Fosforki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Fosforkizwiązkami chemicznymi fosforu z mniej elektroujemnym pierwiastkiem lub pierwiastkami. Związki dwuskładnikowe są tworzone z większością pierwiastków o niższej elektroujemności, z wyjątkiem Hg, Pb, Sb, Bi, Te i Po[1]. Zazwyczaj istnieje pewien zakres stechiometrii dla połączeń z danym pierwiastkiem; na przykład, potas posiada 9 fosforków: (K3P, K4P3, K5P4, KP, K4P6 K3P7, K3P11, KP10.3, KP15), a nikiel ma ich osiem (Ni3P, Ni5P2, Ni12P5, NiP2, Ni5P4, NiP, NiP2, NiP3)[1].

Ze względu strukturę i reaktywność można je podzielić na:

Dwa jony polifosforkowe; P34−, w K4P3 i jon P45− w K5P4, są anionorodnikami z nieparzystą liczbą elektronów walencyjnych sprawiając, że oba związki są paramagnetykami[1].

Reakcje[edytuj | edytuj kod]

Fosforki mogą powstawać w bezpośrednich reakcjach między pierwiastkami, np:

BCl3 + AlP → BP + AlCl3 (950 °C)
Na + P → Na3P + Na2P5 (200 °C)

W zależności od związku, mniej stabilne fosforki mogą rozkładać się w wodzie lub rozcieńczonych kwasach:

Ca3P2 + 6H2O → 3Ca(OH)2 + 2PH3
Ca3P2 + 6HCl → 3CaCl2 + 2PH3

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 H.G. Von Schnering: Phosphides: Solid-state Chemistry. W: R. Bruce. King: Encyclopedia of inorganic chemistr. Chichester, West Sussex, England ; Hoboken, NJ: Wiley, 2005. ISBN 978-0-470-86078-6. (ang.)
  2. Blackman, C. S., Carmalt, C. J.,O'Neill, S. A., Parkin, I. P., Molloy, K. C., Apostolico, L.. Chemical vapour deposition of group Vb metal phosphide thin films. „J. Mater. Chem.”. 13 (8), 2003. doi:10.1039/B304084B.