Franciszak Wiaczorka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszak Wiaczorka
Францішак Вячорка
Franciszak Wiaczorka.png
W siedzibie Inicjatywy Wolna Białoruś w Warszawie, 12 maja 2010 r.
Data i miejsce urodzenia 26 marca 1988
Mińsk, Białoruska SRR, ZSRR
Sekretarz międzynarodowy
Przynależność polityczna Partia Ludowo-Demokratyczna "Białoruski Ruch"
Okres urzędowania od 2011 -
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Franciszak Walancinawicz Wiaczorka (biał. Францішак Валянцінавіч Вячорка[1], ros. Франтишек Валентинович Вечёрко, Frantiszek Walentinowicz Wieczorko; ur. 26 marca 1988 w Mińsku) – białoruski działacz społeczny i polityczny młodego pokolenia, dziennikarz. Sekretarz międzynarodowy Partii Ludowo-Demokratycznej "Białoruski Ruch" (2011-2012) i były (2008-2009) przewodniczący młodzieżówki oraz członek zarządu Białoruskiego Frontu Ludowego (2007-2009). Redaktor Radia Wolna Europa (białoruska redakcja).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Franciszak Wiaczorka na telebimie (z lewej) w trakcie koncertu "Solidarni z Białorusią" w Warszawie, 12 marca 2006 roku.
Franciszak Wiaczorka (drugi z lewej) w czasie recytacji białoruskiej literatury w Warszawie, 1 marca 2011 roku

Jest synem znanego działacza opozycyjnego Wincuka i działaczki kulturalnej Aryny Wiaczorków. Uczył się w Narodowym Liceum Humanistycznym im. Jakuba Kołasa (2001–2005), następnie rozpoczął studia na Wydziale Dziennikarstwa Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego ze specjalnością techniki komunikacyjne, z których został relegowany w lutym 2008 z powodów politycznych[2]. Kontynuował naukę na Europejskim Uniwersytecie Humanistycznym w Wilnie.

W styczniu 2009 został powołany do czynnej służby wojskowej bez względu na stan zdrowotny. Przysięgę wojskową złożył w języku białoruskim w 8 Radiotechnicznej Brygadzie w Baranowiczach[3]. W trakcie służby wojskowej został ukarany karą dyscyplinarną za używanie komend w języku białoruskim [4]. Franek Wiaczorka został ukarany z powodu powtarzania poleceń oficera w białoruskim języku. Oficerowie polityczni stosowali różne rodzaje presji psychicznej na niego, w tym izolację od informacji, cenzurę listów, gazet i książek, prześladowanie publikacji w niezależnej prasy i Internetu. Dziennik TV i oficjalna wojskowa gazeta "Belorusskaya Voyennaya Gazeta" przygotowały kilka oszczerczych materiałów na Wiaczorkę. 14 kwietnia 2010 zwolniony ze służby wojskowej[5]. W armii zaczął kampanię wyborczą do Rady Lokalnej w Mozyrzu.

W działalność społeczną zaangażował się już w okresie liceum. W 2003 i 2004 organizował protesty przeciwko likwidacji jedynej białoruskojęzycznej szkoły średniej w Mińsku. Zainicjował akcję "Chcemy uczyć się po białorusku" (2004–2005), występował za utrzymaniem nazw Prospektów Skaryny i Maszerawa w Mińsku. W 2001 wstąpił do Młodego Frontu afiliowanego przy Białoruskim Froncie Ludowym, cztery lata później zakładał Młodzież BFL.

Zainicjował i pilotował ogólnokrajową akcję "Далучайся", mającą zachęcić młodych ludzi do wstępowania w szeregi BFL. Stoi na czele komisji oświatowej i współpracy międzynarodowej Młodzieży BFL. Od 2006 do 2010 był członkiem BFL, zasiadał w sejmie i zarządzie partii, kierował komisją ds. kultury. Redagował czasopismo "Навіны БНФ" (2005). Od 2011 został jednym z założycieli nowej Partii Ludowo-Demokratycznej "Białoruski Ruch", kieruje komisją ds. międzynarodowych.

Od 2008 współpracuje z niezależną telewizją Belsat TV. Odpowiada za promocję na Białorusi. Zasiadał w grupie prasowej sztabu Alaksandra Milinkiewicza, kierował stroną internetową milinkevich.org. Koordynował prace informacyjną i internetową sił zjednoczonych demokratycznych Białorusi (2007-2009).

Od 2012 współpracuje z Radio Free Europe / Radio Liberty (białoruska redakcja). Pierwszy laureat Stypendium im. Vaclava Havla

Kierował muzycznymi projektami "Я люблю ліцэй", "Я люблю ліцэй: Веру ў Цябе"i "Партызанская школа". Jest menadżerem grupy "Parason". Pilotował projekty muzyczne "Janka Kupała" (2007) i "NiezależnyJa" (2008) – ten ostatni powstał z okazji 90. rocznicy utworzenia Białoruskiej Republiki Ludowej.

Koordynuje projekt "Беларускі Гальфстрым", a w jego ramach m.in. "Kinabiblijatekę pa biełarusku", е dzięki której przetłumaczono na białoruski filmy "Love actualy", "Shrek2", "Pulp Fiction", "En Liten Julsaga" i "Shrek The Third".

Współpracuje z Radiem Racja, gdzie stworzył audycję "Maładyja hałasy". Publikuje artykuły w "Narodnej Woli" i "Naszej Niwie". Jest korespondentem agencji "Belapan". Należy do Międzynarodowego Zrzeszenia Młodych Dziennikarzy "YouthPress". Jest głównym bohaterem filmu dokumentalnego "Lekcja białoruskiego" oraz laureatem nagród międzynarodowych za aktywność społeczną.

Współscenarzysta i drugi reżyser filmu Krzysztofa Łukaszewicza Żywie Biełaruś! (Viva Belarus), opartego na faktach z biografii oraz dzienników wojskowych Wiaczorki.

Przypisy

  1. Zapis według oficjalnego, tzw. akademickiego wariantu języka białoruskiego. Alternatywne formy zapisu:
    • przy użyciu białoruskiej łacinki: Francišak Valancinavič Viačorka;
    • występuje także jako Франак Вячорка (czyt. Franak Wiaczorka).
  2. Франака Вячорку адлічылі з БДУ (biał.)
  3. Франак Вячорка прыняў прысягу са словамі "Жыве Беларусь!", Tut.by (biał.)
  4. Салдат пакараны за ўжыванне беларускай мовы ў войску (biał.)
  5. Jak Franak Wiaczorka walczył w białoruskiej armii