Frankfurt nad Odrą
Na mapach:
| Frankfurt nad Odrą Frankfurt (Oder) |
|||
|
|||
 Grafika Sebastiana Münstera przedstawiająca Frankfurt nad Odrą, 1548 |
|||
| Państwo |  Niemcy |
||
| Kraj związkowy | Brandenburgia | ||
| Założono | XIII wiek | ||
| Prawa miejskie | 1253 | ||
| Burmistrz | Martin Wilke (bezpartyjny) | ||
| Powierzchnia | 147,61 km² | ||
| Położenie | 52°21′N 14°33′E |
||
| Wysokość | 19-135 m n.p.m. | ||
| Ludność (31 grudnia 2010) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
60 330[1] 409 os./km² transgraniczna ok. 85 tys.[2] |
||
| Nr kierunkowy | 0335 | ||
| Kod pocztowy | 15201-15236 | ||
| Tablice rejestracyjne | FF | ||
|
Położenie na mapie Brandenburgii
  Frankfurt nad Odrą
Frankfurt (Oder) |
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
.png&filetimestamp=20111122144631)
Frankfurt nad Odrą (niem. Frankfurt (Oder), dolnołuż. Frankobrod nad Odra, pol. hist. Słubice[3]) – miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia. Leży na wysokości od 19 do 135 m n.p.m.. Frankfurt nad Odrą został w dużym stopniu zniszczony w czasie walk w 1945 r. – w dobrym stanie zachowała się jedynie zabudowa dzielnic południowych, a spośród zabytków najstarszej części miasta odbudowano tylko nieliczne. Wraz ze Słubicami tworzy aglomeracje transgraniczną liczącą ok. 85 tys. mieszkańców.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Kalendarium:
- 1253 – uzyskanie praw miejskich przez Frankfurt a w tym dzisiejszych Słubic
- XIV-XV w. – przynależność miasta do Hanzy
- 1506 – powstanie Alma Mater Viadrina, działającego do 1811; tu studiowali m.in. Ulrich von Hutten, Carl Philipp Emanuel Bach, Alexander von Humboldt, Wilhelm von Humboldt, Michael Praetorius, Caspar Stein oraz Heinrich von Kleist
- 1662 – pierwsze wzmianki o Frankfurcie – stolicy i centrum handlu
- 1777 – we Frankfurcie na świat przyszedł pisarz Heinrich von Kleist
- 1811 – przeniesienie uniwersytetu z Frankfurtu do Wrocławia
- 1815 – miasto staje się siedzibą rządu nowo utworzonego okręgu administracyjnego Nowa Marchia oraz Naczelnego Sądu Krajowego (Oberlandesgericht)
- 1842 – początki uprzemysłowienia – linia kolejowa Berlin-Frankfurt (Oder), przemysł metalowy, oddanie do eksploatacji gazowni
- 1923 – nowe ukierunkowanie po I wojnie światowej; Dyrekcja Kolejowa Wschód (Reichsbahndirektion Osten) przenosi się do Frankfurtu; nowy teren przemysłowy na wschodzie miasta
- 1933 – przejęcie władzy przez narodowych socjalistów; budowa nowych koszar oraz przemieszczenie wojsk do Frankfurtu
- 1945 – zniszczenia wojenne; śródmieście zostaje całkowicie zrujnowane; po podpisaniu układu poczdamskiego Frankfurt staje się miastem granicznym; dotychczasowa dzielnica Dammvorstadt przeobraża się w sąsiedzkie miasto polskie – Słubice
- 1946-1950 – Frankfurt jest (do roku 1950) centralnym punktem migracji przegnanej oraz powracającej ludności
- 1952-1990 – Frankfurt staje się miastem okręgowym okręgu Frankfurt nad Odrą
- 1989 – początek przemian ustrojowych w mieście
- 1990 – po zjednoczeniu Niemiec Frankfurt staje się "nadcentrum"
- 1991 – otwarcie Europejskiego Uniwersytetu Viadrina
- 1998 – otwarcie Collegium Polonicum w Słubicach
[edytuj] Demografia
Liczba ludności: przed zjednoczeniem Niemiec ludność miasta wynosiła 87 123 (1987 r.), w roku 2007 miasto zamieszkiwało 61 969 osób, w 2008 roku 61 286, natomiast w 2010 r. 60 330[1]. W roku akademickim dodatkowo około 3000 studentów.
