François Joseph Paul de Grasse

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
François Joseph Paul de Grasse
Comte de Grasse
Admirał François de Grasse
Admirał François de Grasse
wiceadmirał
Data i miejsce urodzenia 13 września 1723
Le Bar-sur-Loup, Francja
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 1788
Tilly, Francja
Siły zbrojne Marine nationale
Amerykański znaczek pocztowy z 1931 roku upamiętniający Rochambeau, Washingtona i De Grasse'a w 150 rocznicę oblężenia Yorktown

François-Joseph Paul, markiz de Grasse Tilly, hrabia de Grasse (ur. 13 września 1722 w Le Bar-sur-Loup, zm. 11 stycznia 1788 w Tilly) – francuski wiceadmirał, najbardziej znany z dowodzenia flotą francuską w zwycięskiej bitwie w Zatoce Chesapeake, która bezpośrednio doprowadziła do kapitulacji Brytyjczyków pod Yorktown oraz zwycięstwa Amerykanów w wojnie o niepodległość.

De Grasse został pokonany w roku następnym przez admirała George'a Rodneya w bitwie u wysp Les Saintes, gdzie został wzięty do niewoli. We Francji obarczano go winą za tę klęskę. Po powrocie do Francji zażądał sądu polowego, który oczyściłby go z zarzutów, mimo popełnionych wówczas błędów.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

François-Joseph urodził się i wzrastał w Le Bar-sur-Loup w Prowansji. W wieku jedenastu lat został członkiem zakonu Szpitalników jako paź Wielkiego Mistrza. Jako czternastolatek w stopniu kadeta trafił na jedną z galer rycerskiego zakonu, a w roku 1741 (w wieku 19 lat) wstąpił do Marine nationale.

Po przegranej Francji w wojnie siedmioletniej i zawarciu pokoju paryskiego w roku 1763 brał udział w odbudowie francuskiej marynarki wojennej.

Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych[edytuj | edytuj kod]

W roku 1775, na skutek całego ciągu nieporozumień, zatargów i starć władz w Londynie z trzynastoma koloniami w Ameryce Północnej, wybuchła wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Francja potajemnie wspomagała rebeliantów dostarczając broni, amunicji i zaopatrzenia, ale aż do 1778 roku pozostawała neutralna. Dopiero po zwycięstwach Armii Kontynentalnej rząd Jego Królewskiej Mości zdecydował się na zawarcie traktatu sojuszniczego i Francja oficjalnie przystąpiła do wojny.

Jako dowódca flotylli de Grasse służył pod rozkazami admirała Louisa Guillouet, hrabiego d'Orvilliers w czasie nierozstrzygniętej pierwszej bitwy pod Ushant (23–27 lipca 1778).

W roku 1779, dołączył do floty hrabiego Charles'a d'Estaing w Indiach Zachodnich odznaczając się w bitwach u wybrzeży Dominiki, Saint Lucia w roku 1780 i Tobago w 1781. Brał udział w bitwie o Grenadę, jak również w działaniach Guichena przeciw Rodneyowi w bitwie koło Martyniki.

Francuski okręt flagowy Ville de Paris podczas bitwy u wysp Les Saintes
 Osobny artykuł: Bitwa w Zatoce Chesapeake.

Pospieszył z pomocą Armii Kontynentalnej George'a Washingtona i dowodzonej przez Jean-Baptiste Rochambeau Expédition Particulière. De Grasse wyładował 3000 francuskich uzupełnień w Wirginii, a zaraz potem odniósł decydujące zwycięstwo nad flotą brytyjską w bitwie w Zatoce Chesapeake we wrześniu 1781 roku. Po tym zwycięstwie utrzymał blokadę wybrzeża do chwili kapitulacji armii Lorda Namiestnika Charles'a Cornwallisa, czym zapewnił uzyskanie niepodległości przez Stany Zjednoczone[1].

 Osobny artykuł: Bitwa przy wyspach Les Saintes.

Następnie powrócił na Karaiby, ale szczęście go opuściło; najpierw został pobity pod Saint Kitts przez admirała Samuela Hooda, niedługo potem, w kwietniu 1782 roku został pokonany i wzięty do niewoli przez admirała Rodneya w bitwie koło wysp Les Saintes. Przewieziony do Londynu przez krótki czas uczestniczył w rokowaniach, które były podstawą postanowień kończącego wojnę pokoju paryskiego.

Po powrocie do Francji opublikował Mémoire justificatif.

Przypisy

  1. Z.Ryniewicz, s.123-124.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • G. Lacour-Gayet, La Marine militaire de la France sous le règne de Louis XV. Paris, 1902.
  • Charles Lee Lewis, Admiral de Grasse and American independence. Arno Press, 1980, ISBN 0-405-13042-2.
  • Zygmunt Ryniewicz, Bitwy świata: Leksykon, Warszawa, Wiedza Powszechna 1995, ISBN 83-214-1046-4.