji, otrzymał trzy pancerne wieżyczki obserwacyjne typu W.T90.
Po powrocie Torunia do Polski w 1920 został zaadaptowany na koszary. W czasie hitlerowskiej okupacji Torunia w czasach II wojny światowej pełnił funkcję więzienia śledczego przeznaczonego dla ludności polskiej. Trafiło do niego wielu aresztowanych członków pierwszych polskich organizacji konspiracyjnych w Toruniu, z których kilkunastu zostało zamordowanych na terenie fortu. Inna część zginęła w masowych egzekucjach w lesie Barbarka. 16.04.1940 r. wywieziono do Ravensbrücku z fortów toruńskich około 120 do 150 kobiet. 6 VII 1940 91 więźniów fortu zostało przewiezionych do Sachsenhausen[1]. W dalszym okresie okupacji hitlerowcy urządzili na terenie fortu magazyn Luftwaffe.
Na terenie fortu znajduje się mocno już zdewastowany pomnik składający się z dwóch mieczy i tablic z herbem Torunia. Pierwotnie opatrzony był on napisem "Zginęli za Ojczyznę", dziś (2010) nieczytelnym.
W latach 60. podjęta została częściowa rozbiórka obiektu. Ostatecznie prac dekonstrukcyjnych nie zakończono, niemniej fort nie ma od tego czasu gospodarza[2] i systematycznie niszczeje, zalewany przez wodę i dewastowany. Do dziś zachowała się jedna wieżyczka obserwacyjna, oba położone na wale schrony oraz linie umocnień ziemnych.
[edytuj] Źródła
- M.Giętkowski, Z.Karpus, W.Rezmer, Twierdza Toruń, Duet, Toruń 2004, ISBN 83-89706-12-1
- Opis i zdjęcia fortu
Przypisy
- ↑ red. Marian Biskup, Toruń dawny i dzisiejszy, Warszawa-Poznań-Toruń 1983, s.500, ISBN 83-01-04958-8
- ↑ Formalnym właścicielem gruntu, na którym znajduje się fort, był do września 2008 Aeroklub Pomorski, a od tego czasu firma Łokietek. Patrz M.Nienartowicz, Na hipermarkecie nie wylądują, "Nowości" 5 września 2008, s.5
