Frans Sillanpää

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Frans Eemil Sillanpää
Frans Eemil Sillanpää
Data i miejsce urodzenia 16 września 1888
Finlandia w Hämeenkyrö
Data i miejsce śmierci 3 czerwca 1964
Finlandia w Helsinkach
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Frans Eemil Sillanpää (ur. 16 września 1888 w Hämeenkyrö, zm. 3 czerwca 1964 w Helsinkach) – jeden z najwybitniejszych powieściopisarzy i nowelistów fińskich XX wieku[1], przedstawiciel ruchu modernistycznego w literaturze oraz laureat Literackiej Nagrody Nobla za rok 1939, którą − z uzasadnienia jury − otrzymał za "głębokie przeniknięcie w życie fińskich chłopów i wyborne opisanie ich obyczajów w więzi z przyrodą"[1].

Autor realistycznych, nasyconych liryzmem powieści o wymowie humanistycznej, osadzonych głównie w hermetycznym środowisku wiejskim miejsc znanych Fransowi Sillanpää z dzieciństwa.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Wolę stać po stronie pognębionych i ujawniać piękno zawarte w ich życiu uważanym za ubogie. Oni byli źródłem mego pierwszego podziwu i takimi pozostali dla mnie dotąd. To było treścią i morałem mojej sztuki.

Frans Sillanpää[2]

Pomimo realizmu powieści fińskiego pisarza, prezentowany w nich obraz życia na wsi często podnoszony jest do rangi mistycznej oraz kosmogonicznej. Sillanpää mocno akcentuje przy tym kwestię Jedności wszechrzeczy, przeczucie doskonałego zjednoczenia człowieka z wszechświatem, które przejawia się w najprostszym bezpośrednim kontakcie jednostki ludzkiej z naturą. W powieściach takich jak Słońce życia (1916) czy Sierpień (1941) życie na wsi jest jednocześnie dotknięciem unio mystica; platonicznym symbolem pradawnego obcowania człowieka z Bogiem, powrotem do utraconego Raju, w którym panuje bezczas, doskonałość i pełnia w doświadczeniu zarówno indywidualnej jak i uniwersalnej egzystencji.

Osobną kategorię stanowią późne powieści Fransa Sillanpää, które powstały na gruncie osobistych przeżyć autora związanych z załamaniem psychicznym oraz chwilową utratą talentu pisarskiego. Utwory te − przesiąknięte typowo dekadenckim nastrojem melancholii, rozpaczy i nihilizmu − opowiadają głównie o "wypalonych" artystach pozbawionych nadziei oraz ludziach z marginesu społecznego.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Słońce życia (1916)
  • Ludzie w korowodzie życia (1917)
  • Nabożna nędza (1919)
  • Hiltu i Ragnar (1923)
  • Zasnęła za młodu (1931)
  • Ludzie w noc letnią (1934)
  • Sierpień (1941)
  • Dole i niedole człowieczego życia (1945)
  • Chłopiec żył własnym życiem
  • Opowiadam i wyobrażam
  • Główne zdarzenie dnia

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Literacka Nagroda Nobla
  2. Cecylia Lewandowska: O tłumaczki. W: Frans Eemil Sillanpää: Nabożna nędza. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1980, s. 7. ISBN 83-06-00323-3.