Fotodrama stworzenia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fotodrama stworzenia
Photo-Drama of Creation
Afisz Fotrodamy Stworzenia
Afisz Fotrodamy Stworzenia
Gatunek Film religijny
Rok produkcji 1912-1913
Data premiery 11 stycznia 1914
Kraj produkcji Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 480 minut
Muzyka muzyka klasyczna
Wytwórnia Towarzystwo Strażnica
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Fotodrama stworzenia (ang. tytuł oryginalny: Photo-Drama of Creation) – amerykański film religijny, przygotowywany w latach 1912–1913 przez Towarzystwo Strażnica. Fotodrama stworzenia była epicką prezentacją, która przedstawiała obraz dziejów od stworzenia świata do zakończenia tysiącletniego panowania Chrystusa zgodnie z wierzeniami Badaczy Pisma Świętego. Była to pierwsza ekranizacja zawierająca ruchomy film oraz kolorowe przezrocza zsynchronizowane z muzyką oraz nagraną narracją[a][1]. Celem realizacji tej prezentacji było możliwie szerokie przedstawienie zamierzenia Bożego przed upływem 1914 roku, uważanego przez Badaczy Pisma Świętego za punkt zwrotny w tym zamierzeniu[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Przykładowe slajdy Fotodramy stworzenia w układzie chronologicznym

Do Fotodramy stworzenia przygotowano wysokiej jakości nagrania muzyczne oraz 96 płyt gramofonowych[b]. Znajdowało się na nich 96 krótkich wykładów biblijnych czytanych przez profesjonalnego spikera radiowego[1]. W pierwszej połowie 1914 dodano krótki film wprowadzający z komentarzem Charlesa T. Russella, który zaczynał się słowami: „ISBA — Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego — przedstawia Fotodramę stworzenia. Celem projekcji jest edukacja religijno-naukowa oraz obrona Biblii”[2][3]. Wykonano setki obrazów i ilustracji ręcznie kolorowanych, dla których akompaniamentem była muzyka klasyczna. Wśród wykorzystanych utworów były: Narcyz, Humoreska czy Uciekaj niczym ptak na górę (Ps 11)[4][5][6]. Fotodrama zawierała zestaw filmów i około 500 kolorowych szklanych przezroczy, przedstawiających znane sceny biblijne. W trakcie prezentacji technicy synchronizowali obraz z dźwiękiem[1].

Większość filmów wykorzystanych w Fotodramie, jak również wiele przezroczy zostało zakupionych w komercyjnych wytwórniach. Były one następnie ręcznie kolorowane, klatka po klatce, przez profesjonalnych artystów z Filadelfii, Nowego Jorku, Paryża i Londynu. Pracę tę wykonywały również zespoły ochotników, pracujące w pracowni artystycznej w Domu Betel w Brooklynie. Zespoły te przygotowywały również zamienniki uszkodzonych przezroczy. Na potrzeby filmu nagrano też własny materiał filmowy w pobliskim mieście Yonkers. W roli patriarchów biblijnych, Abrahama i Izaaka oraz anioła wystąpili Badacze Pisma Świętego należący do rodziny Betel[1]. Do nagrania scen z Noem użyto większości zwierząt z ogrodu zoologicznego[7]. Oprócz scen biblijnych, ukazywała też ciekawe zjawiska, takie jak np. rozwijanie się kwiatu lub wykluwanie pisklęcia, utrwalone metodą zdjęć poklatkowych[8].

Wyświetlanie[edytuj | edytuj kod]

Forma książkowa Fotodramy. Edycja polska

Premiera odbyła się 11 stycznia 1914 roku, w teatrze Temple, należącym wówczas do Międzynarodowego Stowarzyszenia Badaczy Pisma Świętego (IBSA), który znajdował się w zachodniej części Nowego Jorku[1] przy West 63rd Street na Manhattanie[9]. Premierowy pokaz obejrzało 5000 widzów, a dla wielu innych zabrakło wolnych miejsc[5]. Czas trwania projekcji wynosił 8 godzin i zalicza się do najdłuższych filmów w historii. Prezentacja, składająca się z czterech części, pokazywała dzieje od stworzenia świata do końca Millennium.

Wydano również scenariusz filmu w formie książkowej pt. Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach (ang. Scenario of the Photo-Drama of Creation). Książka zawierała 400 ilustracji oraz zestaw krótkich lekcji, dotyczących spraw doktrynalnych, historycznych i naukowych. Widzowie otrzymywali darmowe egzemplarze Scenariusza oraz ozdobne spinki z podobizną 12-letniego Jezusa oraz napisem „Pax”, co miało przypominać noszącym je o ich roli „synów pokoju”[1]. Podobizna ta pochodziła z obrazu Heinricha Hofmanna (1824-1911) zatytułowanego „Der Jesusknabe im Tempel”, który również był pokazywany w ramach prezentacji[c][10]. Książka była również wydana i kolportowana w tych językach i krajach, w których nie był wyświetlany film, m.in. w Rumunii, na Węgrzech i Meksyku[11][12][13].

