Franciszek Chałupka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Franciszek Chałupka
Franciszek Chałupka
Kraj działania  Stany Zjednoczone
Data i miejsce urodzenia 1856
Czechy (Cesarstwo Austriackie)
Data i miejsce śmierci 1909
Webster, Massachusetts
Inne nazwiska Franciszek Chalupka
Francis Chalupka
Doradca duchowy grupy odpowiedzialnej za organizację nowych parafii w Nowej Anglii
Okres sprawowania (1890-1909)
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Diecezja Springfield w Massachusetts
Prezbiterat 1888-05-2020 maja 1888

Franciszek Chałupka (Franciszek Chalupka, Francis Chalupka) (1856-1909) – założyciel pierwszych parafii polonijnych w Nowej Anglii.

Urodził się w Czechach (Cesarstwo Austriackie). Po ukończeniu studiów na ziemiach polskich, 25 marca 1884 przybył do Stanów Zjednoczonych[1].

Studiował teologię w seminarium[2] w Baltimore a następnie w seminarium[3] w Detroit Michigan. 20 maja 1888 przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa Patricka O'Reilly w katedrze św. Michała w Springfield.
Był pierwszym kapłanem, polskiego pochodzenia wyświęconym w hrabstwie Hampden.

Aby skorzystać z usług kapłana ze znajomością języka polskiego, parafianie parafii św. Józefa w Webster wysłali zapotrzebowanie do o. Józefa Dąbrowskiego, założyciela i rektora polskiego seminarium św. Cyryla i Metodego w Detroit. Osobą ta został ks. Franciszek Chałupka, ale konieczny był zwrot kosztów nauki w seminarium w wysokości 600 dolarów. Pieniądze zostały zebrane w ciągu dwóch tygodni, a oddzielną, największą kwotą w wysokości 100 dolarów, był dar od trzech amerykanów: Messers G. Tracey, John W. Dobbie i Louis E. Pattison. Po usunięciu przeszkód finansowych, 1 kwietnia 1889, ks. Franciszek Chałupka przybył do parafii św. Józefa w Webster, gdzie celebrował pierwszą mszę św. w nowym kościele. Parafia św. Józefa w Webster była pierwszą parafią polonijną w Nowej Anglii.

Franciszek Chałupka szybko spłacił długi parafii, zakupił ziemię na cmentarz parafialny przy Worcester Road i ziemię pod szkołę parafialną, która została otwarta we wrześniu 1892. Nauczycielkami w niej były cztery Siostry Felicjanki.

W 1890 biskup Patrick O'Reilly mianował go doradcą duchowym grupy odpowiedzialnej za organizację nowych parafii i powierzył mu organizowanie nowej parafii w Chicopee, Massachusetts. 25 grudnia 1891 roku, Franciszek Chałupka odprawił tam pierwszą pasterkę w nowo wybudowanym, nie wykończonym, drewnianym kościele. Budowa tego kościoła trwała 12 lat, a koszt wyniósł 17.000 dolarów.

Kiedy kościół był w budowie, Stany Zjednoczone zostały uderzone przez najcięższą, chociaż krótkotrwałą depresję w historii Ameryki. Cały przemysł zawalił się podczas paniki na giełdzie w 1893 roku. Było duże bezrobocie pośród imigrantów, co spowodowało, że wielu Polaków w Chicopee głodowało. Podczas tego ciężkiego okresu, młody Franciszek Chałupka, odwiedzał domy ludzi zamożnych, prosząc o pomoc finansową. Pieniądze które zebrał były użyte na opłacenie żywności i węgla. Wysiłek młodego kapłana przyniósł mu legendarny status w społeczności imigrantów z Polski.

W 1902 Chałupka powrócił z Chicopee do parafii św. Józefa w Webster. W tym czasie parafialne Towarzystwo św. Józefa (ang. St Joseph's Society) liczyło 450 członków. W wyniku nieporozumień, w 1903 roku, Towarzystwo podzieliło się na trzy grupy: Kościół narodowy, Towarzystwo św Józefa i Towarzystwo Jana Sobieskiego. Podział ten przyczynił się do rezygnacji w funkcji proboszcza w parafii i w 1908 roku przeniósł się do Turners Falls, pracując nad budową kolejnego kościoła dla imigrantów z Polski.

Przypisy

  1. New York Passenger Lists, 1820-1957, Microfilm Serial: M237, Microfilm Roll: M237_474, List Number: 307, Port Arrival State: New York (ang.)
  2. St. Mary's Seminary (ang.)
  3. SS. Cyril and Methodius Seminary (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]