[edytuj] Dzielnice miasta
|
|||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Język niemiecki |
 Język polski |
||||||||||||||
| 1 | Stadtmitte | dosł. Śródmieście | |||||||||||||
| 2 | Gubener Vorstadt | dosł. Przedmieście Gubińskie | |||||||||||||
| 3 | Obere Stadt | dosł. Górne Miasto | |||||||||||||
| 4 | Altberesinchen | dosł. Barszynka | |||||||||||||
| 5 | Neuberesinchen | dosł. Nowa Barszynka | |||||||||||||
| 6 | Güldendorf | pol. hist. Cieszonowo[3] | |||||||||||||
| 7 | Lossow | pol. hist. Łosowo[3] | |||||||||||||
| 8 | Lebuser Vorstadt | dosł. Przedmieście Lubuskie | |||||||||||||
| 9 | Hansaviertel | dosł. Dzielnica Hansy | |||||||||||||
| 10 | Klingetal | dosł. Dolina Glainowska | |||||||||||||
| 11 | Kliestow | dosł. Clieszowo | |||||||||||||
| 12 | Booßen | pol. hist. Bożeń[3] | |||||||||||||
| 13 | Nuhnenvorstadt | dosł. Przedmieście Nutnicowskie | |||||||||||||
| 14 | Rosengarten | dosł. Ogród Różany | |||||||||||||
| 14 | Pagram | dosł. Podegrzym | |||||||||||||
| 15 | Lichtenberg | pol. hist. Orlica[3] | |||||||||||||
| 16 | Süd | dosł. Południe | |||||||||||||
| 17 | Markendorf | pol. hist. Słubia[3] | |||||||||||||
| 18 | Markendorf-Siedlung | dosł. osiedla Słubiańskie | |||||||||||||
| 19 | Hohenwalde | dosł. Wysoki Las |
Sąsiadujące z Frankfurtem nad Odrą polskie miasto Słubice do 1945 było częścią Frankfurtu i nazywało się Dammvorstadt.
_1860.jpg&filetimestamp=20080126223136)
_1860.jpg&filetimestamp=20080126223344)
_01.jpg&filetimestamp=20060312105703)
_30.jpg&filetimestamp=20060224164158)
_03.jpg&filetimestamp=20061112171939)
_30.jpg&filetimestamp=20060312222535)
[edytuj] Zabytki
[edytuj] Kościoły
Głównymi kościołami w mieście są:
- Kościól Mariacki (St. Marien Kirche)
- Kościół Nowoapostolski (Neoapostolische Kirche)
- Kościół Pokoju (Friedenskirche)
- Kościół św. Gertrudy (St. Gertrauden-Kirche)
- Kościół św. Jerzego (St. Georg Kirche)
- Kościół Świętego Krzyża (Heilig-Kreuz-Kirche)
[edytuj] Pomniki
W mieście znajduje się wiele pomników m.in.:
- pomnik Ewalda Christiana von Kleista
- pomnik Heinricha von Kleista
- pomnik Mikołaja Kopernika
- pomnik Friedricha Loefflera
- pomnik Karola Marksa
- pomnik matki i dziecka
- pomnik poległych żołnierzy radzieckich
- pomnik rodzeństwa
- pomnik Wilhelma Spiekera
- pomnik Ericha Weinerta
[edytuj] Kultura
We Frankfurcie nad Odrą znajduje się założony 15 lipca 1991 Uniwersytet Viadrina, który od 1998 jest obok UAM w Poznaniu drugą uczelnią macierzystą dla Collegium Polonicum w Słubicach.
[edytuj] Współpraca
Miejscowości partnerskie:
Gorzów Wielkopolski, Polska
Heilbronn, Badenia-Wirtembergia
Kadima, Izrael
Nîmes (Nimes), Francja- Słubice, Polska
Vantaa, Finlandia
Witebsk, Białoruś
Yuma, USA
[edytuj] Transport i komunikacja
[edytuj] Stacje i przystanki kolejowe
[edytuj] Linie kolejowe
- RE 1: Eisenhüttenstadt – Frankfurt nad Odrą – Berlin – Poczdam – Brandenburg an der Havel/Magdeburg
- RE 11: Chociebuż – Frankfurt nad Odrą
- OE 36: Frankfurt nad Odrą – Beeskow – Wendisch Rietz – Königs Wusterhausen – Berlin Schöneweide
- OE 60: Frankfurt nad Odrą – Werbig – Wriezen – Bad Freienwalde (Oder) – Eberswalde – Berlin-Lichtenberg
- 3 Warszawa Zachodnia – Poznań Główny – Kunowice – Frankfurt (Oder)
- Kolej Dolnośląsko-Marchijska – Niederschlesisch-Märkische Eisenbahn (NME) (hist.)
[edytuj] Przejścia graniczne
- Kolejowe przejście graniczne Rzepin-Frankfurt (Oder)
- Przejście graniczne Słubice-Frankfurt nad Odrą
- Przejście graniczne Świecko-Frankfurt nad Odrą
[edytuj] Wojsko
- 12 Pułk Grenadierów im. Księcia Karola Pruskiego (2 Brandenburski)
- 18 Pułk Artylerii Polowej (2 Brandenburski)
- 5 Dywizja Cesarstwa Niemieckiego
- 8 Przyboczny Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wilhelma III (1 Brandenburski)
- Dywizja Forteczna Frankfurt nad Odrą
- Dywizja Grenadierów Pancernych Kurmark
[edytuj] Osoby
[edytuj] urodzeni we Frankfurcie nad Odrą
- Heinrich von Kleist – niemiecki pisarz, poeta i dramaturg
- Martin Patzelt – wieloletni nadburmistrz miasta
[edytuj] związani z miastem
- Carl Philipp Emanuel Bach – niemiecki kompozytor
- Alojzy Prosper Biernacki – minister skarbu Rządu Narodowego w 1831
- Karl Georg von Hoym – minister Śląska i Prus Południowych
- Alexander von Humboldt – niemiecki przyrodnik i podróżnik
- Wilhelm von Humboldt – niemiecki filozof i językoznawca
- Ulrich von Hutten – niemiecki rycerz, pisarz i humanista
- Paul Lütkemann – niemiecki kompozytor epoki wczesnego baroku
- Teodor Konstanty Orzechowski – działacz kalwiński, prawnik i urzędnik
- Michael Praetorius – niemiecki kompozytor przełomu renesansu i baroku
- Atanazy Raczyński – ziemianin wielkopolski, dyplomata pruski
- Gesine Schwan – rektor Viadriny 1999-2008
- Johann Tetzel – niemiecki duchowny, inkwizytor generalny Polski
- Hans Weiler – rektor Viadriny 1993-1999
[edytuj] Galeria
-
Liczba mieszkańców miasta od 1618 r.
-
Główne linie tramwajowe we Frankfurcie
-
Dworzec kolejowy
-
Frankfurt nad Odrą z lotu ptaka
-
Główny gmach Europejskiego Uniwersytetu Viadrina
-
Lennépark zimą
-
Most graniczny na Odrze
-
Muzeum Heinricha von Kleista
-
Pomnik ku czci poległych żołnierzy radzieckich
-
Ratusz
-
Słup graniczny nieopodal Odry
-
Szkoła sportowa
_13.jpg&filetimestamp=20060217204355)
_01.jpg&filetimestamp=20060511070037)
_23.jpg&filetimestamp=20061104171303)
.jpg&filetimestamp=20050806202312)
_33.jpg&filetimestamp=20060305211902)
_45.jpg&filetimestamp=20060322103824)
[edytuj] Zobacz też
- archiwa miejskie
- Frankfurt nad Menem
- ludność Frankfurtu nad Odrą
- Muzeum Sportu
- Frankfurter FC Viktoria
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 http://www.statistik-berlin-brandenburg.de//Publikationen/OTab/2011/OT_A01-04-00_124_201012_BB.pdf
- ↑ slubice.pl: Słubicko-Frankfurcki Plan Działania 2010-2020 (pol.). [dostęp 24 czerwca 2011].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [1]
[edytuj] Bibliografia
- Monika Kilian/Ulrich Knefelkamp (Hg.): Frankfurt Oder Słubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgeschichte. Berlin: scrîpvaz-Verlag 2003
- Ulrich Knefelkamp und Siegfried Griesa (Hrsg): Frankfurt an der Oder 1253-2003, Berlin 2003, ISBN 3-89700-367-8
- Sibylle Gramlich, Anrdreas Bernhard, Andreas Cante und Irmelin Küttner: Stadt Frankfurt (Oder) (Denkmaltopographie der Bundesrepupblik Deutschland, Denkmale in Brandenburg, Bd. 3), Worms am Rhein 2002, ISBN 3-88462-190-4
- Stribrny, Wolfgang; Zäpke, Fritz; Frankfurt/Oder Porträt einer Brückenstadt, Westkreuz-Verlag Berlin/Bonn, 1991, ISBN 3-922131-75-1
- Timme, Fritz: Die Entstehung von Frankfurt an der Oder, 1954, in Zeitschrift für Ostforschung, 3. Jahrgang 1954, S. 497-517
- Stadtplan „Frankfurt an der Oder 1909“. Reprint des großformatigen mehrfarbigen historischen Stadtplanes. Guben 2005, ISBN 3-935881-24-X
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||
|
||||||||||
|
|||||||
|
||||||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
![[1]](http://www.mapywig.org/m/wig500k/MAPA_POLSKI_1_500_000_LEGNICA_5.jpg){kind=link}