Franciszek I Lotaryński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Franciszek I Lotaryński
z Bożej łaski cesarz rzymski, król Niemiec, wielki książę Lotaryngii i Baru, wielki książę Toskanii, arcyksiążę Austrii, książę Cieszyna
Frans I von Habsburg.jpg
Święty Cesarz Rzymski
Okres panowania od 13 września 1745
do 18 sierpnia 1765
Poprzednik Karol VII Wittelsbach
Następca Józef II Habsburg
książę Lotaryngii
Okres panowania od 27 marca 1729
do 1737
Poprzednik Leopold I Józef Lotaryński
Następca Stanisław Leszczyński
książę Cieszyna
Okres panowania od 27 marca 1729
do 18 sierpnia 1765
Poprzednik Leopold I Józef Lotaryński
Następca Józef II Habsburg
wielki książę Toskanii
Okres panowania od 9 lipca 1737
do 18 sierpnia 1765
Poprzednik Gian Gastone de' Medici
Następca Leopold II Habsburg
Dane biograficzne
Dynastia Habsbursko-Lotaryńska
Urodziny 8 grudnia 1708
Śmierć 18 sierpnia 1765
Ojciec Leopold I Józef Lotaryński
Matka Elżbieta Charlotta Orleańska
Żona Maria Teresa Habsburg
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Franciszek I Stefan Lotaryński niem. Franz Stephan von Lothringen (ur. 8 grudnia 1708 w Nancy - zm. 18 sierpnia 1765 w Innsbrucku) – książę Lotaryngii jako Franciszek III, książę Cieszyna, wielki książę Toskanii, Święty Cesarz Rzymski, od 1740 współwładca (koregent) we wszystkich terytoriach rządzących przez jego żonę Marię Teresę, wolnomularz[1]..

Syn księcia Lotaryngii Leopolda I Józefa i księżniczki orleańskiej Elżbiety Charlotty Orleańskiej. Jego dziadkami byli: książę Lotaryngii Karol V Leopold i arcyksiężniczka austriacka Eleonora Habsburg oraz książę Orleanu Filip I Burbon i księżniczka Palatynatu Reńskiego Elżbieta Charlotta Wittelsbach. Pochodził z rodu książąt Lorraine-Vaudémont.

W wieku 15 lat przybył na wiedeński dwór. Jego ojciec otrzymał wtedy tytuł księcia cieszyńskiego. Po śmierci ojca w 1729 roku został księciem Lotaryngii i księciem Cieszyna .

12 lutego 1736 roku w Wiedniu poślubił arcyksiężniczkę austriacką Marię Teresę Habsburg, córkę cesarza rzymskiego Karola VI i Elżbiety Krystyny von Braunschweig-Wolfenbüttel. Warunkiem, pod jakim Karol VI zezwolił na to małżeństwo, było przekazanie Lotaryngii Stanisławowi Leszczyńskiemu. Miało to zakończyć polską wojnę sukcesyjną. W zamian Franciszek otrzymał tytuł wielkiego księcia Toskanii. Franciszek i Maria Teresa mieli 16 dzieci:

złota moneta wybita z okazji koronacji cesarza; łaciński napis na rewersie oznacza: Franciszek, Król Jerozolimy, Książę Lotaryngii i Wielki Książę Toskanii, wybrany w Cesarstwie Rzymskim, koronowany we Frankfurcie 4 października 1745

Cesarz zmarł 20 października 1740 roku, Maria Teresa, następczyni Karola VI, ustanowiła męża koregentem. Kraje które wcześniej zgodziły się aby zgodnie z sankcją pragmatyczną, ziemie Habsburgów dziedziczyła Maria Teresa zmieniły zdanie. Doprowadziło to do wybuchu wojny o sukcesję austriacką. Po śmierci głównego adwersarza, elektora Bawarii i cesarza rzymskiego Karola VII Wittelsbacha Franciszek I Lotaryński został wybrany na cesarza 13 września 1745. Mając stosunkowo niewielki wpływ na życie polityczne, przeszedł do historii jako mecenas sztuki. Zmarł 15 lat przed swą małżonką.

