Franciszek Zabłocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Franciszek Mikołaj Zabłocki
Franciszek Mikołaj Zabłocki
Data urodzenia 2 stycznia 1752
Data i miejsce śmierci 10 września 1821
Końskowola
Wikicytaty Franciszek Zabłocki w Wikicytatach
Tablica pamiatkowa ku czci Franciszka Zabłockiego i Grzegorza Piramowicza w kościele pw. Znalezienia Krzyża Św. i św. Andrzeja w Końskowoli

Franciszek Mikołaj Zabłocki herbu Łada (ur. 2 stycznia 1752, zm. 10 września 1821 w Końskowoli), komediopisarz i poeta polski, ksiądz katolicki, wolnomularz[1], członek w XVIII wieku loży wolnomularskiej Świątynia Izis.[2]

Spis treści

Życie [edytuj]

Pochodził z rodziny szlacheckiej herbu Łada. Kształcił się u pijarów w Międzyrzeczu Koreckim, następnie wstąpił do nowicjatu jezuickiego, który opuścił po 3 latach. W 1774 został urzędnikiem w Komisji Edukacji Narodowej, a dwanaście lat później faktycznym sekretarzem Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych. W 1791 został zatrudniony w Wydziale Edukacyjnym Straży Praw.

W czasie trwania Sejmu Czteroletniego (1788-1792) w swoich utworach opowiadał się za wartościami reprezentowanymi przez obóz Stronnictwa Patriotycznego. Jest też uznawany za autora wielu anonimowych paszkwili z tego okresu, które w bezprecedensowy sposób atakowały przeciwników politycznych, w szczególności Franciszka Ksawerego Branickiego. Został desygnowany przez konfederację targowicką do zasiadania w Towarzystwie do Ksiąg Elementarnych . [3]Był powstańcem w powstaniu kościuszkowskim. Po jego upadku w depresji zaprzestał działalności literackiej i wyjechał do Rzymu, gdzie został księdzem. Kiedy po trzech latach wrócił do kraju, przyjął posadę proboszcza w Górze Puławskiej, a w roku 1800 w Końskowoli, gdzie przez wiele lat opiekował się chorym Franciszkiem Dionizym Kniaźninem[4]. Zmarł tam w roku 1821.

Twórczość [edytuj]

Na dorobek twórczy Franciszka Zabłockiego składają się: wiersze okolicznościowe, ody, bajki, listy poetyckie, sielanki, satyry, poemat mitologiczny Cztery żywioły (Zabawy Przyjemne i Pożyteczne 1775 i 1777, wydanie osobne 1780).

Zabłocki położył też zasługi dla rozwoju polskiego teatru. Napisał ponad 50 komedii, z których najważniejsze to: Zabobonnik (nagrodzona przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego Medalem Merentibus), Sarmatyzm, Król w kraju rozkoszy, Pasterz szalony, Arlekin Mahomet i Fircyk w zalotach.

Tłumaczył z języków francuskiego i angielskiego: sztuki, m.in. Wesele Figara, ale też powieści (Podrzutek, czyli Historia Toma Dżona Fieldinga) i podręczniki historii czy fizyki. Zaadaptował wiele sztuk, głównie z francuskiego, tylko po dwie z niemieckiego i angielskiego. Praktycznie cała jego twórczość to inteligentne przeróbki dzieł autorów zachodnich, takich jak Romagnesi, Legrand, Lesage, Molier, Mercier, Szekspir.

Przypisy

  1. ↑ Ludwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 248.
  2. ↑ Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 338.
  3. ↑ Złota księga szlachty polskiej, r. XII, Poznań 1890, s. 156.
  4. ↑ Dzieje Końskowoli, (red.) Ryszard Szczygieł, Końskowolskie Towarzystwo Regionalne, Lublin 1988, ss. 81-82.

Linki zewnętrzne [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Franciszek_Zabłocki&oldid=36063706”