Franciszek Peter

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Franciszek Peter
6 zwycięstw
Major pilot Major pilot
Data i miejsce urodzenia 8 października 1896
Wiedeń,  Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 1968
Warszawa,  Polska
Przebieg służby
Siły zbrojne Cross-Pattee-Heraldry.svg - Luftstreitkräfte
Roundel of Poland (until 1993).svg - Siły Powietrzne RP
Jednostki Flik 3/J, 6 Eskadra Wywiadowcza
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka
Późniejsza praca konstruktor
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Walecznych Polowa Odznaka Pilota
Order Żelaznej Korony (Austro-Węgry) Krzyż Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry) Signum Laudis (Austro-Węgry) Medal za Odwagę (Austro-Węgry)

Franciszek Peter vel Franz Peter (ur. 8 października 1896[1], zm. 1968[2]) – Austriak, porucznik Cesarskiego i Królewskiego Lotnictwa, major pilot inżynier Wojska Polskiego, as myśliwski z I wojny światowej.

[edytuj] Życiorys

[edytuj] Służba w Cesarskim i Królewskim Lotnictwie

Franz Peter urodził się w Wiedniu, jego rodzina pochodziła z Zaolzia. Podczas I wojny światowej służył w lotnictwie austro-węgierskim. Początkowo latał na samolotach rozpoznawczych, następnie ukończył szkolenie pilota myśliwskiego i od wiosny służył w eskadrze myśliwskiej Flik 3/J (Fliegerkompagnie 3/J) na froncie austriacko-włoskim, m.in. ze Stefanem Stecem. Latał w niej na myśliwcach Albatros D.III (Oef). Wojnę zakończył w stopniu porucznika (Oberleutnant).

16 lipca 1918 Peter w składzie klucza ze Stefanem Stecem i F. Navratilem odniósł dwa pierwsze zwycięstwa, nad myśliwcami włoskimi Hanriot HD-1 nad Val del Concei w rejonie jeziora Garda. 4 sierpnia 1918 zestrzelił włoski szybki bombowiec SVA-5 (sierż. Bartolomeo Arrigoni[2]), a 20 sierpnia i 17 września bombowce Pomilio, zyskując status asa. 7 października 1918 zestrzelił szósty samolot – brytyjski myśliwiec Sopwith Camel koło Tarentu[1].

[edytuj] Służba w Wojsku Polskim i praca konstruktora silników

sekcja wymaga uzupełnienia

Po zakończeniu I wojny światowej, na skutek spotkania w Wiedniu ze Stefanem Stecem, Peter przyjechał do Polski i zdecydował wstąpić do polskiego lotnictwa wojskowego. Służył bojowo najpierw w Grupie Lotniczej we Lwowie, broniącej miasta przed oddziałami ukraińskimi podczas wojny polsko-ukraińskiej. Latał tam jako pilot samolotów rozpoznawczych, często z obserwatorem Stanisławem Pietruskim. Brał udział w kilku lotach szturmowych atakując pozycje ukraińskie z broni pokładowej, a 30 kwietnia 1919 z Pietruskim rozpędził obsługę dwóch dział ukraińskich, zdobytych następnie przez Polaków. 14 maja został ranny[3].

Brał następnie udział w wojnie polsko-radzieckiej, m.in. od lutego do marca 1920 dowodził 6 Eskadrą Wywiadowczą, działającą w rejonie Tarnopola[4].

Po zakończeniu działań wojennych pełnił służbę w Centralnych Zakładach Lotniczych, a następnie w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa na stanowisku kierownika oddziału silników. W 1929 skonstruował, mało udany, silnik gwiazdowy Peterlot (80 KM), zbudowany w liczbie 9 sztuk[5]. Równocześnie pozostawał oficerem nadetatowym 2 Pułku Lotniczego w Krakowie. Z dniem 31 marca 1933 przeniesiony został w stan nieczynny na okres 12 miesięcy[6]. Z dniem 31 sierpnia 1934 przeniesiony został w stan spoczynku[7].

Był następnie dyrektorem technicznym Wytwórni Maszyn Precyzyjnych "Avia". W 1933 z A. Seńkowskim skonstruował w PZInż silnik rzędowy PS-II Petersen (90 KM) – zbudowano 11 sztuk, a w 1934 zaprojektował w Avii 4-cylindrowe silniki rzędowe Avia P-4 (100 KM) i Avia 3 (63 KM)[5].

Zmarł w 1968 w Warszawie[2].

[edytuj] Awanse

  • kapitan – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 lipca 1919 (w 1924 zajmował 2 lokatę w korpusie oficerów aeronautyki)
  • major – 18 lutego 1928 ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 12 lokatą w korpusie oficerów aeronautyki

[edytuj] Odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Franz Peter w The Aerodrome (ang.) wraz z listą zwycięstw
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 T. Goworek, op.cit., s.21-22.
  3. ↑ S. Pietruski...
  4. ↑ Krzysztof Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991, ISBN 83-206-0985-2, s.47
  5. ↑ 5,0 5,1 Glass, Andrzej: Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939, WKiŁ, Warszawa 1977, s.45-51
  6. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 5 z 11.04.1933 r.
  7. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 14 z 22.12.1934 r.

[edytuj] Bibliografia

  • Tomasz Goworek, "Pierwsze samoloty myśliwskie lotnictwa polskiego", Warszawa 1991, ISBN 83-85001-46-8
  • Stanisław Pietruski, "Lwowskie loty" w Lotnictwo z szachownicą nr 1
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 851, 859, 863.
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 541, 548.
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 229, 837.

[edytuj] Zobacz też

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Franciszek_Peter&oldid=29057615”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach