François-René de Chateaubriand

François-René de Chateaubriand
Imiona i nazwisko	François-René de Chateaubriand
Data i miejsce urodzenia	4 września 1768 w Saint-Malo
Data i miejsce śmierci	4 lipca 1848 w Paryżu
Galeria w Wikimedia Commons
Teksty na Wikiźródłach
Cytaty w Wikicytatach

François-René, wicehrabia de Chateaubriand fr: /fʀɑ̃swa ʀəne də ʃatobʀiɑ̃/, (ur. 4 września 1768 w Saint-Malo, zm. 4 lipca 1848 w Paryżu) – francuski pisarz, polityk i dyplomata.

Wczesne lata

Chateaubriand był francuskim arystokratą, wywodzącym się ze starego rodu, którego członkowie brali udział w wyprawach krzyżowych. Jego ojciec trudnił się piractwem i handlem niewolnikami, matka zmarła wcześnie.

Kariera polityczna

Chateaubriand początkowo popierał rewolucję francuską, jednak po restauracji był zwolennikiem króla. Należał do ultrakonserwatywnego stronnictwa, któremu patronował hrabia d'Artois. Od 1819 roku wydawca gazety Le Conservateur. Od stycznia do kwietnia 1821 r. pełnił funkcję ambasadora Francji w Berlinie. Następnie 30 kwietnia został mianowany ministrem stanu. W lipcu jednak podał się do dymisji w geście solidarności z ultrakonserwatywnymi ministrami: Villèle oraz Corbière. Po mianowaniu premierem w dniu 5 września 1822 Villèle'a Chateaubriand został ambasadorem Francji w Londynie. Reprezentował Francję, wraz z ministrem spraw zagranicznych Mathieu de Montmorency, na kongresie w Weronie, wkrótce jednak zajął jego miejsce. Jako minister spraw zagranicznych (od 1 stycznia 1823 do 6 czerwca 1824) był inicjatorem francuskiej interwencji zbrojnej w Hiszpanii w obronie Ferdynanda VII przed siłami liberalnymi. Został odwołany pod pretekstem, iż nie poparł w Izbie Parów przygotowanego przez Villèle'a projektu konwersji rent państwowych, popieranego przez hrabiego d'Artois. Oświadczywszy Byłem szczerym przyjacielem pana de Villèle, pozostanę jego nieprzejednanym wrogiem przeszedł do opozycji i zbliżył się do liberałów. Przyczynił się ostatecznie do osłabienia monarchii Burbonów. Po upadku rządu Villèle'a sprawował funkcję ambasadora Francji w Rzymie z ramienia rządu Martignaca. Ze względu na brak zaufania ze strony Karola X objął to stanowisko jednak dopiero 9 października 1828, już po zakończeniu negocjacji prowadzonych przez Francję z papiestwem w sprawie słynnych ordonansów uderzających w jezuitów. Zrezygnował z tej posady w listopadzie 1829 po tym jak premierem Francji został Jules de Polignac. Był członkiem honorowym Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk.

Twórczość

Przedstawiciel wczesnego romantyzmu w literaturze francuskiej. Autor apologii chrześcijaństwa Duch wiary chrześcijańskiej (tytuł tłumaczony także jako Geniusz chrześcijaństwa). W dziele tym Chateaubriand przeciwstawia chrześcijaństwo wolterianizmowi, powołuje się na argumenty estetyczne, naukę Chrystusa uznaje za zgodną z ludzką naturą. Badacz literatury francuskiej Bolesław Mucha przytacza w swojej książce Literatura francuska XIX wieku słowa Teofila Gautiera, który jednym zdaniem określił wpływ Chateaubrianda na literaturę europejską: Odnowił katedrę gotycką, otworzył zamknięte drzwi wielkiej przyrody i wynalazł nowoczesną melancholię. Na jego cześć nazwano polędwicę wołową z ziemniakami, smażoną na ruszcie (chateaubriand albo chateaubriant).

Dzieła

• Essai historique, politique et moral sur les révolutions anciennes et modernes, considérées dans leurs rapports avec la Révolution française (1797)
• Atala (1801)
• René (1802)
• Duch wiary chrześcijańskiej (1802)
• Męczennicy (1809)
• Pamiętniki mego życia (1809)
• Itinéraire de Paris à Jérusalem (1811)
• Pamiętniki zza grobu (1811) > Autobiografia <
• O Bonaparte i Burbonach (1814)
• Pamiętniki o księciu de Berry (1814)
• Les Natchez (1826)
• Podróż do Ameryki (1827)
• Tableau de la Nature (1829)
• Studia historyczne nad upadkiem cesarstwa rzymskiego (1831)
• Eseje o literaturze angielskiej (1836)
• Kongres w Weronie (1838)
• Vie de Rancé (1844)
• Pamiętniki zza grobu, (pośmiertnie) (1848).

Zobacz też

• Chateaubriand (potrawa)