Franciszek Kornicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Kornicki
Squadron Leader Squadron Leader
Data i miejsce urodzenia 18 grudnia 1916
Wereszyn
Przebieg służby
Lata służby 19391972
Siły zbrojne Roundel of Poland (until 1993).svg Siły Powietrzne RP
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 162 Eskadra Myśliwska Dywizjony: 307, 303, 315, 308, 317
Stanowiska dowódca:
Dywizjonu 308,
Dywizjonu 317
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (trzykrotnie)

Franciszek Kornicki (ur. 18 grudnia 1916[1] w Wereszynie) – polski dowódca wojskowy, podpułkownik[2] pilot Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, po II wojnie światowej major (Squadron Leader) Królewskich Sił Powietrznych, ostatni żyjący dowódca polskiego dywizjonu z okresu II wojny światowej[2][3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Wereszynie, wsi w powiecie hrubieszowskim (województwo lubelskie), jako szósty syn Łukasza i Anieli[4]. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Wereszynie, a następnie do gimnazjum w Hrubieszowie. Przyjęty do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, którą ukończył z 3. lokatą wśród 173 absolwentów XII promocji[5]. W sierpniu 1939 roku otrzymał przydział do 162 Eskadry Myśliwskiej w III/6 dywizjonie myśliwskim Wojska Polskiego[6].

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Wybuch wojny[edytuj | edytuj kod]

1 września 1939 roku eskadra, wyposażona w myśliwce PZL P.7a, była częścią lotnictwa Armii „Łódź” i stacjonowała na lotnisku polowym Widzew. Pchr. Kornicki wykonał dwa loty bojowe, a następnie wykonywał zadania łącznikowe, w tym pilotując samolot RWD-8. 13 września przebazowano eskadrę do Litiatyna k. Brzeżan, skąd po agresji sowieckiej personel – w tym także Kornicki – ewakuował się do Rumunii.

Droga na zachód[edytuj | edytuj kod]

Wraz z grupą pilotów Kornicki dotarł do Bukaresztu, gdzie w polskiej ambasadzie uzyskał fałszywe dokumenty. Następnie udał się do – wówczas rumuńskiego – portu Bałczik, skąd na pokładzie SS Patris wypłynął do Marsylii. Tak jak wielu polskich pilotów, Kornicki trafił do bazy Lyon-Bron, gdzie szkolił się na myśliwcach Blériot-SPAD S.510, Caudron CR.714 Cyclone i ostatecznie Morane-Saulnier MS.406. Szkolenia ukończył tuż przed kapitulacją Francji. Po otrzymaniu rozkazu ewakuacji udał się do Saint-Jean-de-Luz, skąd 24 czerwca 1940 roku na pokładzie SS Arandora Star odpłynął do Wielkiej Brytanii.

Wielka Brytania[edytuj | edytuj kod]

Kornicki zaczął pobyt w Wielkiej Brytanii od intensywnej nauki języka angielskiego. We wrześniu znalazł się wśród pilotów 307 Dywizjonu Myśliwskiego Nocnego, wyposażonego w samoloty Boulton Paul Defiant, w których pilot nie ma kontroli nad uzbrojeniem. Jako doświadczonemu pilotowi myśliwskiemu zmieniono mu przydział na zaprawiony już w boju Dywizjon 303, do którego dołączył 11 października, tuż po jego przebazowaniu z Northolt do Leconfield. Odbył szkolenia na samolotach Hawker Hurricane Mk I. W styczniu 1941 roku Kornicki został przeniesiony do nowo sformowanego Dywizjonu 315, który w lipcu 1941 roku przeniósł się do Northolt i po przezbrojeniu na samoloty Spitfire Mk II dołączył do 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego w zastępstwie Dywizjonu 303. 23 lipca 1941 roku Kornicki odbył pierwszy lot bojowy nad Francją.

12 lutego 1943 roku[7] objął dowództwo Dywizjonu 308, zostając najmłodszym dowódcą dywizjonu w PSP oraz pierwszym z XII promocji z Dęblina, który uzyskał takie stanowisko. Niedługo potem zmuszony był zdać dowództwo ze względu na operację związaną z zapaleniem wyrostka robaczkowego. 7 maja 1943 roku wrócił do obowiązków służbowych, zostawszy dowódcą Dywizjonu 317. Funkcję tę pełnił do grudnia. 1 stycznia 1944 roku wycofano go ze stanowisk wiążących się z lataniem. Wykonywał zadania oficera łącznikowego w 11 Grupie Myśliwskiej, a następnie 9 Grupie Myśliwskiej RAF. 15 maja 1944 roku rozpoczął półroczny kurs w Wyższej Szkole Lotniczej PSP w Weston-super-Mare, po ukończeniu którego pracował w Dowództwie (Tyłowym) 84 Grupy Drugiej Floty Lotnictwa Taktycznego RAF w Holandii i Belgii. Przed zakończeniem wojny odbył jeszcze szkolenie na najnowszym modelu Spitfire’a – Mk XVI. Za zasługi wojenne został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari[8] (rozkaz nr 08487) i trzykrotnie Krzyżem Walecznych.