W 1744 młodszy brat Franciszka - Karol Lotaryński ożenił się z Marią Anną Habsburg, młodszą siostrą Marii Teresy.

Pełna tytulatura[edytuj | edytuj kod]

Franciszek, z Bożej łaski uświęcony i wybrany cesarz rzymski, po wieki August, król Niemiec i Jerozolimy, arcyksiążę Austrii, książę Lotaryngii i Baru, wielki książę Toskanii, książę Kalabrii, Geldrii, Montferratu, Cieszyna na Śląsku, książę Charlesville, margrabia Pont-à-Mousson i Nomeny, hrabia Prowansji, Vaudémont, Blâmont, Zütphen, Saarwerden, Salm, Falkenstein etc. etc.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

książę Lotaryngii
Franciszek II Lotaryński
(1572-1632)
∞1568
Krystyna von Salm (1575-1627)

książę Lotaryngii
Henryk II Lotaryński
(1563-1624)
∞1568
Małgorzata Gonzaga
(1591-1632)

cesarz rzymski
Ferdynand II Habsburg
(1578-1637)
∞1600
Maria Anna Wittelsbach
(1574-1616)

książę Mayenne
Karol II Gonzaga
(1609 -1631)
∞1627
Maria Gonzaga
(1609-1660)

król Francji
Henryk IV Burbon
(1553-1610)
∞1600
Maria Medycejska
(1575-1642)

król Hiszpanii
Filip III Habsburg
(1578-1621)
∞1599
Małgorzata Habsburg
(1594-1611)

elektor Palatynatu
Fryderyk V Wittelsbach
(1596-1632)
∞1613
Elżbieta Stuart
(1596-1662)

landgraf Hesji-Kassel
Wilhelm V Heski
(1602-1637)
∞1619
Amalia Elżbieta Hanau-Münzenberg
(1602-1651)

Pradziadkowie

książę Lotaryngii
Mikołaj II Lotaryński
(1612-1670)
∞1634
Klaudia Lotaryńska
(1612–1648)

cesarz rzymski
Ferdynand III Habsburg
(1608-1657)
∞ 1651
Eleonora Gonzaga (1630-1686)

król Francji
Ludwik XIII Burbon
(1601-1643)
∞1615
Anna Habsburg
(1601-1666)

elektor Palatynatu
Karol Ludwik Wittelsbach
(1617-1680)
∞ 1650
Charlotta Hessen-Kassel
(1627-1686)

Dziadkowie

książę Lotaryngii
Karol V Lotaryński
(1643-1690)
∞1678
Eleonora Habsburg
(1653-1697)

książę Orleanu
Filip I Burbon
(1640-1701)
∞1671
Elżbieta Charlotta Wittelsbach
(1652-1722)

Rodzice

książę Lotaryngii Leopold I Józef Lotaryński
(1679-1729)
∞1689
Elżbieta Charlotta Orleańska
(1676-1744)

Franciszek I Lotaryński (1708-1765), cesarz rzymski

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wolnomularstwo w świetle encyklopedyj. Wypisy, Warszawa 1934, s. 6.


Poprzednik
Leopold I Józef
Blason Lorraine.svg książę Lotaryngii
1729-1737
Blason Lorraine.svg Następca
Stanisław Leszczyński
Poprzednik
Leopold I Józef
Cieszyn Piast dynasty COA.png Książę cieszyński
1729-1765
Cieszyn Piast dynasty COA.png Następca
Józef II Habsburg
Poprzednik
Jan Gaston Medyceusz
State flag simple of the Grand Duchy of Tuscany.svg Wielki Książę Toskanii
1737-1765
State flag simple of the Grand Duchy of Tuscany.svg Następca
Leopold II Habsburg
Poprzednik
Karol VII Bawarski
Holy Roman Empire Arms-single head.svg król Niemiec
17451765
Holy Roman Empire Arms-single head.svg Następca
Józef II Habsburg
Poprzednik
Karol VII Bawarski
Holy Roman Empire Arms-double head.svg Święty Cesarz Rzymski
1745-1765
Holy Roman Empire Arms-double head.svg Następca
Józef II Habsburg