Franciszek Blachnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Blachnicki
Sługa Boży
Kraj działania  Polska
 Niemcy
Data i miejsce urodzenia 24 marca 1921
Rybnik, Niemcy
Data i miejsce śmierci 27 lutego 1987
Carlsberg, Niemcy
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja archidiecezja katowicka
Prezbiterat 25 czerwca 1950
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oświęcimski
Wikicytaty Franciszek Blachnicki w Wikicytatach
Strona internetowa duchownego

Franciszek Blachnicki (ur. 24 marca 1921 w Rybniku, zm. 27 lutego 1987 w Carlsbergu w Niemczech) – Sługa Boży, polski ksiądz katolicki, założyciel Ruchu Światło-Życie. Patron wspólnot życia konsekrowanego: żeńskiej – Instytutu Niepokalanej Matki Kościoła i męskiej – Wspólnoty Chrystusa Sługi oraz stowarzyszenia kapłańskiego Unia Kapłanów Chrystusa Sługi.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na Górnym Śląsku w wielodzietnej rodzinie Józefa Blachnickiego, pielęgniarza, i Marii z domu Müller. W dzieciństwie, jak twierdził później, doświadczył szczególnej opieki Opatrzności Bożej: jako kilkutygodniowe niemowlę podczas walk powstańczych pozostał sam w domu, z którego ewakuowano jego rodzinę. Jeden z uczestników powstania wrócił po niego i odniósł do rodziny. Później, przed podjęciem nauki w szkole podstawowej, Franciszek został uratowany ze studni, do której wpadł bawiąc się z bratem – wyciągnął go stamtąd sąsiad i zaniósł do szpitala, gdzie spędził kilka tygodni.

Do szkoły podstawowej uczęszczał w Orzeszu, a potem w Tarnowskich Górach, dokąd przeprowadziła się rodzina Blachnickich. Tam uczęszczał do Gimnazjum im. Staszica i w tym czasie aktywnie uczestniczył w harcerstwie. Naukę traktował jako przymus, choć był dobrym uczniem. W 1938 r. zdał maturę i uzyskał świadectwo dojrzałości. Chciał pracować w dyplomacji, dlatego we wrześniu rozpoczął służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy w Katowicach.

Jako szesnastolatek stwierdził, że nie wierzy w Boga. Uczestniczył jednak w nabożeństwach i liturgii, aby nie dać złego przykładu innym, za których czuł się odpowiedzialny. Uważał, że chrześcijaństwo to dobra religia i nie atakował jej. Do bierzmowania nie przystąpił wraz z rówieśnikami (sakrament ten prawdopodobnie przyjął w seminarium, lecz brak na to dokumentacji).

Doświadczenia związane z harcerstwem, takie jak mały zastęp czy wychowanie do abstynencji, wykorzystał w przyszłości, tworząc Ruch Światło-Życie. Zauważył, jak ważna była mała grupa dobrze znających się ludzi i uznał ją za podstawową komórkę w formacji młodego człowieka.

Okres II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

W kampanii wrześniowej 1939 roku uczestniczył aż do kapitulacji; dostał się do niewoli, z której zbiegł. Po powrocie do Tarnowskich Gór rozpoczął działalność konspiracyjną jako komendant oddziału w tym mieście. 27 kwietnia 1940 ujęty przez gestapo w Zawichoście i aresztowany, został wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Przebywał tam, z nr. 1201, przez 14 miesięcy, z tego przez 9 miesięcy w karnej kompanii, w bloku 13 oraz przez prawie miesiąc w bunkrze. We wrześniu 1941 przewieziony do więzienia śledczego w Zabrzu, potem w Katowicach. 30 marca 1942 zapadł wyrok skazujący go na karę śmierci przez zgilotynowanie za działalność konspiracyjną przeciw Trzeciej Rzeszy. Oczekując w katowickim więzieniu na wykonanie wyroku Blachnicki 17 czerwca przeżył swoje nawrócenie. W testamencie napisał: rzeczywistość wiary – od tamtej chwili, bez przerwy przez 44 lata, określa całą dynamikę mego życia i jest we mnie „źródłem wody wytryskującej ku życiu wiecznemu”. Nigdy w tym okresie nie przeżywałem wątpliwości co do wiary i nigdy nie miałem innych celów i dążeń, zainteresowań, poza wynikającymi z wiary i skierowanymi ku Ojcu przez Syna w Duchu Świętym, w realizacji wielkiego planu zbawienia. Wszystkie decyzje były podejmowane z motywacji wiary. Wiarę przy tym zawsze pojmowałem jako decyzję osoby, polegającą na oddaniu siebie, i moje zaangażowanie – przynajmniej na płaszczyźnie intencji – było niepodzielne. Wydarzenie to potem wspominał jako jedno z najważniejszych w jego życiu.