Bezpłatne projekcje organizowano w taki sposób, aby codziennie można je było obejrzeć aż w 80 miastach (w szczytowym momencie posiadano 20 czteroczęściowych zestawów), dzięki czemu codziennie korzystało z nich ok. 35 tys. widzów. Towarzystwo Strażnica opracowało plan, aby ją pokazać w każdym amerykańskim mieście, liczącym co najmniej 5000 mieszkańców[14][15]. Tylko w pierwszym roku wyświetlania Fotodramę stworzenia obejrzało ponad 9 milionów ludzi na trzech kontynentach: w Ameryce Północnej, w Europie i w Australii[16].

W lipcu 1914 roku rozpoczęto wyświetlanie Fotodramy stworzenia w Wielkiej Brytanii w wypełnionych widzami salach w Glasgow i w Londynie. We wrześniu Fotodrama dotarła do kolejnych krajów europejskich: Danii, Finlandii, Niemiec, Szwajcarii i Szwecji, a w październiku obejrzeli ją widzowie w Australii i Nowej Zelandii[5]. W grudniu 1914 roku rozpoczęto wyświetlanie w Norwegii[17], w roku 1915 na Fidżi[18], a w 1916 roku w Afryce Południowej, Gujanie i Indiach[19][20][21]. W Palestynie i we Francji w roku 1920[22][23], w Austrii[24] i na Trynidadzie w 1922 roku[25], w Hiszpanii w 1927 roku[26], w Albanii w 1928 roku[27], w Czechosłowacji w 1929 roku[28], w Jugosławii w roku 1931[29], na Saint Vincent w roku 1932[30], a na Ukrainie w latach 30. XX wieku[31].

W Polsce film pojawił się na początku lat dwudziestych XX wieku, kilkakrotnie był wyświetlany w największych salach[32]. Po II wojnie światowej, w 1947 roku Wolni Badacze Pisma Świętego wyświetlali slajdy pochodzące z książki Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach. Otrzymali w tym celu zgodę od Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk – z wyłączeniem dwóch slajdów znajdujących się na stronach 92 i 94. Ocenzurowane slajdy przedstawiały Rewolucję francuską i biblijnego Samsona jako apoteozę socjalizmu[33].

Części[edytuj | edytuj kod]

Inne wersje[edytuj | edytuj kod]

  • Dramat Eureka to skrócona wersja Fotodramy stworzenia wydana w sierpniu 1914 roku, bez części filmowej w postaci płyt i przeźroczy. Zestaw ten ważył 14 kg. Wyświetlany był na terenach wiejskich i mniej zaludnionych. Dramat Eureka miał trzy wersje. „Dramat Eureka Y” zawierał kolorowe przezrocza, które pokazywano wraz z nagranymi przemówieniami biblijnymi i muzyką. Projektor do przezroczy, znajdujący się w tym zestawie, nie potrzebował energii elektrycznej — do uzyskania światła używano lampy karbidowej. Zespół wyświetlający używał dramatowozu czyli specjalnego pojazdu do przewożenia sprzętu, bagaży oraz wyposażenia biwakowego i kuchennego[34]. „Dramat Eureka X” oraz znacznie krótsza wersja „Dramat Eureka Family” (przeznaczona do użytku domowego) zawierały już tylko sam dźwięk (nie pokazywano przezroczy i ruchomych obrazów). Do końca 1914 roku w Stanach Zjednoczonych którąś z wersji Dramatu Eureka zaprezentowano przeszło 70 tys. widzów[5], a według niepełnych danych z roku 1915 już przeszło 1 mln osób[34]. Wydano również w trzech tomach scenariusz filmu w formie książkowej[35].
  • Dramat stworzenia to późniejsza niemiecka wersja Fotodramy stworzenia wydana w 1928 roku. Rocznik Świadków Jehowy (1974) podaje: „Na początku lat dwudziestych taśmy „Fotodramy” uległy prawie całkowitemu zniszczeniu. Jednakże Towarzystwu [Strażnica] udało się zakupić kilka taśm kroniki filmowej, a także filmy biblijne. Następnie przerabiano te filmy, usuwając części niestosowne, a dodając inne, tak aby się nadawały do wyświetlania. W ten sposób powstały zupełnie nowe filmy o długości od 5000 do 6000 metrów. Stare przezrocza zostały zastąpione przez nowe, zaczerpnięte z książki „Stworzenie” lub z innych publikacji Towarzystwa, a także przez przezrocza kupowane w sklepach. Nie znano jeszcze wtedy fotografii kolorowej, lecz Wilhelm Schumann z Domu Betel pracował niezmordowanie nad kolorowaniem czarno-białych zdjęć”. Muzykę do tej wersji opracował Erich Frost. Dramat stworzenia był wyświetlany w Austrii, Luksemburgu, Niemczech i Szwajcarii, a także niemieckojęzycznym widzom w innych krajach, w tym w Polsce i na terenie obecnych Czech. Do 1933 roku, gdy w Niemczech wprowadzono zakaz działalności Świadków Jehowy, projekcje organizowane przez niemieckie Biuro Oddziału obejrzało blisko milion osób[36].