Emigracja[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczął przeznaczony dla Polaków kurs na Wydziale Chemii Włókienniczej politechniki w Nottingham, który przerwał 18 grudnia 1946 roku wraz z wystąpieniem z Polskich Sił Powietrznych i wstąpieniem do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Po sfałszowanych wyborach w Polsce w 1947 roku i odrzuceniu przez rząd RP planu Marshalla ostatecznie zdecydował o pozostaniu na emigracji. Kształcił się dalej w technologii chemicznej, a ostatecznie zgłosił się na kurs zarządzania hotelem, organizowany przez PKPiR. Po ukończeniu kursu i upływie czasu kontraktu z PKPiR wziął wraz z żoną udział w programie dla młodych małżeństw Browaru Simondsa, dzięki czemu po odbyciu praktyk zostali w 1949 roku zarządcami pensjonatu w Wargrave-on-Thames opodal Henley-on-Thames w hrabstwie Oxfordshire. Latem 1951 roku wrócił do pilotowania samolotów w RAF. Po odbyciu szkolenia w Szkole Kucharskiej RAF w Halton w lipcu 1953 roku został oficerem aprowizacyjnym w bazie RAF w St Athan w hrabstwie Vale of Glamorgan w południowej Walii. Później służył m.in. w bazach brytyjskich w Luqa na Malcie, Kolonii Adeńskiej (obecnie w Jemenie) i Akrotiri na Cyprze. Odszedł na emeryturę wojskową w 1972 roku, po czym pracował w Komisji Szkolenia Gazownictwa i w Ministerstwie Obrony Zjednoczonego Królestwa.

W 1948 roku poślubił Patience Ceridwen Williams. Ma dwóch synów: Petera, japonistę, członka Akademii Brytyjskiej, i Richarda, m.in. przewodniczącego Komitetu Pomnika Polskich Sił Powietrznych[3]. Bierze udział w uroczystościach upamiętniających wojenne losy pilotów w Wielkiej Brytanii (był m.in. gościem XV Międzynarodowego Pikniku Lotniczego w Góraszce[9] i VI Światowego Zlotu Lotników Polskich[2]). Podczas obchodów 70. rocznicy Bitwy o Anglię zasiadł ponownie w kabinie Spitfire’a Mk Vb nr BM597, który wciąż lata w barwach Dywizjonu 317 z okresu, gdy służył w nim Kornicki[10][11].

Za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej i za działalność kombatancką został w 2011 roku odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[12].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Polish Air Force – Chronicle of Main Events, Stowarzyszenie Lotników Polskich (Polish Air Force Association), Londyn 1993.
  • Franciszek Kornicki, The Struggle: Biography of a Fighter Pilot, Wydawnictwo Stratus, 2008, ISBN 978-83-89450-80-7.
  • Franciszek Kornicki, Zmagania. Autobiografia pilota myśliwskiego, Wydawnictwo Stratus, Warszawa 2009, ISBN 978-83-89450-94-4 (tłumaczenie The Struggle... z większą liczbą ilustracji).

Przypisy

  1. Konferencja: Światowy Zjazd Lotników Polskich (pol.). lotniczapolska.pl, 2012-08-20. [dostęp 2012-09-01].
  2. 2,0 2,1 2,2 Ppłk Artur Goławski: Lotnicy niezłomni – spotkanie w Dęblinie (pol.). Siły Powietrzne RP, 2012-08-25. [dostęp 2012-09-01].
  3. 3,0 3,1 Iwona Kadłuczka: Baza Dywizjonu 303 pod młotek? (pol.). Wyborcza.pl, 2012-03-17. [dostęp 2012-08-16].
  4. Franciszek Kornicki: Zmagania. Autobiografia pilota myśliwskiego. Warszawa: Wydawnictwo Stratus, 2009, s. 15. ISBN 978-83-89450-94-4. Książka ta jest też źródłem pozostałych informacji biograficznych.
  5. Wojciech Zmyślony (za: Czyż mogli dać więcej. Dzieje 13 promocji SPL w Dęblinie, Londyn 1989): Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej – XII promocja Szkoły Podchorążych Lotnictwa – 1939 r. (pol.). [dostęp 2012-09-01].
  6. Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w Wojnie Obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1982, s. 94. ISBN 83-206-0281-5.
  7. Według: Wacław Król: Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940–1945. Warszawa: Wydawnictwo Min. Obrony Narodowej, 1982. ISBN 83-11-06745-7., cyt. za artykułem Dywizjon 308, taka sama data widnieje na stronie www.polishairforce.pl. W Zmaganiach... (s. 145) Kornicki podaje 13 lutego.
  8. Wojciech Zmyślony / Zenon Dudek: Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej – Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (pol.). www.polishairforce.pl. [dostęp 2012-08-13].
  9. za PAP: Piknik lotniczy w Góraszce znów przyciągnął tłumy widzów (pol.). Wirtualna Polska, 2010-06-12. [dostęp 2012-08-16].
  10. Spitfire Mk Vb BM597 (G-MKVB) (ang.). Historic Aircraft Collection Ltd, 2011. [dostęp 2012-08-16].
  11. Battle of Britain veteran reunited with spitfire (From Times Series) (ang.). W: Times Series [on-line]. Newsquest (London) Ltd, 2010-09-21. [dostęp 2012-08-16].
    Battle of Britain veteran reunited with spitfire (From Enfield Independent) (ang.). W: Enfield Independent [on-line]. Newsquest (London) Ltd, 2010-09-21. [dostęp 2012-08-16].
  12. Postanowienie Prezydenta RP z dn. 16 czerwca 2011 r. o nadaniu orderów i odznaczeń, M.P. z 2011 r. Nr 83, poz. 848

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]