14 sierpnia 1942, po prawie 5 miesiącach, które spędził w celi śmierci, został ułaskawiony i karę śmierci zamieniono mu na 10 lat ciężkiego więzienia, które miał odbyć po zakończeniu wojny. Do tego czasu miał przebywać w obozach pracy. Przez następne lata, aż do 17 kwietnia 1945 roku, kiedy został uwolniony przez armię amerykańską, przebywał w hitlerowskich obozach i więzieniach w Raciborzu, Rawiczu, Börgermoor, Zwickau i Lengenfeld (KL Flossenbürg).

Kapłaństwo[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu II wojny światowej, 20 lipca 1945 wrócił do Tarnowskich Gór i 6 sierpnia wstąpił do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie, 25 czerwca 1950 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Jako wikary pracował w parafiach w Tychach, a następnie w Łaziskach Górnych, Rydułtowach, Cieszynie i Bieruniu Starym. Po raz pierwszy w roku 1954 odbyły się rekolekcje Oazy Dzieci Bożych, była to metoda rekolekcji zamkniętych.

W latach 1954-1956, w okresie wysiedlenia biskupów śląskich, uczestniczył w pracach tajnej Kurii w Katowicach. W październiku 1956 r. uczestniczył w organizowaniu powrotu biskupów do diecezji, a potem działał w Referacie Duszpasterskim Kurii diecezjalnej w Katowicach oraz w redakcji tygodnika „Gość Niedzielny”.

W 1957 zorganizował i prowadził społeczną inicjatywę przeciwalkoholową pod nazwą Krucjata Wstrzemięźliwości. W abstynencką działalność Krucjaty Wstrzemięźliwości zaangażowanych było blisko tysiąc kapłanów katolickich i ponad 100 tysięcy świeckich. Ówczesne władze nie chciały tolerować tego typu działalności i 29 sierpnia 1960 roku centrum w Katowicach zostało zlikwidowane. W odpowiedzi ks. Blachnicki napisał Memoriał w sprawie likwidacji Krucjaty Wstrzemięźliwości rozesłany do centralnych władz państwowych i kościelnych oraz mediów. W memoriale krytykował prześladowanie Kościoła katolickiego w Polsce i sugerował, że likwidując Krucjatę państwo występuje przeciwko narodowi. W marcu 1961 roku ks. Blachnicki został aresztowany pod zarzutem wydawania nielegalnych druków i „rozpowszechniania fałszywych wiadomości o rzekomym prześladowaniu Kościoła w Polsce” i spędził ponad 4 miesiące w areszcie w Katowicach (w tym samym, w którym podczas okupacji przeżył swoje nawrócenie). Został skazany na 13 miesięcy więzienia w zawieszeniu na 3 lata.

W październiku 1961 ks. Blachnicki rozpoczął studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1964-72 kontynuował na KUL-u pracę dydaktyczno-naukową, publikując ok. 100 prac naukowych i popularnych. Z uczelni odszedł po niezatwierdzeniu przez władze jego rozprawy habilitacyjnej.

Należał też do organizatorów Instytutu Teologii Pastoralnej.

Lata 1964-1980 stały się dla ks. Franciszka Blachnickiego okresem ożywionej działalności w ramach odnowy po II Soborze Watykańskim. W 1967 został Krajowym Duszpasterzem Służby Liturgicznej i w tym czasie stworzył własną koncepcję służby liturgicznej. Od roku 1963 zaczął działać tzw. ruch oazowy, z którego z czasem rozwinął się Ruch Światło-Życie. Była to metoda 15-dniowych rekolekcji dla różnych grup młodzieży, dorosłych i całych rodzin.

„Teologia wyzwolenia” ks. Franciszka Blachnickiego[edytuj | edytuj kod]

Oryginalną „teologię wyzwolenia”, w pewnych punktach – głównie w kwestiach zaangażowania społecznego i politycznego – nawiązującą do właściwego ruchu o tej nazwie, proponował ks. Franciszek Blachnicki w latach 80. XX wieku. Miała ona inspirować do pokojowego wyzwolenia narodów spod panowania reżimów komunistycznych, a jej odmienny kształt wynikał specyficznie z realiów społeczno-politycznych państw bloku wschodniego[1][2].

Stan wojenny i emigracja[edytuj | edytuj kod]

Ogłoszenie stanu wojennego w Polsce zastało ks. Franciszka Blachnickiego w Rzymie. Nie mógł wrócić do Polski, gdyż był poszukiwany listem gończym, a śledztwo z tego okresu formalnie zakończono dopiero w roku 1992. Od 1982 roku zamieszkał w ośrodku polskim Marianum w Carlsbergu w RFN. Powstało Międzynarodowe Centrum Ewangelizacji Światło-Życie, w którym działał. W czerwcu 1982 r. założył Chrześcijańską Służbę Wyzwolenia Narodów – dla narodów Europy Wschodniej walczących o wyzwolenie spod reżimów komunistycznych. Zmarł nagle w Carlsbergu 27 lutego 1987 r.

Śledztwo w sprawie śmierci[edytuj | edytuj kod]

Wyniki śledztwa prowadzonego przez IPN w latach 2001-2005 pokazały, że ks. Blachnicki był inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa za pośrednictwem jego najbliższych współpracowników (małżeństwo tajnych współpracowników wywiadu PRL Jolanty i Andrzeja Gontarczyków)[3] i że zmarł na skutek otrucia. W tej sprawie katowicki oddział IPN wszczął dochodzenie w 2005 r. (sygnatura akt S 23/05/Zk).

Proces beatyfikacyjny[edytuj | edytuj kod]

Proces beatyfikacyjny Sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego rozpoczęto 9 grudnia 1995. 1 kwietnia 2000 r. jego szczątki zostały przeniesione do Krościenka i złożone w kościele pw. Dobrego Pasterza w dolnej kaplicy. 27 lutego 2013 na ręce prefekta Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych kard. Angelo Amato oddano tzw. Positio[4].

Działalność i znaczenie[edytuj | edytuj kod]

  • Krucjata Wyzwolenia Człowieka – ruch trzeźwościowy
  • Plan Wielkiej Ewangelizacji Ad Christum Redemptorem (1979)
  • Niezależna Chrześcijańska Służba Społeczna (1980-1981)

Pośmiertnie został odznaczony 17 lutego 1994 roku Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[5], a 5 maja 1995 roku Krzyżem Oświęcimskim.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Franciszek Blachnicki: Bibliografia prac ks. F. Blachnickiego. Krościenko: Wydawnictwo Światło-Życie, 2002. ISBN 83-89238-10-1.
  2. Franciszek Blachnicki: Wyroki Bożej Opatrzności. Listy z czasu wojny. Kraków: Wydawnictwo Światło-Życie, 2003. ISBN 83-89238-20-9.
  3. Franciszek Blachnicki: Rekolekcje Więzienne. Krościenko: Wydawnictwo Światło-Życie, 2001. ISBN 83-915375-2-8.
  4. Adam Wodarczyk: Prorok żywego Kościoła. Katowice: Emmanuel, 2008. ISBN 978-83-86704-31-6.
  5. Robert Derewenda: Dzieło wiary. Historia Ruchu Światło-Życie w latach 1950-1985. Kraków: Wydawnictwo Światło-Życie, 2010. ISBN 978-83-7535-044-9.
  6. Brodzki Krzysztof, Wojna Józef: Oazy Ruch Światło-Życie. Warszawa: Książka i Wiedza, 1988. ISBN 83-05-12042-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]