Franciszek Przysiężniak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Franciszek Przysiężniak
Ojciec Jan
Franciszek Przysiężniak
major major
Data i miejsce urodzenia 22 września 1909
Krupe
Data i miejsce śmierci 30 września 1975
Jarosław
Przebieg służby
Siły zbrojne Narodowa Organizacja Wojskowa, Armia Krajowa, Narodowe Zjednoczenie Wojskowe
Główne wojny i bitwy II wojna światowa, walki z NKWD
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Armii Krajowej

Franciszek Przysiężniak ps. Ojciec Jan (ur. 22 września 1909 w Krupem k. Krasnegostawu – zm. 30 września 1975 w Jarosławiu) – porucznik artylerii Wojska Polskiego, oficer Narodowej Organizacji Wojskowej i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, żołnierz podziemia niepodległościowego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył Wołyńską Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. W 1938 rozpoczął służbę w 16 Pomorskim Pułku Artylerii Lekkiej w Grudziądzu. Wziął udział w kampanii wrześniowej. 28 września 1939 pod Tomaszowem Lubelskim dostał się do niewoli niemieckiej. Zbiegł z konwoju do Niemiec. W 1942 został komendantem Komendy Powiatowej Narodowej Organizacji Wojskowej w Krasnymstawie. Stanął na czele oddziału dywersyjnego NOW, a po scaleniu z Armią Krajową NOW-AK.

Jego Oddział Partyzancki NOW-AK "Ojca Jana", operujący w Lasach Janowskich był jedną z najlepiej wyposażonych jednostek tego typu w całym polskim podziemiu. Oddział (choć bez swojego dowódcy) wziął udział w największej bitwie partyzanckiej z Niemcami na ziemiach polskich na Porytowym Wzgórzu.

O akcjach skierowanych przeciwko ukraińskiej ludności cywilnej informowano z oburzeniem Komendanta Okręgowego SCh-BCh „Zawoję” – Narcyza Wiatra, zwłaszcza o dokonywanych przez oddział „Ojca Jana” pospolitych rabunkach[1].

Po wkroczeniu Armii Czerwonej zmuszony był się ukrywać. W kwietniu 1945 w Kuryłówce została zabita przez UB strzałem w tył głowy jego 23 letnia żona Janina Przysiężniak Jaga, będąca w siódmym miesiącu ciąży. Wtedy stanął na czele oddziałów leśnych okręgu „San”. 5 maja (według innych źródeł 6 lub 7 maja) 1945 jego oddział stoczył jedną z największych bitew polskich przeciw sowietom i rozbił kolumnę oddziałów NKWD pod Kuryłówką, zabijając 57 enkawudzistów. Jesienią 1945 wyjechał na Pomorze. Mianowany komendantem okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego na powiaty Brodnica i Wąbrzeźno. 15 maja 1946 aresztowany. Skazany na cztery lata więzienia, wyszedł po amnestii w 1947. 3 września 1948 ponownie aresztowany i skazany na 15 lat więzienia. Osadzony w więzieniu we Wronkach. Zwolniony 24 grudnia 1954. Zmarł 30 września 1975 w Jarosławiu.

Na wniosek jego żony Eugenii, wydany na niego w 1949 roku wyrok sądowy został unieważniony w 1992. Był odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy i Krzyżem Armii Krajowej. Został pośmiertnie awansowany ze stopnia majora na pułkownika Polskich Sił Zbrojnych[2].

Przypisy

  1. Dzieje Leżajska, K. Baczkowski, J. Półćwiartek, (red.), Leżajsk 1996, s.525.
  2. Zbigniew Zięba: 100. rocznica urodzin Franciszka Przysiężniaka ps. „Ojciec Jan”. 2009-09-22. [dostęp 2014-06-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]