Wystawa[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2012 roku w Biurze Głównym Świadków Jehowy w Nowym Jorku otwarto wystawę, która zawiera między innymi krótki film z fragmentem wstępu do „Fotodramy” oraz ponad 500 kolorowych slajdów z tego filmu[37][38][39].

Uwagi

  1. W niektórych wcześniejszych filmach stosowano część tych technik, lecz w wypadku Fotodramy stworzenia po raz pierwszy wszystkie zostały wykorzystane w trakcie jednej produkcji.
  2. Początkowo było to 96 walców fonografu.
  3. Jeden ze slajdów wyświetlanych w trakcie pokazu przypominał o przypięciu tej przypinki.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Świadectwo wiary – arcydzieło sprzed stu lat. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXV, s. 30–32, 15 lutego 2014. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  2. 2,0 2,1 Wiara chrześcijan zostanie wypróbowana. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXIX, s. 12, 13, 15 maja 1998. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  3. Watch Tower Bible and Tract Society: Świadkowie Jehowy — historia żywej wiary, część 1: Z ciemności ku światłu (pol.). jw.org. [dostęp 2014-09-29].
  4. „Arcydzieło”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXII, s. 8, 9, 15 stycznia 2001. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Rocznik Świadków Jehowy 2014. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 172, 173.
  6. Watchtower: Sto lat muzyki wysławiającej Boga (pol.). jw.org, 2014-06-23. [dostęp 2014-06-24].
  7. Królestwo Boże panuje!. Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 71.
  8. Stulecie kina. „Przebudźcie się!”, s. 21, 22 lipca 1996. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1169. 
  9. Radosna służba z ludem Jehowy. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. XCII, s. 19-23, 14/1971. Watch Tower Bible and Tract Society. 
  10. reprint. „Straż”. LXXVIII, NR 2/2014, s. 11, kwiecień - maj - czerwiec 2014. Na Straży. 
  11. Rocznik Świadków Jehowy 2006. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2006, s. 78.
  12. Rocznik Świadków Jehowy 1996. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1996, s. 69, 70.
  13. Rocznik Świadków Jehowy 1995. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1995, s. 174, 175.
  14. Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy, 1 stycznia 1974
  15. Fotodrama stworzenia, epifania.pl
  16. Życie wieczne na ziemi — nadzieja odkryta na nowo. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXI, s. 16, 15 sierpnia 2009. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  17. Rocznik Świadków Jehowy 2013. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2012, s. 101.
  18. 1984 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1984, s. 166, 167.
  19. Rocznik Świadków Jehowy 2007. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2007, s. 77.
  20. Rocznik Świadków Jehowy 2005. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2005, s. 138.
  21. 1977 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1977, s. 40, 61.
  22. 1980 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1980, s. 54, 55.
  23. 1980 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1980, s. 215.
  24. 1989 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1989, s. 90.
  25. 1987 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1987, s. 225.
  26. Świadkowie Jehowy — głosiciele Królestwa Bożego. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1995, s. 437.
  27. Rocznik Świadków Jehowy 2010. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2010, s. 131.
  28. Rocznik Świadków Jehowy 2000. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2000, s. 154.
  29. Rocznik Świadków Jehowy 2009. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2009, s. 146.
  30. 1989 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1989, s. 162.
  31. Rocznik Świadków Jehowy 2002. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2002, s. 134, 135.
  32. Rocznik Świadków Jehowy 1994, s. 186, Watch Tower Bible and Tract Society
  33. Historia ruchu Badaczy Pisma Świętego
  34. 34,0 34,1 „Dramat Eureka” pomógł wielu odnaleźć prawdę z Biblii. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXVI, s. 31, 32, 15 sierpnia 2014. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  35. Watch Tower Bible and Tract Society: Skorowidz 1986-2013 (pol.). Biblioteka Internetowa Strażnicy. [dostęp 2014-09-29].
  36. „Niezapomniany” pojawił się w samą porę. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXV, s. 31, 32, 15 lutego 2013. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  37. Rocznik Świadków Jehowy 2014. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 172, 173.
  38. Watchtower: Podróż w czasie (pol.). jw.org. [dostęp 2014-09-29].
  39. Watchtower: Wystawa historyczna w Biurze Głównym (pol.). jw.org. [dostęp 2014-09-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]