Francisco Jiménez de Cisneros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Francisco Jiménez de Cisneros
Kardynał prezbiter
Francisco Jiménez de Cisneros
Herb Francisco Jiménez de Cisneros
Kraj działania  Hiszpania
Data i miejsce urodzenia 1436
Torrelaguna
Data i miejsce śmierci 8 listopada 1517
Roa
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja franciszkanie
Prezbiterat 1484 w klasztorze San Juan de los Reyes w Toledo
Nominacja biskupia Toledo od 20 lutego 1495 do 8 listopada 1517
Sakra biskupia 11 października 1495 w klasztorze Tarazona
Kreacja kardynalska 17 maja 1507
Juliusz II
Kościół tytularny Santa Balbina

Franciszek Jiménez (Ximénes) de Cisneros[1], Francisco Jiménez de Cisneros (ur. 1436 w Torrelaguna (prowincja toledańska), zm. 8 listopada 1517 w Roa) – hiszpański kardynał, arcybiskup Toledo, franciszkanin.

Studiował w Alcalá de Henares, Salamance i Rzymie. W 1484 wstąpił do klasztoru de los Reyes zakonu franciszkanów w Toledo, a następnie za zezwoleniem przełożonych, do Castannar, gdzie w lesie wybudował sobie pustelnię. Został spowiednikiem królowej Izabeli Kastylijskiej, był też prowincjałem franciszkanów. Zasłynął wówczas z ascetycznego trybu życia, pieszo wizytując podległe mu klasztory. W 1495 został arcybiskupem Toledo i rozpoczął dzieło reformy Kościoła katolickiego w Hiszpanii.

W 1500 założył uniwersytet w Alcalá de Henares, zreformował zakony. Dziełem jego życia było jednak wydanie tzw. Poligloty Kompluteńskiej (Biblia polyglotta Complutensia), przekładu pisma świętego z języków historycznych. W 1502 zgromadził wokół siebie uczonych greckich, żydowskich i hiszpańskich, z Niemiec sprowadził najlepszych drukarzy, papież Leon X przysłał mu wielkiej wartości rękopisy watykańskie. Nowy Testament ukazał się w 1514, Stary Testament w 1517. Pięcioksiąg wydrukowany został w językach hebrajskim, chaldejskim, greckim z trzema różnymi przekładami w języku łacińskim.

Zajął się także popularyzacją - kazał drukować żywoty świętych, popularne traktaty o rolnictwie, książki pouczające treści moralnej. Jego staraniom należy przypisać zachowanie liturgii gockiej (mozarabskiej) w katedrze toledańskiej. Założył też cztery szpitale, zbudował osiem klasztorów i dwanaście kościołów. Z jego też inicjatywy Hiszpania podbiła północne wybrzeża Afryki. Własnym kosztem urządził wyprawę i sam nią dowodząc, zdobył wiosną 1509 Oran. W 1507 papież mianował go kardynałem i wielkim inkwizytorem Kastylii. Po śmierci króla Ferdynanda został regentem Kastylii.

Jako regent Kastylii Ximénes znalazł się w trudnym położeniu po zgonie króla Ferdynanda. Dzięki niemu Karol V został w 1516 obwołany królem jako Karol I. W 1516 odparł napad francuski na Nawarrę.

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]