Fosfoniany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wzór ogólny fosfonianu - diestru kwasu fosfonowego

Fosfonianyfosforoorganiczne związki chemiczne, estry lub sole kwasów fosfonowych, charakteryzujące się występowaniem jednego wiązania PC (np. C−PO(OR)2, R=alkil lub aryl). W fosfonianach fosfor znajduje się na formalnym III stopniu utlenienia, jest pięciowiązalny (λ5) i tetrakoordynacyjny (σ4), tj. ma 4 ligandy[1].

Związki zbliżone strukturalnie do fosfonianów to:

  • H-fosfoniany, zawierające wiązanie P−H zamiast P−C
  • bisfosfoniany, zawierające układ P−C−P
  • fosfiniany (związki PI), zawierające wiązania C−P−C, H−P−C, lub H−P−H

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Fosfoniany i kwasy fosfonowe są stosowane w przemyśle jako

W roku 1998 światowe zużycie fosfonianów wyniosło 56 tys. ton, a zapotrzebowanie na te związki rośnie średnio o 3% rocznie[potrzebne źródło].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kraszewski, A., Stawinski, J.. H-Phosphonates: Versatile synthetic precursors to biologically active phosphorus compounds. „Pure and Applied Chemistry”. 79 (12), s. 2217-2227, 2007. 
  2. van der Veen, Ike, de Boer, Jacob. Phosphorus flame retardants: Properties, production, environmental occurrence, toxicity and analysis. „Chemosphere”. 88 (10), s. 1119-1153, 2012. doi:http://dx.doi.org/10.1016/j.chemosphere.2012.03.067. 
  3. Prater CE., Miller PS. 3'-methylphosphonate-modified oligo-2'-O-methylribonucleotides and their Tat peptide conjugates: uptake and stability in mouse fibroblasts in culture.. „Bioconjug Chem”. 15. 3, s. 498-507, 2004. doi:10.1021/bc049977+. PMID 15149177.